1991 jylǵy 29 tamyzda Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti N.Nazarbaevtyń Jarlyǵymen álemdegi eń iri Semeı ıadrolyq polıgony jabyldy. Bul kún Qazaqstannyń bastamasymen BUU Bas Assambleıasynyń 64-sessııasynda Halyqaralyq ıadrolyq synaqtarǵa qarsy is-qımyl kúni retinde bekitildi. BUU Bas assambleıasy BUU-n, álem memleketterin, úkimetaralyq jáne úkimettik emes uıymdardy jer sharyndaǵy ıadrolyq synaqtardy toqtatýǵa kúsh salýǵa shaqyrdy.
Dóńgelek ústel barysynda taraptar eldiń jas urpaqtaryn belsendi tartý arqyly halyqaralyq qaýipsizdik máseleleri boıynsha dıalogty damytý múmkindikterin talqylady. Iаdrolyq qaýip-qaterden bos álem - bul turaqty damýdyń, jahandyq qaýipsizdik pen jerdegi turaqtylyqtyń senimdi joly.
Is-sharaǵa Almatyda tirkelgen dıplomatııalyq mıssııalar men halyqaralyq uıymdardyń, ǵylymı jáne akademııalyq qaýymdastyqtyń, jastar uıymdarynyń jáne azamattyq qoǵamnyń ókilderi qatysady.
Osydan alpys toǵyz jyl buryn Keńester Odaǵy Qazaqstannyń soltústik-shyǵys óńirinde ótkizgen 456 ıadrolyq synaqtyń alǵashqysyn júzege asyrdy. 40 jylǵa jýyq ýaqytta bolǵan orny tolmas kúızelister týraly ol kezde eshkim oılamaǵan edi.
Jergilikti qarapaıym halyq, araq kez kelgen naýqasqa shıpa bolady degenge senip, sańyraýqulaq ispetti ıadrolyq bulttyń ósip-ulǵaıýyn qyzyǵa tamashalaǵan bolatyn. Bul ólimniń azýyna bas suqqanmen teń edi. Búginderi Semeı ıadrolyq synaq polıgonyna jaqyn ornalasqan eldi-mekenderdiń halqy arasynan 60 jasqa jetken adamdar bireń-sarań. Radıasııalyq sáýlelerdiń kesirinen gendik mýtasııalarǵa ushyraǵan, fızıkalyq aýytqýlary bar náresteler dúnıege kelýde.
BUU derekterine sáıkes Qazaqstanda 1,5 mıllıonǵa jýyq halyq ıadrolyq synaqtardyń zardabyn shegip otyr. Sáýlelenýdiń kesirinen: dúnıeden erte ozý, shıpasyz aýrýǵa ushyraý, týa bitken fızıkalyq aýytqýlar, sekildileri keń taralǵan.
О́tkendi ózgertý múmkin emes, alaıda keleshekti ózgertý múmkindigi bar. Qazaqstannyń ǵalamdyq bastamasy, ATOM jobasy arqyly Qazaqstan ıadrolyq qarýdan azat álemniń jańa bolashaǵyn qalyptastyrýǵa óz úlesin qosyp otyr.
Atap aıtsaq, Halyqaralyq ıadrolyq synaqtarǵa qarsy is-qımyl kúni – Qazaqstannyń tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń bastamasy.
Bul bastama BUU Bas Assambleıasy tarapynan biraýyzdan qoldaý taýyp, búginderi 29 tamyz Halyqaralyq ıadrolyq synaqtarǵa qarsy is-qımyl kúni retinde atalyp otyr.
ALMATY
