Qazaqstan – uzaqmerzimdi strategııalyq baǵyt-baǵdaryn aıqyndaǵan sanaýly memleketterdiń biri

Juma, 15 aqpan 2013 7:47

2013 jyl – elimiz úshin jańa kezeńniń bastalýy. Buǵan negiz bolyp otyrǵan basty qujat – Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń halyqqa arna­ǵan «Qazaqstan-2050» Strategııasy – qalyptasqan memlekettiń jańa saıası baǵyty» atty Joldaýy.

1997 jyly qabyldanǵan «Qazaq­stan-2030» Strategııasy negizgi bazalyq ólshemderi boıynsha merziminen buryn oryndalyp otyr. Ol baǵdarlamadaǵy negizgi baǵyttar jańa kezeńde de jalǵasyn tabatyny anyq. Osy oraıda, Memleket basshysy jańa Joldaýynda: «Men ult­tyń 2050 jylǵa deıingi jańa saıası baǵytyn jasaýdy usynamyn, onyń ishinde 2030 Strategııasynyń mindetterin oryndaý jalǵasyn tabatyn bolady. Ýaqyt pen jaǵdaı 2030 baǵdarlamasy sııaqty bizdiń josparlarymyzǵa túzetýlerin engizetinin naqty túısinýimiz kerek», dedi.

Juma, 15 aqpan 2013 7:47

2013 jyl – elimiz úshin jańa kezeńniń bastalýy. Buǵan negiz bolyp otyrǵan basty qujat – Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń halyqqa arna­ǵan «Qazaqstan-2050» Strategııasy – qalyptasqan memlekettiń jańa saıası baǵyty» atty Joldaýy.

1997 jyly qabyldanǵan «Qazaq­stan-2030» Strategııasy negizgi bazalyq ólshemderi boıynsha merziminen buryn oryndalyp otyr. Ol baǵdarlamadaǵy negizgi baǵyttar jańa kezeńde de jalǵasyn tabatyny anyq. Osy oraıda, Memleket basshysy jańa Joldaýynda: «Men ult­tyń 2050 jylǵa deıingi jańa saıası baǵytyn jasaýdy usynamyn, onyń ishinde 2030 Strategııasynyń mindetterin oryndaý jalǵasyn tabatyn bolady. Ýaqyt pen jaǵdaı 2030 baǵdarlamasy sııaqty bizdiń josparlarymyzǵa túzetýlerin engizetinin naqty túısinýimiz kerek», dedi.

Elbasy álemdik qoǵamdastyq ta, son­daı-aq Birikken Ulttar Uıymy, Dúnıe­júzilik azyq-túlik uıymy sekildi halyq­aralyq uıymdar da 2050 jylǵa deıingi boljamdyq baıandamasyn jarııalaǵany týraly aıtyp ótti. Álem boıynsha bizdiń elimiz 2050 jylǵa deıingi strategııalyq baǵyt-baǵdaryn aıqyndaǵan sanaýly memleketterdiń biri. Bıyl da, aldaǵy kezeńde de kóptegen elder osy úrdispen HHI ǵasyrdyń ortasyna deıingi kezeńdi qamtıtyn óz keleshekterin belgilep alatynyna kúmánimiz joq.

Osy Joldaýda Memleket basshysy 2050 jyly damyǵan 30 eldiń qatarynda bolý mindetin alǵa qoıdy. Bul barsha Qazaqstan halqyna úlken serpilis bergen bastama bolyp otyr. «Bizdiń basty maqsatymyz – 2050 jylǵa qaraı Jalpyǵa ortaq eńbek qoǵamyn qurý. Qazaqstan HHI ǵasyrdyń ortasyna qaraı álemniń eń damyǵan 30 eliniń qatarynda bolýǵa tıis», dedi Elbasy Nursultan Nazarbaev.

Biraq bul meje ózdiginen kele qalmasy anyq. El Prezıdenti óz sózinde damýshy elder arasynda osyndaı bıikke kóterilý úshin básekelestiktiń qatal bolatynyn eskertti. Sondyqtan da «Kún astyndaǵy oryn tek eń myqtylarǵa arnalǵanyn naqty sezine otyryp, ultymyz jahandyq ekonomıkalyq taıtalasqa daıyn bolýǵa tıis», dedi.

Ol úshin eń birinshi kezekte mem­le­ket­tilikti odan ári damytý jáne nyǵaı­tý, ekonomıkalyq saıasattyń jańa qaǵıdattaryna kóshý, ulttyq ekono­mı­kanyń jetekshi kúshi bolyp tabylatyn kásipkerlikke jan-jaqty qoldaý kórsetý, jańa áleýmettik úlgini qalyptastyrý mindetterin iske asyrýymyz kerek. Sonymen qatar, bilim berý men densaýlyq saqtaýdyń qazirgi zamanǵy jáne tıimdi júıesin qurý, memlekettik apparattyń jaýapkershiligin, tıimdiligi men fýnksıo­nal­dyǵyn arttyrý, halyqaralyq já­ne qorǵanys saıasatynyń jańa syn-qater­lerine parapar saıasat qurý maqsaty alǵa qoıylyp otyr.

