Burynǵy keńestik respýblıkalarynyń birqatarynda táýelsizdik jyldarynda ulttyq oıý-órnek grotesk sıpatyna ıe boldy. Biregeılikti izdeý jolynda beıneleý ónerinde, qoldanbaly ónerde, sáýlet ónerinde, memlekettik nyshan belgilerde, ónerkásiptik dızaında ulttyq oıý-órnek, naqyshtardy kez kelgen jerde paıdalaný barynsha baıqalady. Eger ejelgi dáýirlerde oıý-órnek kıelilik, kosmologııalyq jáne fılosofııalyq mán-mańyzǵa ıe bolsa, qazir jappaı jáne keıde paryqsyz paıdalanýdyń saldarynan tatymsyzdyq sıpatqa ıe boldy. Jalǵan etnıkalyq dekoratıvtik stıl týlar men eltańbalarda da, sol sııaqty tipti oryndyqtar men qoqys salatyn ydystarda da kezdesetin boldy.
Onyń sebepteri de túsinikti de: Keńes Odaǵy ydyraǵannan keıin respýblıkalar burynǵy keńestik tanymal nyshan belgiler men syrtqy atrıbýtıkadan jańa memlekettiń ózindik jańa biregeıligi men jańa nyshan belgisine qysqa merzimde kóshýge tıis boldy. Kóp jaǵdaıda tek syrtqy beınesi ǵana ózgergenimen, shyn mánisinde ishki mazmuny sol qalpynda qalatyn. О́zińdi burynǵy bılikten ajyratyp, bólip alý úshin zattardy jańa ulttyq túske boıap, óz oıý-órnegińdi qossań jetkilikti sekildi kóringen.
Osy jolǵy kórmede kúsh biriktirgen tórt qylqalam sheberi oıý-órnektiń ónerdegi mańyzyna qatysty óz kózqarastaryn ortaǵa salady: oıý-órnek mádenıetterdi jaqyndastyratyn tásil ǵana emes, sonymen birge medıtasııalyq ádis ekenin túsindirýge umtylǵan. Bul rette olardyń shyǵarmashylyǵyndaǵy oıý-órnekti tek plastıkalyq forma ǵana dep emes, barynsha keń maǵynasynda ony óner arqyly syrtqy uqsastyqpen ǵana shektelmeıtin, ǵalamnyń shynaıy tabıǵatyn óner arqyly jalǵastyrýǵa degen talpynys dep te túsiný qajet.
Olardyń shyǵarmashylyǵynda ıerarhııa joq, bul jerde beıneleý jáne qoldanbaly óner, dástúrler men ınnovasııalar, asqaq óner men buqaralyq mádenıettiń bári ushtasyp jatyr.