Birqatar qujat ratıfıkasııalandy
Alqaly jıynnyń kún tártibinde aldymen «Salyqtyq bazany búrkemeleýge jáne paıdany salyq salý aıasynan alyp ketýge qarsy is-qımyl jasaý maqsatynda salyqtyq kelisimderge qatysty sharalardy oryndaý jónindegi kópjaqty konvensııany ratıfıkasııalaý» týraly zań jobasy qaralyp, ol maquldandy.
Atalǵan qujatty depýtattar nazaryna Premer-Mınıstrdiń birinshi orynbasary – Qarjy mınıstri Álıhan Smaıylov usyndy. Onyń aıtýynsha, bul konvensııa barlyq ekijaqty salyqtyq konvensııalarǵa salyq salýdan jaltarýǵa qarsy is-qımylǵa baǵyttalǵan ózgerister engizedi. Birinshiden, zańdy tulǵalardyń qos rezıdenttik máselesin sheshý tártibi anyqtalǵan. Ekinshiden, kirispe mátini eki memlekette de, atap aıtqanda kiris kózi bolatyn memlekette jáne kiris alýshynyń rezıdenttigi bolatyn memlekette kiristerdi salyq salýdan bosatý múmkindigin boldyrmaý bóliginde tolyqtyryldy. Úshinshiden, eger mámileniń maqsaty tek osyndaı jeńildikterdi alý bolǵan jaǵdaıda jeńildikterdi qoldanýdy shekteıtin ereje kózdelgen. Tórtinshiden, dıvıdendter boıynsha kiris týyndaǵanǵa deıin bir jyl ishinde jeńildikterdi alý úshin belgilengen sharttardyń sáıkes bolý qajettiligi týraly talap belgilendi.
Qosymsha baıandama jasaǵan senator Ǵumar Dúısembaev konvensııa elderge ulttyq fıskaldyq saıasatty júrgizýde ıkemdi bolý úshin kelisilgen eń az standarttardy belgili bir eskertpelermen qoldaný arqyly qazirgi halyqaralyq salyqtyq kelisimderge BEPS bastamasynyń negizgi erejelerin engizýdi kózdeıtinin atap ótti.
Joǵarǵy palatanyń jalpy otyrysynda senatorlar Shanhaı yntymaqtastyq uıymynyń ekstremızmge qarsy is-qımyl jónindegi konvensııasyn da ratıfıkasııalady.
Ulttyq qaýipsizdik komıteti tóraǵasynyń orynbasary Nurǵalı Bilisbekov atalǵan konvensııaǵa Shanhaı yntymaqtastyq uıymyna múshe memleketterdiń basshylary 2017 jylǵy 9 maýsymda Nur-Sultan qalasynda qol qoıǵanyn, qujattyń maqsaty ShYU-ǵa múshe elderdiń ekstremızmge qarsy is-qımyl salasynda ózara árekettestiginiń tıimdiligin arttyrý ekenin atap ótti.
Budan keıin senatorlardyń saýalyna oraı Nurǵalı Bilisbekov ShYU elderi aýmaǵynda izdeý salynǵan qazaqstandyqtar týraly maǵlumat berdi. Onyń aıtýynsha, qazirgi kezde ekstremızm boıynsha uıymǵa múshe memleketterde bizdiń eldiń tarapynan eshkim izdestirilip jatqan joq. Biraq sońǵy bes jylda ShYU elderi aýmaǵynda Qazaqstannyń 30 azamaty izdestirilip, elge qaıtarylǵan, qylmystyq jaýapkershilikke tartylǵan. Sondaı-aq sońǵy bes jylda 200-den asa adam Qazaqstan aýmaǵynda izdestirilip, ustalǵan. Keıinnen olar ShYU elderiniń quzyretti organdaryna tapsyryldy.
Buǵan qosa ShYU aıasynda lańkestik nemese ekstremıstik áreketterge qatysty adamdardyń biryńǵaı tizbesi júrgiziletini sóz boldy. Ondaı adamdardyń jalpy sany 7 myńnan asady eken. Onyń ishinde 700-ge jýyǵy – Qazaqstan azamaty. Olar – negizinen qaqtyǵys aımaqtaryna barǵandar, ıaǵnı Taıaý Shyǵysqa shyqqandar.
Sonymen qatar jıynda Tunshyqtyratyn, ýly nemese basqa da uqsas gazdar men bakterıologııalyq quraldardy soǵysta qoldanýǵa tyıym salý týraly hattama da ratıfıkasııalandy.
Osy zań jobasyn tanystyrǵan Bilim jáne ǵylym mınıstri Ashat Aımaǵambetov qujattyń maqsaty soǵysta tunshyqtyratyn, ýly nemese basqa da uqsas gazdardy, kez kelgen sol tektes suıyqtyqtardy, zattar men prosesterdi, sondaı-aq soǵys kezinde bakterıologııalyq quraldardy qoldanýǵa tyıym salýdy bekitý ekenin habarlady.
