Abaı tálimin jastar sanasyna myqtap sińirýdi maqsat etken taǵylymdy jıynǵa qatysqan el aǵalary men zııaly qaýym ókilderi adamshylyq jolǵa tárbıeleıtin ósıet-naqylyn tarqata kelip, búgingi tańdaǵy ulttyq bolmysymyzdyń, adamı maqsat-mindet jolyndaǵy baǵyt-baǵdar ekendigine toqtaldy. Qoljazbalar jáne sırek kitaptar ulttyq ortalyǵynyń dırektory mindetin atqarýshy Nurlan Erejepov kórmeniń el Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń aqyn, oıshyl, aǵartýshy Abaı Qunanbaıulynyń 175 jyldyq mereıtoıyn atap ótý týraly jarlyǵyna sáıkes, «Abaı jáne XXI ǵasyrdaǵy Qazaqstan» atty maqalasynyń aıasynda uıymdastyrylyp otyrǵanyn jetkizdi.
– Prezıdentimiz Abaıdyń 175 jyldyǵyn merekeleý boıynsha bergen birqatar tapsyrmalarynyń nátıjesinde qazirgi tańda elimizde aımaqtardan bólek respýblıkalyq kólemde 500-den asa is-sharalar josparlanyp otyr. Atqarylyp jatqan jumystardyń ishindegi eń mańyzdysy Abaıdyń «Jıdebaı-Bórili» mýzeı-qoryǵyna ǵylymı-restavrasııalyq jumystar júrgizý, Abaı úıi-mýzeıiniń jan-jaqty tanymaldylyǵyn arttyrý is-sharalary sııaqty irgeli jumystar atqarylyp jatqany bárimizge belgili, – degen ol «Qoljazbalar jáne sırek kitaptar» ulttyq ortalyǵyndaǵy atalǵan baǵyttar boıynsha birqatar is-sharalar qolǵa alynǵanyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, Ulttyq ortalyq qorynyń sırek basylymdar qatarynda Abaı Qunanbaıulynyń baspadan shyqqan birqatar eńbekteriniń kolleksııasy saqtaýly. Bul rette aı saıyn «Uly dalanyń uly aqyny» taqyrybynda jastarǵa arnalǵan ǵylymı-dárister ótkizilip keledi. Dáristerge 300-den asa stýdent pen mektep oqýshysy qatysqan. Sondaı-aq Abaı óleńderin oqý chellendjine ortalyqtyń qyzmetkerleri de óz úlesterin qosqanyn, ártúrli tilderde jatqa aıtqanyn ári osy rettegi nasıhat jumystarynyń jalǵasa beretinin jetkizdi.
1885 jyly Abaı Qunanbaıuly óziniń orys dosy N.Dolgopolov arqyly qazaq halqynyń erteden qoldanyp kele jatqan zattaryn Semeı qalasynda ashylǵan ólketaný mýzeıine tapsyrǵany barshaǵa málim. Olardyń ishinde qazaq kıiz úıleriniń jabdyqtary, qazaqtyń ulttyq mýzykalyq aspaptary, odan bólek naıza, aıbalta, shoqpar, shıti myltyq jáne kise beldik syndy basqa da túrli etnografııalyq zattar bar. Zamanynda Abaı ózi tutynǵan qundy jádigerler búgingi kórmege kelgenderdiń kózaıymyna aınaldy. Kórmege Abaı tapsyrǵan zattardyń biri – pispek te qoıyldy. Mýzeı mamandarynyń aıtýynsha, kezinde pispek jalǵyz emes, sabamen birge tapsyrylyp, sabanyń saqtalmaı qalýy ábden múmkin. Pispektiń uzyndyǵy 59 sm, tómengi jaǵy jarty sfera tárizdi oıylsa, joǵarǵy jaǵy tórt qyrly úshkir jebe sııaqty jasalǵan. Pispek orta tusynan qıǵashtaı synǵan, sondyqtan synyqtary bir-birine janastyra eki jerden mys symmen oralyp, ornyna bekitilipti. Al aǵash quty – Abaı úıiniń múlki. Asa sheberlikpen jasalǵan sýsyn quıýǵa arnalǵan quty qaıyń aǵashynan tutas oıylyp, eki bólik jeke daıyndalyp, óńdelgennen keıin jelimmen biriktirilgen. Qutynyń bir jaq betine aq tústi metaldan jińishke dóńgelek japsyrylyp, ortasyna ósimdik japyraǵy, múıiz tárizdes «tórt qulaq» oıýlarynyń úlgileri qondyrylǵan. Qaqpaǵy juqa kúmispen qaptalyp, moıyn jaǵy ádemi bederlene bezendirilgen. Quty qara túske boıalǵandyqtan aq tústi oıý-órnekter óte jarasymdy kórinedi. Beldikke baılaýǵa qolaıly bolý úshin qaıys ilgegi de bar. Kórme barysynda Abaıdyń ómir súrgen kezeńi jáne onyń aınalasyna qatysty tarıhı tulǵalar týraly, Abaıdyń aqyndyq óner aınalasy jáne Semeı qalasyndaǵy 80 jyldyq tarıhy bar qasıetti qara shańyraq Abaıdyń «Jıdebaı-Bórili» memlekettik qoryq-mýzeıiniń tarıhy men abaıtaný ǵylymynyń damýy haqynda mazmuny tereń áńgime órbidi.
– Abaı jyly dep arnaıy bekitilgeli beri mýzeıimizdiń kóshpeli kórmeleri el aýmaǵyna shyǵyp ketti. Kúni keshe ǵana Pavlodarda ashylsa, búgin elorda tórine jetip otyr. Bizdiń mýzeıimiz Qazaqstandaǵy tuńǵysh ádebı-memorıaldy mýzeı ekeni belgili. Kezinde Abaı oqyǵan medresedegi 250 kitap ta bizdiń mýzeıdiń qorynda saqtaýly. Onda dinı baǵyttaǵy kitaptar ǵana emes, rıtorıka, hımııa, geografııa pán oqýlyqtary da tabylǵan. Abaı toıy barlyǵymyzǵa úlken jaýapkershilik mindettep otyr, – dedi «Jıdebaı-Bórili» memlekettik qoryq-mýzeıi dırektorynyń ǵylymı jumystar jónindegi orynbasary Meıramgúl Qaırambaeva. Mazmuny tereń, maǵynaly kórme astanalyqtar úshin 24 qańtardan 7 aqpanǵa deıin qyzmet kórsetetin bolady.
