Digital InWest forýmy ótti

Kórmede 30 shaqty jergilikti kásip­orynnyń ónimderi men respýblıkadaǵy 15 IT-joba kelýshiler nazaryna usy­nyldy. Oblys ákimi Ǵalı Esqalıev óńir­de sıfrlandyrý aıasynda júzege asyp jatqan jobalardy tanystyrdy.

– Ekonomıkalyq damýdyń negizgi baǵ­dary shıkizattyq sektordan shıkizattyq emes sektorǵa kóshý jáne ekonomıkanyń basym salalaryna ınvestısııalar tartý. О́ńirdiń ınvestısııalyq ahýalyn jaqsartý, ınvestısııalar tartý jáne joǵary tehnologııalyq jobalardy en­gizý maqsatynda belsendi jumystar at­qarylýda. Sońǵy úsh jyl ishinde ne­gizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısııa 453 mlrd teńgege jetti. Sonyń ishinde shı­kizattyq emes sektorǵa quıylǵan qarjy 77 mlrd-tan 107 mlrd teńgege ósti, dedi Ǵ.Esqalıev.

О́ńir basshysy bıylǵy 8 aıdyń qorytyndysy boıynsha negizgi kapıtal­ǵa quıylǵan ınvestısııa mólsheri 36,5%-ǵa (332,7 mlrd teńge), syrtqy ınves­tısııa kólemi 74%-ǵa (250 mlrd teńge) kóbeıgenin habarlady. Qazir oblys­ta jalpy kólemi 170 mlrd teńge she­teldik qarjynyń qatysýymen 5 joba qolǵa alynǵan. Bul kásiporyndarda jańadan 340 jumys orny ashylatyn bolady. Sonymen birge «Oral» ÁKK ınvestorǵa aqparattyq, ádistemelik jáne konsýltatıvtik qoldaý kórsetýge arnalǵan «Investorlarǵa qyzmet kór­­­­setý ortalyǵyn» (IYU) qurdy. Or­talyq «Bir tereze» qaǵıdatymen qyzmet kórsetedi. Jalpy «Sıfrly Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda óńirde 140-tan astam joba qolǵa alyn­ǵan.

– Sıfrlandyrý qoljetimdi ári s­a­­paly ınternetsiz múmkin emes. Osy máselede qala men aýyl arasyn ja­qyn­datý úshin 2020 jylǵa deıin oblys­tyń barlyq aýdany keńjolaqty ınternet jelisimen qamtylady. In­ternet bıyl 60 eldimekenge jetedi, – dedi óńir basshysy.

Jaqynda geoaqparattyq portal iske qosylmaq. Bul portalda bos jer telimderi, onyń maqsatty qoldanylýy, jer paıdalanýshylardyń shekarasy bu­zylýy sekildi málimetter anyq kó­rinetin bolady. BITRIX-24 júıesi bo­ıynsha jasalǵan «Jobalyq keńsede» taıaý 5 jylda júzege aspaq jobalar jı­naqtalyp, ár jobanyń barlyq kezeńi tolyq qadaǵalaýda bolady. Taǵy bir joba – týrısterge arnalǵan www.visit-uralsk.kz saıty. Munda óńirdiń kıeli jerleri men týrıstik nysandary týraly barlyq málimet, vırtýaldy týrlar úsh tilde, 3D-modelinde usynylǵan.

Bıyl Aqjaıyq óńirinde mektep ashanalarynda qolma-qol aqshasyz qyz­met kórsetý engizilmek. Osy arqyly ata-ana mektep ashanasynyń mázirin ret­­teıdi, balanyń aqshalaı shyǵyndaryn qadaǵalaıdy. Mektepterde sondaı-aq «Vırtýaldy IT-zerthanalar» engizilip jatyr. Munyń artyqshylyǵy – túrli tájirıbeler vırtýaldy jasalady, qym­bat zerthana jabdyqtarynyń qajeti joq ári oqýshy qaýipsizdigi qamtylady.