Memleket basshysy osy mindetterdi júzege asyrýdyń jan-jaqty joldaryn qarastyryp, 2013 jyly jalpyulttyq is-qımyl jospardy ázirleý jóninde Úkimetke shuǵyl túrde tapsyrma berdi.

Sondaı-aq, Elbasy aýyl sharýashy­lyǵy ónimderin qaıta óńdeýde jáne saýdada fermerlik pen shaǵyn jáne orta bıznesti  damytý maqsatynda Úkimetke agroónerkásip kesheniniń 2020 jylǵa deıingi damýynyń jańa baǵdarlamasyn ázirleý, 2020 jylǵa qaraı aýyl sharýa­shy­lyǵyn memlekettik qoldaýdyń kólemin 4,5 ese arttyrý, jańa agrotehnologııalardy qoldanýǵa baǵyttalǵan orta jáne iri taýarlyq aýylsharýashylyq óndiristerin qurý jónindegi zańnamalyq jáne ekonomıkalyq yntalandyrýlar júıesin tujyrymdaý týraly jańa tapsyrmalar berdi.

Sońǵy jyldary jerdiń qunarlylyǵyn saqtaý, ekologııalyq zardaptarǵa jol bermeý máselesi jıi kóterilip keledi. Osyǵan mán bergen Elbasy endi jer óń­deý mádenıetin ózgertýimiz kerek ekenin basa aıtty. Jáne de jańa ǵyly­mı, tehno­logııalyq, basqarýshylyq jetis­tikterdi eskere otyryp, ata-babamyzdan kele jatqan mal sharýashylyǵyndaǵy ómir­sheń dástúrlerimizdi qaıta jańǵyrtý qajettigin alǵa tartty.

Búgingi tańda álemniń kóptegen elderin azyq-túlik máselesi tolǵandyryp otyr. Qolymyzdaǵy bar baılyǵymyzdy ózimiz únemdi paıdalana bilýmen qatar, «Qazaqstanda óndirilgen» degen erekshe belgi soǵylǵan sapaly ónimderimizdi shetelge durys shyǵara bilý de eldiń damýyna jáne tanylýyna qyzmet etetini belgili. Sol sebepti Elbasynyń aıtýynsha, asa iri eksporttyq naryqty meńgerý úshin biz qaı azyq-túliktiń jappaı óndirisin bas­ty etip qoıatynymyzdy aıqyndaýymyz kerek. Memleket basshysy osy salada júzege asyrylǵan naqty jumystardyń nátıjesinde 2050 jylǵa qaraı elimizdiń IJО́-degi aýylsharýashylyq óniminiń úlesi 5 esege artatyny jóninde málimet keltirdi.

El azamattarynyń densaýlyǵyn saqtaý, halyqtyń jaǵdaıyna basa kóńil bólý, álemdegi jáne eldegi ekonomıkalyq ózgeristerdi eskere otyryp, áleýmettik máselelerdi jaqsartý únemi Elbasynyń nazarynan tys qalǵan emes. Memlekettiń aldaǵy damýyn kórsetken osy Joldaýdyń arnaıy bir taraýy «Áleýmettik saıasattyń jańa prınsıpteri – áleýmettik kepildikter jáne jeke jaýapkershilik» dep atalady. Prezıdent «Bizdiń basty maqsatymyz – áleýmettik qaýipsizdik jáne azamattarymyzdyń baqýattyǵy. Bul – qoǵamdaǵy turaqtylyqtyń eń jaqsy kepili», dep atap ótti.

Árıne, damyǵan elderdiń qatarynda bolý úshin bizdiń azamattarymyz bilimdi de bilikti, parasatty da paıymdy bolýy tıis. О́z Otanyn shyn súıetin adam ǵana ortaq múdde jolynda aıanbaı qyzmet jasap, eńbegimen alda bolatyny anyq. Osy oraıda, Memleket basshysy Qazaqstan patrıotızmin damytýǵa erekshe mán berý qajettigin aıtty. Bıik mejeni belgilegen memleket pen azamattyń maqsattary barlyq baǵyttar boıynsha sáıkes kelýi tıis. Endeshe, jas urpaqtyń tárbıesine de jańasha kózqaras kerek.

