Rýhanııat • 05 Jeltoqsan, 2019

Almatyda Úki Ájıevtiń shyǵarmalaryn qamtyǵan kórme ashyldy

1430 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Á. Qasteev atyndaǵy Memlekettik óner mýzeıinde qazaqstan akvareliniń has sheberi, qazaq ónerine eńbegi sińgen óner qaıratkeri, mádenıet pen beıneleý óneri salasyndaǵy Sh. Ýálıhanov atyndaǵy syılyqtyń laýreaty, «Parasat» ordeniniń ıegeri, QR Tuńǵysh prezıdenti stıpendııasynyń laýreaty, «Tarlan» táýelsiz syılyǵynyń laýreaty Ájıev Úki Ájıulynyń 95-jyldyq mereıtoıyna arnalǵan kórme ashyldy.

Almatyda Úki Ájıevtiń shyǵarmalaryn qamtyǵan kórme ashyldy

Kórmege 70 astam grafıkalyq jáne keskindemelik týyndylar qoıylǵan. Á. Qasteev atyndaǵy QR MО́M kolleksııasynan, sol sııaqty sýretshiniń otbasylyq jınaǵynan da  alǵash ret qoıylǵan týyndylar bar. Úki Ájıev óziniń kóp qyrly shyǵarmashylyǵynda ulttyq akvarel mektebiniń qalyptasýy men damý kezeńiniń bútin bir dáýirin beıneleıdi. Tynymsyz shyǵarmashylyq izdenisi, adamǵa, aınalasyndaǵy búkil álemge degen erkin súıispenshiligi, ol Qazaqstandaǵy kórkemdik úderistiń damýyndaǵy biregeı qubylys retinde laıyqty moıyndaldy. Sheberdiń shyǵarmashylyq jolynyń 80-jyly Qazaqstan beıneleý ónerine adal qyzmet jasaýǵa arnaldy. О́z kezeginde, qazaqstandyqtar onyń eńbegi men shyǵarmashylyq murasyna shynaıy qurmetpen qaraıdy. Kórkem formanyń sulýlyǵyn, onyń rýhanı mazmuny bar úılesimin uǵynýdyń nátıjeleriniń biri «Áıeldiń portreti» (1968) bolyp tabylady, ol rýhtylyǵymen, ásemdigimen baýrap alady. Úki Ájıevpen jazylǵan portrettik beınelerdiń galereıasynda áıel adamnyń beınesi erekshe kózge túsedi.

– «Túpnusqamen usastyq – bul portrettik keskindemedegi basty nárse emes». Tabıǵatty tereń túsinýdiń negizinde, sýretshi tús pen jaryqtyń dálme-dál sıpattamalaryn izdeıdi. Ájıev shshyǵarmashylyǵynda ana taqyrybynyń da ózindik sheshimi bar. Ulttyq naqtylyqty poetıkalyq turǵydan túsindirý beıneniń mazmunyn tereńdetedi, oǵan ulttyq boıaý beredi. Mundaı shyǵarmalardyń qatarynda «Qazaq madonnasy» (1979), «Ana oılary» (1983), erlerdiń beıneleri arasynda «Ábilhan Qasteevtiń portreti» (1969) erekshe mánerli,   «Avtoportret» (1981) oryndaý tásilderi ár túrli, biraq mindeti tabıǵattaǵy máńgilikti, al adamdaǵy sulýlyqty bildiretin sýretshi-týyndygerlerdiń jan jaqyndyǵyn jetkizýi jaǵynan uqsas – deıdi kórme jetekshisi Gúlnur Jubanova.

Úki Ájıev peızaj salýda asa daryndy. Sýretshi Japonııaǵa, Monǵolııaǵa, Iýgoslavııaǵa, Ganaǵa, Nıgerııaǵa jasaǵan saparlarynda osy elderdiń turǵyndarynyń dúnıetanymdyq erekshelikterin, tabıǵattyń, sáýlet óneriniń ózgesheligin uǵynýǵa tyrysty, kórgenderin bildirýdiń dálme-dál quraldaryn izdedi. Zamanaýılyq pen dástúr «Fýdzı bókterinde» (1971) etıýdynda kórinis tapqan. «Gobı»(1976), «Bızondar»(1974), «Gobı túni» (1976) akvarelderi sýretshini tań qaldyrǵan Monǵolııanyń jaratylystaǵydaı tabıǵatynyń aıbyndylyǵyn bildiredi. «Bıik taýly jaılaý» (1964), «Assy jaılaýy»(1976), «Han-Táńiri bókterinde» (1978) jáne basqa da keremet peızajdary qatar ómir súretin adam men tabıǵat úılesimdiliginiń qajettiligi týraly oılarǵa qurylǵan. Orta Azııa, Ýkraına, Qyrymdaǵy peızajdar toptamasy burynǵy Odaq elderiniń ár túkpirleriniń tabıǵatynyń erekshelikterin kórsetýge múmkindik beredi – «Samarqandtaǵy kóshe» (1968), «Buharadaǵy kerýen-saraıy» (1966), «Desna jaǵalaýy» (1964), «Gýrzýf»(1964).

Úki Ájıevtiń týyndylary bizdiń elimizdiń máńgilik mádenıet eskertkishi bolyp tabylady, sondaı-aq Qazaqstandy álemniń eń úzdik beıneleý óneri jınaqtarynda áıgili etedi: London arhıtektýra jáne óner mýzeıi (TateBritain), Memlekettik Tretıakov galereıasy, Shyǵys mýzeıi (RF Moskva q.), TMD elderi - Kıev, Baký, Vılnıýs, Rıga mýzeıi, Fransııa, Italııa, Germanııa, AQSh, Shveısarııa, Ońtústik Koreıa jáne basqa da elderdiń jeke kolleksııalarynda. Kórme 2020 jyldyń 5 qańtaryna deıin jalǵasady.  

 

ALMATY

Sońǵy jańalyqtar

Tarazda anasy eki balasyn terezeden laqtyryp jiberdi

Tótenshe jaǵdaı • Búgin, 12:50