Jeńildetilgen nesıeniń talaptary burynǵysha: syıaqynyń nomınaldy mólsherlemesi jyldyq 4%, jyldyq tıimdi syıaqy mólsherlemesi 7,5%, nesıeleý merzimi – 7 jyl. Kólik quny 15 mln teńgeden aspaýy tıis.
Qazaqstan avtobıznes qaýymdastyǵynyń málimetinshe, bıyl qańtar-qyrkúıek aralyǵynda qazaqstandyqtar 499,8 mlrd teńgege 51,8 myń jańa kólik satyp alǵan. Sonyń ishinde eń kóp satylǵany Hyundai jeńil avtokóligi eken. Bul kólik Qostanaıdaǵy «SaryarqaAvtoО́nerkásip» zaýytynan shyǵatyny belgili. Ekinshi orynda – Toyota. О́timdiligi jaǵynan ekinshi oryndaǵy bul kóliktiń toǵyz aıda 1 204 danasy satylǵan. Jalpy, bıyl toǵyz aıda Qazaqstanda 33 500 avtokólik shyǵarylǵan. Al óndirilgen avtokólikterdiń 50 paıyzyn «SaryarkaAvtoО́nerkásip» kásiporny shyǵarǵan. Kompanııa óz ónimderin Reseı, Qyrǵyzstan, Belarýs elderine de eskporttaıtyny belgili.
Bıyl jańa kólikterdi satý kórsetkishi 70 myńǵa jetedi dep boljanady. Otandyq kólikterdiń satylymyna Ulttyq banktiń jeńildetilgen nesıesi qarqyn beretini anyq. Jeńildetilgen nesıeniń basty operatorlary Halyq banki, Sberbank jáne VTB bankteri. Atalǵan úsh bank memleketten bólingen qarajattyń 72,5 paıyzyn ıgermek. Qalǵan 5,5 mlrd teńgeni ekinshi deńgeıli ózge de bankter halyqqa qaryzǵa berýi tıis.
Jalpy, otandyq kólikterdi jeńildetilgen nesıemen satý úshin memleketten qarajat bólý, keı sarapshylardyń aıtýynsha, avtokólik shyǵarýshy kásiporyndardyń bıznesin júrgizý úshin qolǵa alynyp otyr. Degenmen, munyń ózge de qyrlarynyń bar ekenin esten shyǵarmaý kerek. Máselen, qazirgi tańda elimizdegi qoldanystaǵy kólikterdiń 70 paıyzyna jýyǵy 10 jyldan eski kólikter. Sońǵy kezderi jaqyn shetelden arzan kólik tasýdyń kóbeıip ketkenin eskersek, kórsetkish aldaǵy ýaqytta arta beretinin boljaý qıyn emes. Osy oraıda, otandyq kólikterdiń satylymyn kúsheıtý sharalary bıznes úshin ǵana emes, halyqqa da, ekologııalyq ahýalǵa da oń áser etetini anyq.
«Jyl saıyn bólinetin 20 mlrd teńge otandyq avtokólikter satylymyn geometrııalyq progrespen ósiredi. 2015 jyldan beri shamamen 5,9 myń qazaqstandyq 71,7 mlrd teńgege kólik «mindi». Baǵdarlamanyń 2023 jylǵa deıin sozylýy otandyq kólik saýdasyn arttyryp, qazaqstandyqtardyń jańa kólik alýyna jaǵdaı jasamaq. Al nesıe sharttary halyqqa óte qolaıly. Tutynýshylardyń arasynda nesıeni óteı almaı otyrǵan azamattar joqtyń qasy», deıdi Qazaqstannyń Damý banki basqarýshy dırektory Dastan Ahmetov.
Jalpy, jeńildetilgen avtonesıe baǵdarlamasynyń negizgi maqsaty, sarapshylardyń pikirinshe, Qytaı men Reseıdiń ónimderine qarsy otandyq kólikterdiń básekelestigin arttyrý. Qymbat kólikterdiń tutynýshylary, árıne, bul baǵdarlamaǵa qatyspaıdy. Al «bıýdjettik» kólik mingisi keletinder ádette Reseı, О́zbekstan men Qytaıdyń ónimderiniń birin tańdaıdy. Al baǵasy qymbat demeseńiz, sapa jaǵynan otandyq kólikter kórshi elderdiń taýarlarynan kem túspeıtini anyq. Memlekettiń jeńildetilgen nesıe usynýy da qymbat kólikterdi halyqqa qoljetimdi etý. Qazaqstan avtobıznes qaýymdastyǵy ókilderiniń pikirinshe, otandyq óndirýshilerdiń maqsaty qazirden bastap aldaǵy 5-10 jylda eldegi avtokólikterdiń teń jartysyn 3 jylǵa deıin «jasartý» eken. Bul Eýropa elderindegi kórsetkishpen parapar.
Ekinshi deńgeıli bankter bergen málimetke súıensek, qazaqstandyqtar jeńildetilgen avtonesıe boıynsha negizinen 4-6 mln teńgeniń kólikterin satyp alǵandy jón kóredi eken. Tipti kópshiligi alǵashqy tólemsiz de nesıe rásimdeı alady. Al kepilzat retinde alynǵan kóliktiń ózi tirkeledi.