– Qazaqstan 2007 jyly bakterıologııalyq jáne ýytty qarýdy ázirleýge, óndirýge ári olardyń qoryn jınaqtaýǵa tyıym salý jáne olardy joıý týraly konvensııany ratıfıkasııalaǵan. Ýákiletti organ retinde sol jyly Bilim jáne ǵylym mınıstrligi bolǵan edi. Osy qabyldanǵan konvensııany tolyqtyratyn jáne nyǵaıtýshy elementter retinde sanalatyn Jeneva hattamasy bolyp otyr. Bul eki halyqaralyq qujat bir-birimen óte tyǵyz baılanysty. Usynylyp otyrǵan Jeneva hattamasy halyqaralyq qaýipsizdik júıesinde mańyzdy ról atqarady ári osy saladaǵy qajetti tetikterdiń biri bolyp sanalady. Atalǵan hattama HH ǵasyrdyń basynda qabyldansa da, búginge deıin hımııalyq tunshyqtyratyn, ýly bakterıologııalyq quraldardy qoldanýǵa tyıym salatyn basty zańdy qujattyń biri bolyp tanyldy. Sondyqtan mınıstrlik Jeneva hattamasyn ratıfıkasııalaý máselesin nazarǵa usynyp otyr. Qazirgi kezde 1925 jylǵy atalǵan hattamaǵa qatysýshy memleketter sany 140-tan asyp ketti, – dedi Ashat Aımaǵambetov.
Shekara ınfraqurylymyn jaqsartý barys-kelisti arttyrady
Senat otyrysynyń sońyna qaraı quzyretti organdardyń nazaryna 14 depýtattyq saýal joldandy. Depýtattar ınfraqurylymdyq jobalardy qarjylandyrý máselelerine basa nazar aýdardy. Aıtalyq, senator Nurjan Nursıpatov bir top depýtatpen birigip, elimizdiń memlekettik shekarasyndaǵy kóptegen ótkizý pýnktiniń ınfraqurylymyn damytý máselesin kóterdi.
– Kóptegen ótkizý pýnktiniń ornatylyp, jabdyqtalǵanyna 20 jyl bolǵan. Búginde olardyń ınfraqurylymy belgilengen talaptarǵa sáıkes kelmeıdi jáne tranzıttik aǵynnyń qarqyndylyǵyn eskermeıdi. Jekelegen pýnktterdiń ótkizý qabileti tómen bolǵandyqtan, shekaradan ótetin jolda adamdar men kólik quraldarynyń keptelisine ákelip soǵady. Bul elimizdiń kólik-logıstıkalyq múmkindiginiń damýyna, halyqaralyq jáne aımaqtyq saýdanyń keńeıýine teris áser etedi, sondaı-aq týrıstik áleýetti iske asyrýǵa kedergi jasaıdy. Ártúrli alańdarda, prezıdentterdiń, shekaralas memleketterdiń úkimetter basshylarynyń saparlary men resmı kezdesýlerinde memlekettik shekaradaǵy ótkizý pýnktteriniń ınfraqurylymyn jaqsartý boıynsha keshendi sharalar qabyldaý týraly birneshe ret aıtyldy, – dedi depýtat.
Sonymen qatar bul baǵytta azdap ilgerileýshilik te bar eken. Biraq jalpy jaǵdaı kóńil kónshitpeıdi. Memlekettik shekara arqyly ótetin 27 temir jol ótkizý pýnktiniń tek tórteýi ǵana belgilengen talaptarǵa saıkes keledi. Reseımen shekaradaǵy 20 temir jol ótkizý pýnktiniń ınfraqurylymy áli de jóndeýdi qajet etedi.
Depýtattar atalǵan másele boıynsha Úkimet basshysy Asqar Mamınnen Baqylaý-ótkizý pýnktteriniń ınfraqurylymyn qurýdy, ustaý jáne damytý fýnksııalaryn bir memlekettik organǵa júkteýdi, sondaı-aq Ulttyq qaýipsizdik strategııasynyń quramdas bóligi retinde memlekettik josparlaý júıesiniń qujattaryna jatatyn Memlekettik shekara saıasatynyń tujyrymdamasyn ázirleýdi surady.
Senat Tóraǵasy Darıǵa Nazarbaeva óz sózinde ınfraqurylymdy jańǵyrtý máseleleri búgingi tańda halyqtyń ál-aýqatyn ósirýdi qamtamasyz etý turǵysynda asa mańyzdy ekenin atap ótti.
– Kónergen ınfraqurylym: sý, kommýnıkasııa, elektr jelileri, joldar, kópirler – asa mańyzdy máselelerdiń biri. Úkimetke ınfraqurylymdy jańǵyrtý problemalaryn qaraýdy ári ony jumystyń basty máselesi etýdi usyný qajet. Infraqurylym nysandary jaǵdaıynyń nasharlyǵyna baılanysty biz sýdy, elektr qýatyn jáne basqa da resýrstardy joǵalta bastadyq. О́ńirler arasyndaǵy baılanys álsiz damýda. О́ıtkeni tıisti ınfraqurylym jetispeıdi. Depýtattar osy máselemen tyǵyz aınalysý kerek dep oılaımyn, – dedi Darıǵa Nazarbaeva.