Halyqqa arnaǵan asa mańyzdy qu­jat­ta Elbasy halyqaralyq máse­lelerge jiti kóńil aýdaratynyn ańǵartty. О́ıt­ke­ni, jedel qarqynmen damyp bara jat­qan jańa ǵasyrda qaı memleket te álemdik qoǵamdastyqtan tysqary ómir súrmeıtini anyq. Qazaqstan da jahan­dyq ózgeristerge beıimdele otyryp, óz ustanymdaryn júzege asyrady. Biz­diń elimizdiń beıbitshilikti qalaıtyn, barlyq memlekettermen dostyq qarym-qatynasta bolýdy kózdegen jáne alpaýyt elderdi ıadrosyz álem qurýǵa shaqyrǵan syrtqy saıasatyn dúnıe júzi moıyndap otyr. Táýelsizdik jyldary osy maqsatta júrgizilgen jumystarymyz óz nátıjesin berip, jas memleketimizdiń abyroıy artyp, tez arada álemge tanymal boldy.

Joldaýda syrtqy saıasatty jańǵyrtýdyń basymdyqtary atap ótildi. Onyń ishinde aımaqtyq jáne ulttyq qaýipsizdikti jan-jaqty nyǵaıtý, ekonomıkalyq jáne saýda dıplomatııasyn belsendi damytý, mádenı-gýma­nıtarlyq, ǵylym-bilim jáne basqa shek­tes salalardaǵy halyqaralyq ynty­maqtastyqty arttyrý, azamattarymyzdy quqyqtyq qorǵaýdy, olardyń shetel­derdegi jeke, otbasylyq, iskerlik múd­de­lerin qorǵaýdy kúsheıtý maqsaty kóz­delip otyr.

Qazaqstan Prezıdenti HHI ǵasyrdyń on jahandyq syn-qaterin jeke-jeke aıtyp ótti. Elbasy tarıhı ýaqyttyń jedeldeýin, Jer betindegi adam sanynyń artýyn jáne jahandyq demografııalyq teńgerimsizdikti birinshi jáne ekinshi syn-qater dep alǵan. Adamzat sany art­qan saıyn azyq-túlik problemasy kúsheıe túsetini anyq. Úshinshi syn-qater jahandyq azyq-túlik qaýipsizdigine tónip turǵanyn jetkizdi. Kelesi kezekte sýdyń óte tapshylyǵy, jahandyq ener­ge­tıkalyq qaýipsizdik, tabıǵı re­sýrs­tar­dyń sarqylýy máselelerine toqtalǵan Elbasymyz osy álemdik qaterlerdiń al­­dyn alý úshin qazirden bastap naqty sha­ra­lar­dy júzege asyrý qajet ekenin eskertti.

Jetinshi jahandyq syn-qater dep úshin­shi ındýstrııalyq revolıýsııany aıt­qan Memleket basshysy jańa ǵasyr­daǵy ǵaryshtyq jyldamdyqpen ómirge enip jatqan tehnologııalyq jańa­lyqtar álemdik naryqtyń quryly­my men qajet­tilikterin túbegeıli ózger­tetinin jetkizdi.

Sonymen qatar, óz bolashaǵyn aı­qyn­daǵan bizdiń memleketimiz álemdegi údeı túsken áleýmettik turaqsyzdyqqa, órke­nıet qundylyqtarynyń daǵdarysyna, álemdik jańa turaqsyzdyq qaýpine tótep bere alýy kerek. Qazaqstan Prezıdenti N.Á.Nazarbaev bul turǵysyndaǵy oı-pikirin: «Osyǵan baılanysty biz halyq­aralyq ahýal damýynyń kez kelgen kórinisine jan-jaqty daıyn bolý úshin bıliktiń barlyq tarmaqtarynyń, memleket pen qoǵamnyń oılastyrylǵan, kelisilgen jáne úılestirilgen baǵy­tyn tujyrymdaýǵa tıispiz», dep qorytyn­dylady.

Elbasynyń jańa Joldaýyndaǵy el­dik maqsatty iske asyrýda Parlament te, Úkimet te, salalyq mınıstrlikter de asa belsendilikpen qyzmet etedi degen senimdemin. Barsha halqymyz óńirlerdi damytýda oblys, qala, aýdan men aýyl ákimdikteri de jańasha serpinmen eńbek etetinine úmit artyp otyr. Sondaı-aq elimizdiń árbir turǵyny jasy men jynysyna, ulty men týǵan jerine bólinbeıtin, birtutas Qazaq eliniń azamaty retinde táýelsiz memleketimizdiń órkendeýi jolynda óz úlesin qosýy – Otan aldyndaǵy paryzy. О́z elin súıetin jáne Jalpyǵa Ortaq Eńbek Qoǵamynyń qaǵıdalaryna saı eńbek etetin azamattarymyz barda Elbasy usynǵan «Qazaqstan-2050» Strategııasy sózsiz júzege asatynyna tolyq negiz bar. Osy ustanǵan baǵytymyz jas elimizdi birlik pen berekege, kelisim men yntymaqqa bastaıtyn týra jol dep senemin.

Turarbek ASANOV,

Parlament Májilisiniń depýtaty,

«Nur Otan» HDP fraksııasynyń múshesi.

__________________________________

Sýretti túsirgen Erlan OMAROV.