Latyn grafıkasyna negizdelgen álipbı jobasyndaǵy keıbir dybystardyń tańbalanýy qaıta qarastyrylýda. Olardyń jazylym men oqylymyndaǵy artyqshylyqtary jáne kemshilikteri ǵylymı-ádistemelik turǵydan talqylandy. Jıyndy ashqan Mádenıet jáne sport mınıstrligine qarasty Til saıasaty komıteti tóraǵasynyń orynbasary Ádilbek Qaba Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń jańa qazaq álipbıin jetildirý jónindegi tapsyrmasynan keıingi merzimde 30-dan astam jobany qarap, 70 ǵalymnan quralǵan jumys toby iriktelgen 4 nusqanyń ishinen ýmlaýt jobany sońǵy nusqa retinde tańdap alǵandaryn aıtty.
«Osy úsh aıdyń ishinde qaısysy ýnıkodqa saı keledi, pernetaqtada tergen kezde qandaı problemalar týyndaýy múmkin nemese jazý, aıtý, oqý kezinde qıyndyqtar kezdespeı me degen máseleler boıynsha saraptaýlar, aprobasııalar jasaldy. Tájirıbe retinde 500-ge jýyq mektep oqýshysynyń synaǵynan ótti. Sonyń negizinde qandaı olqylyqtar bar ekeni anyqtaldy. Aǵymdaǵy jyldyń 20 aqpan kúni Almatyda jumys tobynyń otyrysy ótti. Úsh joba shyǵarylyp, talqylaı kele ǵalymdar bir jobaǵa toqtaldy. Bul jańaǵy ýmlaýtty joba degen shartty aty bar nusqa. Ony aldyńǵy jobalardy tolyqtyrǵan, árqaısynan eń ozyq jeri alynǵan, jetildirilgen joba dep aıtýǵa bolady. Qazir jalpaq jurttyń talqylaýyna osy joba usynylyp otyr. Jaqynda Prezıdent Ákimshiligi basshysynyń birinshi orynbasary Máýlen Áshimbaev birneshe ǵalymdy jınap, taǵy da talqylaý ótkizdi. Qaripterge baılanysty taǵy da qarap shyǵyp, tolyqtyrý týraly tapsyrma bergen bolatyn. Búginde respýblıka boıynsha barlyq aımaqtarda fılolog ǵalymdar men til mamandarynyń arasynda ashyq talqylaý ótip jatyr», dedi ol.
Jańa álipbıge enbeı qalǵan jat dybystar men kútpegen tásilmen tańbalanyp bara jatqan tól dybystardyń janashyrlary aıtqan ýájderdi, jumys toby ustanyp otyrǵan prınsıpterdiń qısynyn dóńgelek ústelge qatysýshylarǵa Sh.Shaıahmetov atyndaǵy «Til-Qazyna» ulttyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵynyń ǵylymı hatshysy Anar Fazyljanova túsindirdi.
– «S» árpin álipbıge engizý kerek bolsa, «sh»-nyń ornyna ala almaımyz. Bul tek «s»-ny tańbalaý úshin enbek. Sonda qazaq tiline orys orfografııasy boıynsha jazylyp, orys orfoepııasy boıynsha aıtylatyn 1569 sózdi qaıta kirgizedi ekenbiz. Bul 1569 sóz qazirgi álipbı boıynsha qazaqshalanyp júr edi. «Polısııa» emes, polisia dep, «aseton» emes aseton dep jazdyq. Sóıtip bul sózder qazaqsha «shapan kıip» júr edi, endi «s»-ny alyp «s»-nyń ornyna qoldansaq, bular túp-túgel orys tiliniń zańdylyǵymen tilimizge eneıin dep tur, – degen ol «s» men «s»-tiń aıyrmasy týraly aıtyp ótti.
Budan keıin áripter tóńiregindegi pikirtalas uzaq baıandaýlar men pikirtalasqa ulasty. Jıynda aıtylǵan usynys-pikirler men syn-eskertpeler negizinde jańa álipbıdiń aqyrǵy nusqasy Úkimetke usynylatyn bolady.
«Ýmlaýtty joba Prezıdent Ákimshiliginiń alǵashqy irikteýinen ótti deýge bolady. Jekelegen dybystardyń tańbasyna qatysty taǵy da bir ret synamadan ótkizý jóninde tapsyrma berildi. Qazir osy áripter boıynsha synamalar ótkizilip, saýaldamalar jasalyp jatyr. Osylardyń bári ótkennen keıin, qorytyndysyn shyǵaryp, erteń kúni búkil ǵalymdardyń qatysýymen keńeıtilgen otyrys ótedi. Sol otyrysta naqty jetildirilgen álipbı maquldanyp, sodan keıin Úkimette ulttyq komıssııanyń qaraýyna beriletin bolady», dedi jıyndy qorytyndylaǵan Ádilbek Qaba.
