Naýryzbaı

Sol kezde Baıanaýyl sov­hozy­nyń komsomol uıymynyń je­tekshisi qyzmetin atqaratyn Áset Jarmaǵambetovke Qoja­na­syr rólin oınaý júkteldi. Al­ǵash­qy merekede de osy róldi sátti alyp shyqqan áýesqoı akter bul joly da erekshe da­ıyn­dal­dy. О́tkir ázilderin, utym­dy qal­jyń­daryn, astarly sóz­derin ázirledi.

Áne-mine degenshe ortalyq alańda úlken dýman bastalady. Jaýapty rólge bekitilgen akter alańǵa barýǵa erte qamdanady. Biraq...

Sol «biraǵyn» «Qojekeńniń» óz aýzynan tyńdaıyq:

«Sol jyly biz tuńǵyshy­myz­dy kútip júrgen edik. Naý­ryz merekesi toılanar kúni, tańǵy saǵat 7-ler shamasynda jubaıym Aıgúldiń tolǵaǵy bas­taldy. Sasqanymnan, «Naý­ryz merekesi ótip alsyn. Shy­daı tur!» deppin. Biraq úıdegi anam sezip qoıyp, kelinin tez­detip perzenthanaǵa jetkizý ke­rektigin aıtty. Men anam men jarymdy perzethanaǵa aparyp tastadym da, ortalyq alańǵa qaıtyp keldim».

Alańǵa orala sala Áset Ýa­hıtuly óz róline berile kiri­sip ketedi. Baryn salyp, jınalǵan qaýymnyń kóńilin kóteredi. Qojekeń «О́zimizdiń kúndelikti ómirimizdi, óz posel­kemizde oryn alyp otyrǵan keıbir kemshilikter men keleńsiz kórinisterdi tilge tıek etedi».

Mereke ábden qyzǵan shaqta, saǵat 11.00 shamasynda, «Sú­ıinshi!» habar jetip, dúnıege atustar kelgeni belgili bolady. Sharanyń uıymdastyrýshysy, ári qazylar alqasynyń tóraǵa­sy Qaırat Ábenov aqsaqal mıkrofon arqyly habarlap, «Qo­janasyrdyń tuńǵyshy dúnıe­ge keldi!», dep halyqtan súıinshi suraıdy. Qyran-topan kúlkige batyp, máz-meıram bolyp turǵan qaýym, barlyǵy ssenarıı boıynsha shyǵar dep oılap, alǵashqy bette túsi­ne de, sene de qoımaıdy. Biraq, Qaırat Muzaparuly sózdi «Qo­jekeńniń» ózine berip, ha­lyqty sendiredi. Sol kezde jınalǵan qaýym: «Batyrdyń baýy berik bolsyn! Osyndaı merekede dúnıege kelgen sábıge «Naýryzbaı» dep at qoıaıyq» deıdi alaqandaryn shapalaq­tap. Merekege jınalǵan jurt­tyń al­dynda jasy júzge kelgen aǵash sheberi Qarabek aqsaqal jas sábıge bata beredi.

Tuńǵyshy dúnıe esigin ashqan azamat shattyqtan shalqyp turyp, kópshiliktiń aldynda qaıta sóz alady. Alǵysyn jaý­dyrady. Biraq, jubaıymen birge perzenthanaǵa barǵan anasynyń, tuńǵysh nemeresin ózi qarsy alǵan aıaýly ájeniń sol toptyń ortasyna kelgenin de bilmeı qalady. Aıaýly ana, ardaqty áje qýanyshtan qanat­tanyp, qalyń qaýymǵa alyp-ushyp jetkeni sol eken.

«Men kóńilim kóte­ri­lip, qýanyshym tasyp «Tuń­ǵy­shym­nyń esimi sizderdiń qalaý­lary­ńyzben Naýryzbaı bolsyn! Balama aıtqan tilek­terińiz qa­byl bolsyn!», dedim. Bul sát­tiń barlyǵyn únsiz ǵana tamasha­lap turǵan anam «Buǵan bala qaı­dan kelipti!» dep renjip qalyp­ty. Sóıtsem, qazaqy jón-joral­ǵy, salt boıynsha tuńǵysh bala ata­sy men men ájesine tıesili eken ǵoı. Meniń bul áreketime anam kópke deıin renjip júrdi. Men de ózimniń bilmestigime qysy­lyp júrdim», deıdi Áset Ýahıtuly.

Osyndaı keremet jaǵ­daıda ómir esigin ashqan Naý­ryzbaıdy 1993 jyly ótken Naý­ryz merekesinde sol kez­degi mádenıet bóliminiń basshysy Asqar Lekerov arnaıy quttyqtap, shapan jaýypty. 

«Kóp tileýi – kól» degen­deı sol kezdegi qýanysh ús­tinde aıtylǵan halyqtyń ti­legi qabyl bolyp, batasy da­ryp, Naýryzbaı eli men je­riniń maqtanyshyna aınaldy. Baıanaýyldaǵy Zeıtin Aqy­shev atyndaǵy mektepte, sosyn Pavlodar qalasyndaǵy Ybyraı Altynsarın atyndaǵy №3 gımnazııada úzdik oqydy. «Bolashaq» baǵdarlamasymen Anglııanyń Manchester ýnıver­sıtetinde bilim aldy. Ol bú­ginde shet elde alǵan bilimi men jınaǵan tájirıbesin týǵan eli­niń damýyna jumsap keledi. Otany­na adal azamat, otbasyna qor­ǵan otaǵasy qazirgi ýaqytta Pav­lodar qalasynda qyzmet isteıdi.

Elaman QABDILÁShIM

Pavlodar oblysy,

Baıanaýyl aýdany