Qoǵam • 21 Tamyz, 2019

Memqyzmet: min men jón

2160 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Memleket qyzmetkeri bolsaq ta, zań boıynsha «memlekettik qyzmetker» atalyp kórmeppiz. Degenmen estýimiz bar, kórýimiz bar: tipten ońaı emes dúnıe. Ne­sin jasyrasyń, kúsh-qýat turǵysynan aýyq-aýyq ábden syǵylǵan lımondaı bop qala­tyny óz aldyna, kúndelikti aǵymda júr­genniń ózinde kóbine jaqsy aty joq. Dúnıeniń búkil ońalmaı jatqan kel­betine memlekettik qyzmetkerdi kinálaý, «óı, sheneýnik qoı» deı salý halyqtyq qol­danysta jıi kezdesedi. Nege? Nelikten?

Memqyzmet:  min men jón

Úlken shendiniń qabyldaý bólmesinen bir aǵa-dosym ári basshymnyń kóshege kóz tastap turyp, aıtqan sózi bar-dy: «О́mirdiń sıpaty jáne ony qabyldaýyń qashan, qaı terezeden qarap turǵanyńa baılanysty...». Kóp rette «memlekettik qyzmetshi» degen uǵymnyń aıasynda osynsha oıly, osynsha tereń adamdar bar dep esepteı bermeımiz. О́ıtkeni jalpy qoǵamdaǵy, adamdardyń jeke basyndaǵy másele olar aınalysyp júrgen jaıttardan áldeqaıda kóp. Sheship úlgerý proporsııasyna áli jete almaı júrmiz. On másele sheshilse, kezekte sheshilmegen, qu­daı kópsingir, on besi «menmundalaıdy». Son­­dyq­tan da «tún qata júrip, tús qashqan» olardyń qol jetkizgen nátıjesi kóbine-kóp tıisinshe kórinbeı, sezilmeı qalyp jatady. Shyn máninde damyp, ilgerilep keletin tustarymyz «kúlge aýnaǵannan» túzelip jatpaǵanyn, ıaǵnı durystyń durystyǵyn, jaqsynyń jaqsylyǵyn toqı biletin de kóńil kerek.

Álbette, elimizde memqyzmetkerdiń muńynan ózge alań qalmaǵandaı bolmaıyq. De­sek te, eldi el qalpynda uıytatyn júıe qaı­sy? Memleket! Memlekettiń qyzmetshisi kim, qandaı bolý kerek? Memleketshil! Merı­tokratııashyl. Alaıda ony bári birdeı túsine qoıa ma? Joq! Sebebi kóp. Birer aýyz sózge syıa qoıýy neǵaıbyl.

Jýyrda jetekshi partııanyń ókili habarlasty. Sóılesý ekpinine qarasań, «nusqaý» bóli­miniń mamany dersiń. Jarna jınaý jáne qazirgi qyzmetimizdi naqtylaý jaıy eken. Dıalogymyzdyń sıqy bylaısha túzildi:

– Qazir qaıda istep júrsiz?

– «Egemen Qazaqstan» gazetinde. Ondaı gazetti biletin bolarsyz?

– Bilmeımin...

– Bilip alyp, sosyn habarlasarsyz.

Arada tórt kún ótkende taǵy «zvandady». «Sonymen qaıda isteımin dedińiz? Chto za gazeta?». Kúımeı kór.  Bildeı ıdeologııalyq organnyń ortalyq ap­paratyndaǵy jaýapty maman! О́nerkásip ne óndiristiń ókili bolsa, ókpelemes ediń. О́kinishke qaraı, memqyzmetkerler ishinde de osyndaı (!), ne aıtyp, ne qoıyp otyrǵanyn uqpaıtyndar az emes. Kúndelikti jumys barysynda qanshasy kezdesetinin aıtsaq, ımanyńyz ushady. Al olar muńyn muńdap, joǵyn joqtap kelgen buqaraǵa qandaı áser qaldyrady? Ne dep turǵanyn ózi túsinbeıtin adamnan ne kútýge bolady? Aınalyp kelgende, mem­qyz­metkerdiń tıptik jaǵymsyz beınesi osy sekil­di jaýap­syzdyqtardan qalyptasqan bolyp shyǵady. Sol jaýapsyzdyqtar álginde nusqalǵan «tún qatyp júrip, tús qashqan» talaı mem­leketshildiń asyl isin mansuqtaıdy.

Qoǵamda talap jappaı kúsheıip keledi. Ol jaqsy! Memleket qyzmetshisi týraly arnaıy zańdar bar. Árıne, qoǵamdy baǵyttap, bastaý­shy mamandarǵa talǵamnyń kúshti bolǵany jón-aq. Ekinshi turǵydan, adamnyń ómirge eki kelmeıtinin aıtyp tereńdemesek te, jeke erkin­­digin umytpaǵan abzal. Birdi-ekili ǵana toq­talaıyq: qoǵamdyq orynda «jyltyńdaı» berý, kóppen birge kóńil kóterý sekildi sher tarqatý amaldary shekteldi. Sen de – pende, endi qaıttiń? Zańmen shektelgen jaıttyń ári zań júzinde, ári memleketke paıdaly jolyn tapqan lázim. Máselen, kún saıyn, apta saıyn talaı-talaı memlekettik qyzmetker elordaǵa issaparlaıdy. Qazynaǵa qanshama shyǵyn?! Memqyzmet agenttigi jóninen be, Pre­zıdenttiń Is Basqarmasy jelisimen be arnaıy jatyn, demalys keshenderin salyp, memqyzmetkerlerdi sol jerde qabyldaýdy úılestirýge bolar edi. Sol jerde-aq jumysqa da, demalysqa da qolaıly ıgilikterdi sho­ǵyrlandyraıyq. Qaı-qaı jaǵynan da nátıje beredi dep oılaımyz. Eskererligi, mundaı tájirıbeni sátti qoldanyp júrgen elder bar.

Memlekettik keńselerde smartfon qoldaný múmkindigi shekteýli. Sáıkesinshe áleýmettik jelilerde belsendi bolý talaby artyp barady. Kereǵarlyq pa? Álbette! Osy arany kóp uzatpaı naqtylaý qajet. Áıtpese áleýmettik jelide bireýdiń máselesine nazar aýdaram dep otyryp, jumys kezinde quqyq buzyp, tekke shatylǵan azamattardy kórýimiz de ǵajap emes. Internet arqyly ótinimderge jaýap berý ýaqytyn da shegelep qoıǵan mańyzdy. Mysaly, asa shuǵyl emes máselelerde keshki toǵyzdan tańerteńgi toǵyzǵa deıin shek qoıýǵa bolady. Memlekettik qyzmetkerdiń de otbasy, oshaq qasy bolýy tıis degendeı.

...degendeıin-degendeıin oılar jeteleı berer. Eń bastysy, Alash kósemi Álıhan Bókeıhan nusqaǵandaı, «ultyna, jurtyna qyzmet etý – bilimnen emes, minezden».

 

Sońǵy jańalyqtar