Osy oqıǵaǵa arnalǵan sharany ashqan Qazaqstannyń Reseıdegi elshisi Imanǵalı Tasmaǵambetov, memleket qaıratkeri jáne uly jazýshy Ábish Kekilbaevtyń tulǵasy halqymyz úshin erekshe mańyzdy jáne qazirgi Qazaqstannyń rýhanı jańǵyrýymen tyǵyz baılanysty ekenin atap ótti.
– Ol elimizdiń ádebı qazynasyna úles qosyp qana qoımaı, tereń oıshyl jáne rýhanı-adamgershilik damýdyń bıik baǵdarshysy retinde jadymyzda qaldy. Sizderdiń nazarlaryńyzǵa jazýshynyń eń jaqsy týyndylarynyń birine negizdelgen fılm usynylady, – dedi ol.
Sonymen qatar RF Mádenıet mınıstriniń orynbasary Pavel Stepanov Máskeýdegi qazaqstandyq kıno aptalyǵynyń baǵdarlamasy óte aýqymdy jáne túrli janrdy qamtyǵanyna nazar aýdardy.
– Men kórsetiletin barlyq fılmderdi kórgim keledi. Baǵdarlama zamanaýı qazaqstandyq kıno aıaq alysyn kórsetetindeı etip tańdalady. Biz Qazaqstanmen mádenı, gýmanıtarlyq jáne kıno salasyndaǵy yntymaqtastyqqa úlken kóńil bólemiz. Kórkem fılmderdiń birlesken óndirisi týraly da oılaýdamyz, – dep qorytyndylady Pavel Stepanov.
Aıta ketelik, «Shyńyraý» fılminiń kórsetilimi aldynda Ábish Kekilbaevtyń «Ańyzdyń aqyry» romanynyń aýdıo-nusqasynyń tusaýkeseri boldy. Oǵan qosa, jazýshynyń shyǵarmasyna kórkem sıpat qosý úshin Kosygın atyndaǵy ýnıversıtettiń jas qylqalam sheberleri óz sýretterin kórermenderge usyndy. Barlyǵy 23 kartına jasaldy, olar roman sıýjetin ashyp, ony vızýaldy jaǵynan qamtamasyz etti. Kórmeni arnaıy jazylǵan Renat Gaısınniń mýzykasymen tolyqtyrylǵan aýdıo-kitap súıemeldedi.
Fılm kórsetilmes buryn, qazaq kınosy maıtalmandarynyń qatysýymen baspasóz konferensııasy ótti. Meımandar tek fılm týraly ǵana emes, sondaı-aq birlesken Qazaqstan-Reseı kınojobalary týraly da áńgimeledi. «Qazaqfılm» kınostýdııasynyń prezıdenti Arman Ásenovtiń aıtýynsha, otandyq kınonyń basty baǵyttarynyń biri – birlesken óndiris.
– Bizdiń basty seriktes – bul orys kınosy, óıtkeni ortaq taqyryptar kóp. Biz bir-birimizge mentalıtetimiz jaqyn, aramyzda tildik kedergi joq. Túsirýge bolatyn kóptegen qyzyqty ssenarıı de jetkilikti, – dedi ol óz sózinde.
Kórmedegi eki kartınanyń avtory Natalıa Shıgores týyndylardy jazý barysynda Qazaq jerine saıahatqa barǵysy kelgenin aıtty.
«Shyńyraý» fılmine oralsaq, sıýjet qudyq qazýshy Eńsep pen onyń uly Jomart týraly baıandaıdy. Olardyń qarym-qatynasy Jomarttyń mahabbatyna baılanysty shıelenise túsedi. Ákesi balasynyń jumysqa kóbirek ýaqyt bólgenin qalaıdy. Qysqa ǵana ýaqytta kórermenderge keıipkerlerdiń basynan qyzǵanysh, satqyndyq, menmendik, aldaý jáne mahabbat sezimderi ótkeni kórsetiledi. Rejısser Janabek Jetirýov bul týyndysyn eki jyl túsirgen. О́kinishke qaraı jazýshy kınony kóre almaı ketse de, ssenarııdi oqyp, óziniń batasyn bergen.
Jalpy, fılm sımvol men sezimder álemine ený bolyp tabylady. Imanǵalı Tasmaǵambetov atap ótkendeı, ár adam osy belgilerden óz maǵynasyn tabary sózsiz. О́mir úshin máńgilik, kúres, senim jáne mahabbat taqyryptary ortaq bolyp qala bermek.
Fılmde rejısser men roman avtorynyń kóshpeli ómir fılosofııasy men tutastaı álemniń kózqarasy kórsetilgen, onda tereń sýy bar qudyq – bolmystyń máni, al bos qudyq – onyń sońy.
Is-sharanyń qurmetti qonaǵy bolǵan reseılik rejısser Egor Konchalovskıı qazaq kınosyn jaqsy biledi. О́ıtkeni ol Qazaqstanda úsh joba quryp, elimizdiń biraz rejısserlerimen jumys jasady. Konchalovskıı qazaqstandyq fılmderdi reseılik kórermenderge kórsetý qajet dep sanaıdy. О́ıtkeni eń aýqymdy mádenı shara – kıno – elderdiń arasyn jaqyndastyrady.
Qazaqstannyń Reseıdegi elshiligi Reseı Federasııasynyń Mádenıet mınıstrliginiń qoldaýymen uıymdastyrǵan Qazaqstan kınosynyń aptalyǵy taǵy da jeti fılmmen jalǵasyp, Aqan Sataevtyń jańadan jaryq kórgen «Tomırıs» fılmin kórermenge usyndy. Sondaı-aq, Qazaqstannyń Reseıdegi elshiliginde «Reseı men Qazaqstannyń kıno óndirisi men fılmderdi taratý» salasyndaǵy yntymaqtastyǵyna arnalǵan dóńgelek ústel uıymdastyryldy.
