«Tutastaı alǵanda, 2019 jyly Ulttyq Banktiń tólem júıeleriniń (bankaralyq aqsha aýdarý júıesi jáne bankaralyq klırıng júıesi) jumys isteý koeffısıenti 99,99%-dy qurady. Bul belgilengen nysanaly kórsetkishterden asady jáne tólem júıeleri jumys isteýiniń joǵary tıimdiligin sıpattaıdy»,– dep habarlady Ulttyq Banktiń Tólem júıeleri departamentiniń dırektory Erlan Ashyqbekov.
2019 jylǵy 1 qazandaǵy jaǵdaı boıynsha Qazaqstannyń tólem naryǵynda barlyǵy 17 tólem júıesi jumys isteıdi, onyń ishinde operatory Ulttyq Bank bolyp tabylatyn ulttyq tólem júıeleri jáne aqsha aýdarymdary júıeleri jáne tólem kartochkalary júıeleri jatatyn jeke tólem júıeleri.
Búginde álemde myńdaǵan bankter men qarjy uıymdary amerıkalyq tólem júıesine táýeldi.
Turǵyndardyń qolyndaǵy bankomat kartochkasyna jalaqy, osy tanymal júıe arqyly aýdarylady. Mamandar Qazaqstanda kúnine 1 trıllıonnan astam teńge aınalymda júrgenin, qolma-qol aqshasyz esep aıyrysý júıesi kez kelgen memlekettiń ulttyq ekonomıkasyn nyǵaıtatynyn aıtady.
Moody's halyqaralyq reıtıng agenttiginiń sarapshylary tólemderdiń tranzaksııasyn debettik jáne nesıelik tólem kartalarymen júzege asyrý arqyly Qazaqstannyń ishki jalpy óniminiń kórsetkishin 210 mln dollarǵa jetkizýge bolatynyn aıtyp júr. Tólem jasaýdyń dál osy túri ulttyq ekonomıkany tek alǵa jeteleıdi.
Bıyl qolma-qol aqshasyz eseptesýdiń kórsetkishi 71%-ǵa ósip, bir trln teńgege jetkenin joǵaryda aıttyq. Bul faktor el ekonomıkasynda 1,2 trln teńgeni aınalymǵa jiberýge múmkindik berdi. paıdalanyldy. Muny az deseńiz qazir elektrondy saýdaǵa basymdyq berilip, qolma-qol aqshasyz esep aıyrysý júıesine QR-kod engizilip jatyr. Osynyń barlyǵy dástúrli tólem jasaý júıesin birte-birte yǵystyryp keledi.
«QR-kodty kez kelgen tasymaldaýshyǵa – jeıdege, qaǵazǵa jáne ózge zattarǵa túsirýge, sol arqyly mobıldi telefon ne kartanyń kómegimen operasııalardy iske asyrýǵa bolady», deıdi sarapshylar.
Qazaqstandyqtaryń basym kópshiligi Amerıkanyń «Visa» nemese «Mastercard» transulttyq tólem júıeleriniń kartochkalaryn paıdalanady. Bul kartochkalar qolma-qol aqshasyz esep aıyrysýdyń yńǵaıly ári tıimdi quraly. Jyl basynan beri «Visa» jáne «MasterCard» tólem quraldary arqyly qazaqstandyqtar 5,5 trln teńge jumsaǵan. Munyń 4,2 trln teńgesi «Visa», 1,3 trln teńgesi «MasterCard» arqyly aınalǵan.
Jazdyń ekinshi aıynda qoldanystaǵy belsendi kartochkalardyń sany 9,0%-ǵa kóbeıgen. «Shilde –tamyz aıynda «Visa» kartochkasynan 622,1 mlrd, al «MasterCard» tólem quralynan 226,7 mlrd teńge qaǵaz aqshaǵa aınaldyrylǵan» deıdi resmı statıstıka.
Bul halyq transulttyq tólem júıeleriniń qyzyǵyn kórip, ony kádesine jaratyp jatyr degen sóz.
Sarapshy Ilııas Isaev bizben áńgimesinde «Qazaqstan arnaıy zań qabyldap «MasterCard» pen «Visa» kartochkalaryn Ulttyq bankke tirkeıtin bolsa, komıssııalyq alymdar ózimizde qalatynyn aıtady. Sebebi aldaǵy 10 jylda qazaqstandyqtardyń 90%-y dástúrli tólemsiz esep aıyrysýǵa kóshetini qazir belgili bolyp qaldy. Qazirdiń ózinde 10 adamnyń 9-y bank kartasy bar nemese smartfon arqyly tólem jasaıtyn bolǵan.
«Qazirgi qoldanystaǵy tólem júıesi ulttyq ekonomıkaǵa eshqandaı paıda ákelmeıdi eken. Sebebi qaǵaz aqshamen eseptesýge ketetin shyǵyn jalpy ishki ónimniń 1%-yn quraıdy. Shyǵyndardy qysqartý úshin tólem tranzaksııalaryn ınternet-bankıng nemese kartochka arqyly júrgizgen durys. Halyqaralyq tólem júıelerine tólem tranzaksııasynan túsetin tabystyń bir bóligin bermes úshin ulttyq tólem júıesin qalyptastyrý kerek»,– deıdi Ilııas Isaev.
ALMATY
