Jaqynda elordadaǵy M.О́temisuly atyndaǵy oqýshylar saraıynda Nur-Sultan qalasynyń bilim basqarmasynyń uıytqy bolýymen «Elordalyq ákeler keńesi» konventi ótti. «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda qoǵamda ákeniń rólin arttyrý maqsatynda uıymdastyrylǵan sharaǵa elge erligimen, kópke úlgili isimen tanylyp júrgen ákeler qatysty. Is-sharanyń negizgi maqsaty – áke men bala arasyndaǵy qarym-qatynasty jaqsartýǵa, bala tárbıeleýdegi onyń róliniń mańyzdylyǵyn arttyrýǵa, bala úshin qaýipsiz ortany qurý jáne qoldaý, otbasylyq qundylyqtardy saqtaý jáne nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan.
Qalalyq ákeler konventine óskeleń urpaqqa úlgi bolatyn azamattar kóp jınaldy. Olardyń arasynda erekshe kútimdi talap etetin balalardy ósirip jatqan, óz basyn qaýipke tigip júrip adamdardy ajaldan arashalap qalǵan qaharman ákeler qatysyp, óz pikirlerin, bala tárbıesindegi ómirlik ustanymdary men kózqarastaryn ınteraktıvti alań túrinde aýdıtorııa kórermenderimen bólisti.
Jıynnyń resmı ashylý saltanatynda M.О́temisuly atyndaǵy Oqýshylar saraıy dırektorynyń oqý isi jónindegi orynbasary Aıymgúl Qýanyshqyzy bul sharany uıymdastyrýdaǵy negizgi maqsat – qaladaǵy ákelerdiń qoǵamdyq jumystarǵa aralasýyn, bilim mekemelerindegi is-sharalarǵa balalarymen birge qatysýyn qamtamasyz etip qana qoımaı, ákeniń rólin kórsete otyryp, ıgi isterin nasıhattaý deıp atap ótti. Sondaı-aq erekshe erligimen, urpaqqa ónege bolar ıgi isterimen kózge túsken ákelerdi halyqqa keńinen nasıhattaý, sol kisilerdiń úlgi bolar isterin kórsetý de kerek.
– Bıyl birinshi ret M.О́temisuly atyndaǵy Oqýshylar saraıynda qalalyq ákeler konventin uıymdastyrdyq. О́te joǵary deńgeıde ótti dep oılaımyn. Is-sharamyzǵa elordadaǵy 80-nen astam bilim berý uıymynyń oqýshylary óz ákelerimen qatysyp, keremet ásermen qaıtty. Qalamyzda erligimen kózge túsken er-azamattar óte kóp. Aldaǵy ýaqytta osyndaı jandarmen barlyq mektepterde arnaıy kezdesý ótkizýdi josparlap otyrmyz. Jalpy, biz tek bir ǵana sharamen shektelip qalmaımyz. Tuńǵysh Prezıdent kúnine oraı, ákeler men balalardyń vokaldy án jarysyn ótkizýdi josparlap otyrmyz», – deıdi A.Qýanyshqyzy.
«Elordalyq ákeler keńesi» konventin uıymdastyrýshylar jıynǵa qatysatyn keıipkerlerdi ár atalym boıynsha tórt topqa bólgen. Sahnaǵa birinshi bolyp «Qutqarýshy áke» atalymynyń ıesi Qýat Saǵatuly kóterildi. Bul kisi Nur-Sultan qalasyndaǵy №17 mamandandyrylǵan órt sóndirý bóliminiń qyzmetkeri. Qýat Saǵatuly kún saıyn ózgelerdiń ómirin qutqarý úshin óz ómirin qaterge tigip, jumysqa attanady. Búgingi tańda keıipkerimiz eki balanyń ákesi jáne «II dárejeli Qutqarýshy» ataǵyna ıe, kópke úlgi bolarlyq azamattyń biri.
