Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń derekteri boıynsha, 2019 jyly elimizde egin jınaý jumystary ýaqytyly bastaldy jáne oblys ákimdikteriniń málimetterine sáıkes dándi daqyldardyń 15,2 mln gektar jalpy alqabynyń 15,1 mln gektary jınaldy, bul 99,2%-dy quraıdy. 19,1 mln tonna astyq bastyryldy. Ortasha ónimdilik 12,6 s/ga qurady.
Bıyl jaz maýsymynyń ystyq ári qurǵaq bolýy dándi daqyldar ónimdiliginiń tómendeýine sebep boldy. Sonyń nátıjesinde ótken jylmen salystyrǵanda dándi daqyldar óndirisiniń tómendeýi kútilýde. Jazdyń aptap ystyǵymen qatar, egin jınaý jumystary barysynda uzaq merzimdi (jalpy eseppen 15-20 kún) jaýyn-shashyn boldy, bul óz kezeginde astyqtyń sapasyna da, ónimdiligine de áser etti.
Aldyn-ala esepter boıynsha bıyl dándi jáne dándi burshaq daqyldarynyń ónimdiligi býnkerlik salmaqta shamamen 19 mln tonnany quraýy múmkin, bul 2018 jylǵy ónimmen salystyrǵanda 2 mln tonnaǵa kem.
Oblystar ákimdikteriniń jedel derekterine sáıkes bıylǵy 11 qazandaǵy jaǵdaı boıynsha 1,9 mln tonna dándi daqyl tuqymy sebildi, bul 99%-dy quraıdy, sonyń ishinde Qostanaı oblysy boıynsha tuqym sebý 98% aıaqtaldy. Tuqymdardy daıyndaý jumystary jalǵasýda. Tuqym jetispeýshiligi bolmaıdy.
Jalpy jınalǵan jańa ónimnen 2,9 mln tonna elevatorlarǵa kelip tústi, onyń 1,8 mln tonnasyn bıdaı, 700 myń tonnasyn arpa quraıdy.
Jedel derekterge sáıkes, elevatorlarǵa kelip túsken bıdaıdyń 80%-ǵa jýyǵy azyq-túliktik, 20% — mal azyqtyq jáne tehnıkalyq maqsatqa arnalǵan bıdaı. О́tken jyly azyq-túliktik bıdaıdyń kólemi 93% bolǵan.
Bıylǵy 2019/20 marketıngtik jyly dándi daqyldar óndirisiniń azaıýyna baılanysty, eksporttyq áleýet ótken jylmen salystyrǵanda shamamen 3 mln tonnaǵa tómendeýi múmkin.
Bul rette, S. Omarovtyń aıtýynsha, eksporttyq baǵyttardy keńeıtýge baǵyttalǵan ótken jylǵy strategııadan aǵymdaǵy jyldyń eksporttyq strategııasy ózgeshe bolady.
«Bul maýsymda negizgi mindet – Ortalyq Azııa elderi – О́zbekstan, Tájikstan, Qyrǵyzstan, Túrikmenstan, sondaı-aq, Aýǵanstan jáne Iran tárizdi dástúrli ótkizý naryqtaryndaǵy qazaqstandyq astyqtyń ornyn saqtap qalý», — dep túsindirip ótti aýyl sharýashylyǵy mınıstri.
Atalǵan elderdegi joǵary ónimge baılanysty dástúrli ımporttaýshy elderdiń suranysy da tómendeıtinin aıta ketken jón.
Osyǵan baılanysty osy baǵyttarda bıdaı men unnyń 5 mln tonnadan kem bolmaıtyn ortasha jyldyq kólemin eksportqa shyǵarýdy qamtamasyz etý qajet.
Sonymen qatar, qol jetkizilgen kelisimder (hattamalarǵa qol qoıý) aıasynda perspektıvti Qytaı baǵytynda joǵary sapaly Hi-Pro bıdaıyn, arpany eksporttaý qarqynyn saqtap qalý qajet.