Ǵ.Esqalıev Qarashyǵanaq kenishi ornalasqan Bórli aýdanynyń ortalyǵy Aqsaı qalasynda «smart sıtı» jobasyn engizý josparyn habarlady. Qa­­­la kósheleri qazir ıntellektýaldyq ja­ryqtandyrý júıesine kóshe bastady. Ba­­lamaly qýat kózderi de qarqyndy qol­danylýda. О́ńir basshysynyń aıtýynsha, shańyraq sany 50-100-den aspaıtyn eldi mekenderge dástúrli elektr jelisin tartyp, artyq shyǵyndanýdyń qajeti joq. Onyń ornyn balamaly qýat – jel, kún energııasy t.b. kózder basýy tıis.

«Batys Qazaqstan oblysynyń agro­ónerkásip salasyndaǵy áleýeti orasan zor». Ǵ.Esqalıevtiń osy sózin Qazaqstan-German agrarlyq-saıası dıalogynyń basshysy Iorg Dınkelaker de qaıtalady. «Germanııanyń agroónerkásip keshenin sıfrlandyrý tájirıbesin qoldaný múmkin­dikteri» taqyrybynda baıanda­ma jasaǵan Iorg myrza Qazaqstannyń áleýeti Germanııadan da zor eke­nin bir­neshe márte aıtty. Iorg Dınkela­kerdiń aı­týynsha, Germanııanyń árbir ekinshi fermeri óz sharýashylyǵynda sıfrly tehnologııany endirgen. GPS derekteri tehnıkany basqarýda jappaı paıdalanylady. Aýa raıyn baqylaıtyn qondyr­ǵylar, ólsheýish qural-jabdyqtar, avtomatty qosymshalar – sharýanyń senimdi serikteri. Osynyń bárin qazaq dalasyna ákelý – búgingi kún talaby.

Forýmda Ázerbaıjannyń Qazaq­stan­daǵy Tótenshe jáne óki­­­let­ti elshisi Rashad Mammadov óz elin­de­gi sıfr­landyrý júıesiniń qa­lyp­ta­sýy týraly baıan­dasa, «KAS Kon­sal­tıng» fırmasynyń dırek­tory Irı­­­na Sý­lımenko agroóner­kásip keshe­nin­ sıfr­­landyrý tájirıbesi jaı­ly aı­typ berdi. Nur-Sultan qala­syn­da­ǵy «Elordany turaqty damytý orta­ly­ǵynyń» IT-sáýletshisi Vıtalıı Pýs­tovoıtenko aımaqty basqarýdaǵy BIG DATA qu­raldaryn qoldaný jobasyna toq­­taldy. Latvııanyń Qazaqstandaǵy Syrtqy ekonomıkalyq ókildiginiń je­tek­shisi, Latvııa Ekonomıka mınıstr­li­giniń keńesshisi Vladımır Samoılenko men ızraıldik «CEO Isratech» kompanııa­sy­nyń ókili Anatolıı Kolomınskııdiń sózderi de yqylaspen tyńdaldy.

– Prezıdentimiz Qasym-Jomart To­qaev atap ótkendeı, ekonomıkany­ jap­paı sıfrlandyrý múlde jańa sa­la­nyń paıda bolýyna alyp keledi. Biz de ýaqyt talabyna saı bolýymyz qa­jet. Álemde oryn alyp jatqan paıdaly jańa óz­geristerden qalmaý úshin bar­lyǵymyz jumys tásilderimizdi, basqarý qural­darymyzdy jańǵyrtyp, oń ózgeristerge jol berýimiz kerek. «Digital Aqjaiyq» aıa­synda engiziletin jańa tehnologııalar men sheshimder – óńirimizdiń barlyq sala­syna serpin beretini sózsiz, – dedi forýmda Ǵ.Esqalıev. Forým aıasynda birneshe naqty ınvestısııalyq jobalar aıqyndalyp, kásiporyndar arasynda yntymaqtastyq týraly birqatar memorandýmǵa qol qoıyldy.

Batys Qazaqstan oblysy