«О́rt sóndirýshi bolý bala kezden bergi armanym dep ótirik aıtpaı-aq qoıaıyn. О́zim týyp-ósken Aqmola oblysyndaǵy Jaqsy aýdanyna qarasty Qıma degen aýyldyń mektebinde alǵashqy áskerı daıyndyq sabaǵynyń muǵalimi bolatynmyn. 2004 jyly aýylda órt sóndirý beketi ashylyp, sol jerge jumysqa ornalastym. Bizdiń aýylda órt jıi bolmasa da, birneshe ret turǵyn úıler, qoralar órtenip ketken-di. Al órt sóndirýshi maman tapshy bolatyn. Sol kezde oılanbastan mekteptegi jumysymdy tastap, birjola órt sóndirý salasyna aýysyp kettim. Osylaısha shama-sharqymyzsha elge qyzmet etip kelemin.
Tótenshe jaǵdaı salasyndaǵy qyzmet – naǵyz er júrek, batyl azamattyń mamandyǵy dep bilemin. Tárbıelep otyrǵan uldarym da maǵan eliktep ósip keledi. Ákege qarap ósken ul jaman bolmaıdy deıdi ǵoı. Bolashaqta balalarymdy elge qyzmet etetin, óz eliniń patrıoty bolatyndaı etip tárbıeleý azamattyq paryzym dep bilemin. Istegen isimizben, kórsetken ónegemizben bolashaq urpaǵymyzǵa tárbıe bere alsaq, bala aldynda ákelik paryzymyz ótelgeni shyǵar. Ár áke óz balasynyń – batyry bolýy kerek», deıdi Qýat Saǵatuly.
Bizdiń ekinshi keıipkerimiz óz qyzyna eń aldymen áke, ekinshi prodıýsser bolyp júrgen – Leonıd Han. «Prodıýsser áke» atalymyna ıe bolǵan Leonıd Han qyzynyń múmkindigi shekteýli ekendigine qaramaı, perzentiniń ánshi bolsam degen armanyn oryndaýyna múmkindik týǵyzyp júrgen ákelerdiń biri.
– Men – eń áýeli qyzymnyń ákesimin. Onyń án aıtý qabiletin baıqaǵan soń qyzymnyń armanyn oryndaýǵa tyrysyp júrmin. Qazirgi tańda bizdi túrli is-sharalarǵa, konsertterge qurmetti qonaq retinde shaqyrady. Aldaǵy qarasha, jeltoqsan aılarynda elimizdiń ońtústik jáne batys óńirlerine gastroldik sapar uıymdastyrýdy josparlap otyrmyz. Al 2020 jyly qyzymnyń atyndaǵy erekshe daryndy balalarǵa arnalǵan festıval ótkizbekpiz. Osy jumystardy júıeli túrde isteý kerek. Sóıtip aldaǵy ýaqytta qyzym myqty bir prodıýsserge tap bolyp, án ónerindegi aıtýly ánshige aınalatynyna senimdimin.
Menińshe, bala tárbıesinde árbir ákeniń balaǵa degen erekshe mahabbaty bolýy kerek. Onyń bilimdi bolyp ósýine barlyq jaǵdaı jasap, otansúıgishtikke tárbıeleý ákeniń basty mindeti. Sonymen qatar úlkenderdi syılaýǵa, ózinen kishilerge qurmet kórsetýge baýlý kerek. Sonda ǵana bala baqytty ári tárbıeli bolyp ósedi. Al óziń qurmetti áke degen atqa laıyq bolasyń, – deıdi Leonıd Han.
