Jańanyń bári burynǵy. “Batys Eýropa - Batys Qytaı” avtobany týraly da osylaı deýge bolady. О́ıtkeni, elimizdiń alys-berisi men barys-kelisin jandandyrý úshin salynyp jatqan kúrejoldyń silemi burynǵy Uly Jibek jolynyń boıymen ótedi. Sondyqtan bul ıgilikti isti jańa ǵasyrdaǵy jańa eldiń jańa Jibek joly, jańa saýda arnasy dep baǵalaýǵa ábden bolady. Elbasy N. Nazarbaevtyń “Jańa onjyldyq –jańa ekonomıkalyq órleý –Qazaqstannyń jańa múmkindikteri” dep atalatyn bıylǵy Joldaýynda “Biz salýǵa kirisetin “Batys Eýropa-Batys Qytaı” avtojoly – taýarlar tasymaly úshin mańyzdy magıstral” dep atap kórsetýi de osy oıymyzdy rastaı tússe kerek.
Búginde osy batys-shyǵys kúrejolynyń 495,3 shaqyrymǵa sozylatyn jambyldyq bóligin belgilengen merzimde iske qosý úshin úlken daıyndyq júrgizilýde. Jumys aýqymy óte úlken. О́ıtkeni, avtoban boıynda úlkendi-kishili 22 kópir, 15 jol ótkizgish, 643 sý aǵar qurylystary qatar júrgiziledi. Jol jamylǵysynyń qatty mándegi serpimdilik qýaty 13 tonna salmaqqa eseptelgendikten bul da tehnıka men adam kúshterin qosqanda qomaqty qarjyny jáne materıaldyq resýrstardy qajet etedi.
Mysaly, mamandardyń esepteýinshe oblys aýmaǵynan ótetin batys-shyǵys jolynyń qurylysy úshin 17 mln. tonna qum, 3 mln. tonna sement, 34 myń tonna bıtým jáne iri kólemde temir-beton buıymdary qajet eken. Dátke qýaty búginde Jambyl óńirinde 25 tas jáne 35 qumshaǵal jáne shaǵal karerleri men 15 asfalt-beton zaýyty jáne usaqtaǵysh-suryptaǵysh qondyrǵylar bar. “Qurylys qurastyrmaly zaýyty seriktestigi”, “Imstalkon” AQ, “Jambyl metall qurastyrý zaýyty” fılıaly jáne “Tarkon” seriktestikteri metall qurastyrmalaryna degen suranysty óteı alady. Beton buıymdaryn ázirleıtin “Jambylhımstroı”, “Keramık ınvest” jáne “Ǵımarat-Taraz” seriktestikteri sııaqty 20 shaqty kásiporyn da “ǵasyr jolyna” atsalysýǵa daıyn.
Búginde batys-shyǵys avtojoly 11 bólimshege bólinip, tórteýine tender ótip, merdiger kompanııalar anyqtaldy. Olarǵa tıisinshe aldyn-ala tólemder jasaldy. Jambyl oblysynda da jol salýda tájirıbe jınaqtaǵan iri kompanııalar bar. Olar da baǵyn synap kórmekshi. О́ıtkeni, jol sementti betonmen salynyp, nemis tehnologııasy qoldanylatyndyqtan mundaı kúrdeli jumysqa tájirıbesi mol, tehnologııasy damyǵan áleýetti kompanııalar ǵana táýekel etedi.
О́ńirde qurylys ındýstrııasyn damytý jobasy boıynsha buǵan deıin birneshe iri sement zaýyttary iske qosylǵan bolatyn. Onyń bıylǵy jyly paıdalanýǵa beriletinderi de bar. Demek, jol qurylysy úshin sementti de “alystan arbalaýdyń” qajeti joq. Búginde iri jobany júzege asyrý jolyndaǵy jumystar bastalyp ta ketti. Qazir oblysta jol salatyn aımaqtarǵa tehnıkalar jetkizilip, qurylys materıaldary ázirlenýde. Merdiger kompanııalar 143 myń tekshe metr shaǵal daıyndap, 122 birlik tehnıka ákeldi. Jumysqa ázirge 375 adam kúshi tartylyp otyr.
Almaty men Tarazdyń arasyndaǵy oıylyp ketken asfalt joldan zárezap bolǵan júrgizýshiler bizden “Jańa jol qashan bitedi eken?” dep suraıdy. Biz bul saýaldy elimizdiń kólik ınfraqurlymyn damytý komıteti oblystyq basqarmasynyń bastyǵy E. Júnisovke jetkizgenbiz. “Batys Eýropa-Batys Qytaı” avtobanynyń Jambyl oblysynan ótetin bóligi 2012 jyldyń jeltoqsan aıynda paıdalanýǵa beriledi” dedi ol senimdi túrde.
Endeshe, jolaýshyǵa jol bolsyn tilegen jolshy aǵaıyndardyń jumysyna tek qana sáttilik tileıik, aǵaıyn.
Kósemáli SÁTTIBAIULY, Jambyl oblysy.