Pensılvanııadaǵy jumysshylar aldynda sóılegen sózinde D.Tramp DSU erejeleri basqa elderdiń múddesi úshin jumys istep turǵanyn, AQSh-qa kesirin tıgizip jatqanyn aıtty.
«Qajet bolsa, uıymnan shyǵyp ketemiz. Olar jyldar boıy bizdiń esebimizden paıda kórip kelgen edi. Endi bul qaıtalanbaıdy», dedi D.Tramp.
AQSh Prezıdentiniń sózine súıensek, DSU quramynan shyǵý týraly aıtqanǵa deıin Vashıngton bıligi uıymǵa túsken aryz-shaǵymnyń bárinde jeńilip kelgen. Endi shaǵymdarda Aq úıdiń asyǵy alshysynan túse bastaǵan syńaıly. Alaıda Forbes-tyń málimetine súıensek, DSU ádette aryz túsirgen eldiń shaǵymynyń 90 paıyzyn qanaǵattandyrady eken.
Vashıngtondaǵy Cato ınstıtýtynyń saýda sarapshysy Sımon Lester munyń shyndyqqa saı kelmeıtinin alǵa tartady. Bloomberg arnasyna bergen pikirinde ol DSU derekteri shaǵym berýshiniń tarapy basymdyqqa ıe ekenin aıtady.
Máselen, DSU-ǵa AQSh túsirgen 54 shaǵymnyń 49-ynda Vashıngton tarapy jeńiske jetken. Al AQSh-qa ashylǵan 69 istiń 86 paıyzynda qarsy tarap qanaǵattandyrylǵan.
Sondaı-aq D.Tramp osy kúnge deıin AQSh-ty álem elderi paıdalanyp kelgenin, uıym endi durys jumys isteý qajettigin túsingenin jetkizgen. Aq úı basshysynyń paıymdaýynsha, damýshy el mártebesi bar Qytaı men Úndistanǵa kóp jeńildik jasalǵan. Alaıda D.Tramp eki eldi de áldeqashan damyǵan elder qataryna engen dep esepteıdi.
Aq úı basshysynyń bulaı dep málimdeme jasaýynyń óz sebebi bar. Qazirgi tańda AQSh pen Qytaı arasynda saýda soǵysy qyzý júrip jatyr. Máselen, Vashıngton bıligi 1 qyrkúıekten bastap Qytaıdan keletin quny 300 mıllıard dollarlyq taýarǵa 10 paıyzdyq salyq qoıatynyn habarlaǵan edi.
Keıinirek AQSh tarapy muhıt asyp keletin taýarlarǵa qoıylatyn tarıfti ýaqytsha toqtata turatynyn málimdedi. Wall Street Journal-dyń habarlaýynsha, quny 156 mıllıard bolatyn taýardyń salyǵyn ósirý 15 jeltoqsanǵa deıin shegerilmek. Munyń basty sebebi – Rojdestvo aldyndaǵy merekede taýar qunynyń kenetten kóterilip ketpeýiniń aldyn alý.
BBC D.Tramptyń kózdegeni Qytaımen aradaǵy saýda soǵysyn toqtatý emes dep esepteıdi. Arnanyń paıymdaýynsha, ol alda kele jatqan prezıdenttik saılaýda jeńiske jetý úshin halyqtyń qoldaýyna ıe bolǵysy keledi. Sol úshin kelisimnen góri, Qytaımen qarym-qatynasty shıelenistirip otyrýdy jón kóretinin keltirgen.
Qytaı tarapy óz kezeginde ulttyq valıýtasy ıýannyń dollarǵa shaqqandaǵy qunyn tómendetip jiberdi. AQSh-tyń Qarjy mınıstrligi de, D.Tramp ta mundaı qadamdy valıýtamen oınaý dep esepteıtinin jetkizdi.
Jalpy, Tramp DSU-dan shyǵý týraly alǵash ret aıtyp otyrǵan joq. Shildede ol uıymǵa reforma jasaý qajettigin málimdegen edi. Sarapshylardyń pikirinshe, mundaı qadam AQSh-tyń basqa eldermen arasyndaǵy 600 mıllıard dollarlyq saýda tapshylyǵyn qysqartýǵa baǵyttalǵan.
Sondaı-aq byltyr Bloomberg arnasyna bergen suhbatynda Tramp kez kelgen ýaqytta AQSh-tyń Dúnıejúzilik saýda uıymynyń quramynan shyǵýǵa ázir ekenin aıtqan bolatyn. Ol kezde Aq úı basshysy uıymnyń amerıkalyqtarǵa qatań qaraıtynyn synaǵan-tuǵyn.
Ázirge Dúnıejúzilik saýda uıymy D.Tramptyń sózine qatysty pikir bildirgen joq. Jalpy, uıym quramynan shyǵý XV Marakesh kelisiminde qarastyrylǵan. Soǵan sáıkes, múshe memleketterdiń kez kelgeni qalaǵan ýaqytta óz erkimen bas tarta alady. Alaıda sol memleket alty aı buryn DSU basshylyǵyn resmı hat túrinde habardar etýi qajet.