Ákeler konventine qatysyp, taǵylymdy áńgimesimen bólisken taǵy bir keıipkerdiń esimi Nurbolat Jáketaıuly. Ol 2016 jylǵy jeltoqsan aıynda Astana-Býrabaı tasjolynda bolǵan kólik apaty kezinde óz ómirin qaterge tigip, ózgeni qutqaram dep erlik ústinde qaza bolǵan Jáketaı Qumarbektiń uly. Jáketaı Qumarbekuly 3 jyl buryn «Astana-Býrabaı» tasjolynda bolǵan qaıǵyly oqıǵada opat bolǵan edi. Ol kólik apaty bolǵan jerden ótip bara jatyp, zardap shekkenderdi qutqarýǵa toqtaǵan. Sol boıy jan ushyryp, kómekke júgiredi. Soǵylǵan kólik ishinde qalǵandardy dereý syrtqa shyǵarýǵa jantalasqan Jáketaı Qumarbek 2 adamdy ajaldan arashalap qaldy. О́kinishke qaraı, qapylysta jigit aǵasynyń ózin avtobýs qaǵyp ketken. 2 adamdy qutqarǵan azamatqa qaıtys bolǵannan keıin «Batyl áke» jáne «Halyq súıiktisi» ulttyq syılyǵy aıasynda taǵaıyndalǵan «Batyl júrek» marapaty berildi. Marqumnyń uly Nurbolat Jáketaıuly keshegi jıynǵa qatysyp, ákesi týraly kórermenderge keńinen aıtyp berdi.
– Qazaqta ákeńnen bota qalǵansha bata qalsyn degen sóz bar ǵoı. Ákeniń balaǵa bergen batasy 40 jyl azyq bolady deıdi. Meniń ákem ómirde qarapaıym ári shynshyl adam boldy. Eki sóziniń birinde bizge eshqashan ótirik aıtpaýdy, kisi aqysyn jemeýdi, bireýdiń ala jibin attamaýdy aıtyp otyratyn. О́zi de osy qaǵıdalardy saqtap ótti, – deıdi ol.
«Elordalyq ákeler keńesine» qatysqan taǵy bir keıipker – Ulttyq ulannyń vzvod kapıtany Shyńǵys Qaıyrjanov. «Otan qorǵaýshy áke» atalymyna ıe bolǵan ol 15 adamdy ólimnen qutqaryp qalǵan azamat. Bıyl kóktemde elordadaǵy jataqhanalardyń birinde órt shyqqan Shyńǵys qyzyl jalynǵa oranǵan úıden 15 adamdy alyp shyqqan.
Qashan da naǵyz jaýyngerge tán salqynqandylyǵyn saqtaıtyn Shyńǵys Qaıyrjanov oqýshy kezinde de osyǵan uqsas erlik jasaǵan eken.
– 10 synypta júrgenimde órt shyqqan úıde uıyqtap jatqan adamdardy qutqarǵan bolatynmyn. Áli esimde, úıdiń terezesinen býdaqtap tútin shyǵyp jatty. Jurttyń bári qalyń uıqyda jatqan kez bolatyn. Birden órtenip jatqan úıdiń adamdaryn oıatyp, bári syrtqa shyǵyp úlgerdi. Jalpy, men ózimniń osy jolǵy áreketimdi erlik dep aıtpas edim. Bizdiń ornymyzda kez kelgen adam solaı isteıdi. Bireýge qaýip tóngenin kóre turyp, kómekke umtylmaý múmkin emes, – deıdi Shyńǵys.
О́ziniń aıtýynsha, Shyńǵys Qaıyrjanov áskerıler áýletinen shyqqan.
– Ákem – zeınettegi maıor. Týǵan ápkem de ofıser, maıor shenin alǵan. Jubaıym da áskerı salada, aǵa leıtenant. Ákemniń jolyn jalǵap áskerı salaǵa kelgenime 14 jyl boldy,– deıdi vzvod kapıtany.
Bizdiń ákelerimiz ártúrli, árqaısysynyń ózindik dara joly bolǵanymen, olardyń barlyǵy derlik áke degen qasıetti de qadirli atqa laıyq jandar. Ár otbasynda jáne ár balanyń ómirinde ákeniń izi eleýli, orny dara. О́skeleń urpaqqa tálimi men taǵylymy mol kezdesýden osyndaı oı túıip qaıttyq.
