Qazaqstan • 13 Qyrkúıek, 2019

Jıyrma jyl oq pen ottyń ortasynda júrgen tilshi

425 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Nur-Sultan qalasynda ótip jatqan Astana Media Week-tiń ekinshi kúni Qazaqstandaǵy jarnama naryǵynyń damý perspektıvalaryn talqylaýmen bastaldy. Odan keıin sharaǵa kelgen tanymal tilshiler sheberlik saǵattaryn ótkizdi.

Jıyrma jyl oq pen ottyń ortasynda júrgen tilshi

Kúnniń ekinshi jartysynda medıa salasynyń mamandaryna arnalǵan master-klass uı­ym­dastyryldy. Ásirese asa qaýipti oqıǵalardyń orta­synda júrip habar taratýǵa mashyq­tanǵan áskerı jýrnalıst О́zgir Iorýldi tyńdaýǵa kelgenderdiń qatary kóp boldy.

Túrkııalyq INA (Ihlas Haber Ajansi) jańalyqtar agenttiginiń óndiris jónindegi dırektory О́zgir Iorýl jýrnalıstik jolyn 18 jasynda bastaǵan. Onyń mamandyǵyna berilgeni sonshalyq, maıdan dalasynan talaı habar taratqan. Álemniń ár jerindegi soǵys oshaqtarynan aqparat berip kelgen ol, tipti Saddam Hýseınniń ózinen suhbat alǵan. Astana Media Week sharasyna arnaıy kelgen meıman ózi qyzmet etetin INA jańalyqtar agenttiginiń jumys barysy týraly aıtyp berdi.

̶ Áriptesterim soǵys bolyp jatqan óńirlerdi aralap, halyqqa aqparat taratyp keledi. Biz kóbine qantógis bolǵan jerde júremiz. Jumys barysymen áskerı qaqtyǵystar bolǵan Indonezııa, Aýǵanstan, Irak, Arab elderinde, Sırııada boldyq. Alǵashqy jumysymdy operator retinde bastadym. Balqandaǵy qaqtyǵystarda, Indonezııadaǵy zilzalada, Baǵdattaǵy shaıqas oryndarynda boldym. Sońǵy 20 jylda álem tarıhynyń mańyzdy bólshegine aınalǵan oqıǵalardyń ortasynda júrdik, deıdi О́zgir Iorýl.

Túrkııalyq jýrnalıst eńbek jolyn 1997-1998 jyldary Balqandaǵy qaqtyǵys aımaǵynda aqparat jetkizip otyrýdan bastaǵan. Onyń aıtýynsha, jańalyq taratýda tilshiniń sheberliginen bólek ujymdyq baılanystyń da róli zor.

̶ Biz oqıǵanyń epısentrine básekelesterimizden buryn jetýdi maqsat tutamyz. Ujymdyq jumys osy kezde mańyzdy. Qaqtyǵys oryndarynan jańalyqty ýaqtyly joldaý úshin eki nemese tórt adamnan turatyn komanda jasaqtalady. Olar tize qosyp, jumyla áreket etkende ǵana nátıjege jetedi.

Qatar, Iordanııa elderinde oryn alǵan qaqtyǵys kezderinde úreı qushaǵynda bolǵan edik. Bir kezderi birlese otyryp, Saddam Hýseınniń eskertkishi buzylyp jatqan jerden tikeleı jańalyq tarattyq. Sondyqtan bizdiń ju­mystaǵy negizgi pozısııa – óz­a­ra túsinisý. Eger komandadaǵy eki adam bir-birimen uǵyspasa, jańalyqty ýaqtyly nemese sapaly bere almaı qalýy múmkin. Iаǵnı, komandalastardyń barlyq jumysy úılesimdi bolýy tıis, – deıdi ol.
Áskerı tilshi qansha qaýip tónip tursa da, qaqtyǵys aıma­ǵynan asyǵys ketip qalýǵa bolmaıtyn kórinedi. О́ıtkeni, ol jaǵdaıdy zerdelep qana, kórermenderge naqty derekterdi usynýy kerek. Qatardaǵy tilshi­den áskerı tilshiniń aıyr­mashy­lyǵy osy bolsa kerek. Sonymen qatar bul sala adamnyń jan-jaqtylyǵyn talap etedi.

̶ Men birneshe ret ólimmen betpe-bet keldim. Qıraǵan ǵıma­rattarda boı tasaladyq. Jan-jaǵyńnan zýlaǵan oqtyń dybysyn estýdiń ózi qasiret. Tipti bir ret jaralandym da. Qansyrap júrgenime qaramastan kameraǵa túsip, jumysymdy jalǵastyra berdim. Bul vıdeo­da men áskerı qaqtyǵys týraly bilgenimniń bárin aıta kelip, jaqyndarymmen qoshtasqanym da esimde. Sosyn esimnen tanyp qalyppyn. Baqytymyzǵa oraı, áskerı dárigerler meni qutqardy. Jalpy, alǵash soǵys dalasyna kelgende kókeıimde «О́lsem, denem Túrkııaǵa jetkizile me? Anam ne oılaıdy?» degen suraqtar turatyn. Sodan keıin birte-birte etim úırenip, ólim týraly emes, jumys týraly oılaı bastadym, – deıdi О́.Iorýl.

Ol jıyrma jyldan astam atqarǵan qyzmetine baılanys­ty Pákistanda, Aýǵanstanda, Palestınada, Irakta, Kosovoda jumys istedi. Grýzııadaǵy aza­mat­tyq soǵys týraly ja­ńa­lyq sıýjetterin daıyndady. Onyń arhıvinen kóptegen oqı­ǵa­nyń beınejazbalaryn kezdestirýge bolady. Semınar barysynda jınalǵan qaýym sondaı týyndylardyń birnesheýin tamashalap úlgerdi.

Sońǵy jańalyqtar