Jerlesimiz maıdanda jaý tóbesine jasyn oınatyp, «Stalındik suńqar» atanǵan ushqyshtardyń biri bolǵan. V.Chkalov atyndaǵy Borısoglebsk ushqyshtar mektebin bitirgen ol áıgili general S.Rýdenko basqaratyn áýe kúshteriniń 16-armııasy quramynda taǵy bir shymkenttik ushqysh Mıhaıl Prıdansevpen birge shaıqasady. Eki jerlestiń qyzmet etetin polki soǵystyń basynda-aq kózge túsip, Aleksandr Sývorov jáne Aleksandr Nevskıı ordenderin alǵan áskerı polk bolatyn. Qazaqtyń qyran jigiti alǵashqy urystardyń ózinde-aq nemistiń «Henkel» bombalaýshy ushaǵyn atyp túsirip, ózimen qatar, polk ushqyshtarynyń da dańqyn eseleıdi. Odan keıingi shaıqastarda da kóptegen erlik jasap, kózge túsedi. Tipti óziniń de ushaǵy otqa oranyp, jaraly kúıinde parashıýtpen sekirip, aman qalǵan sátteri de kezdesken. Alaıda Rashıd jaraqaty jazyla sala kókke qaıta kóterilip, jaýmen jan aıamaı shaıqasqan. Erlik eskerilip, qazaq qyranyna alǵashqy nagrada – Jaýyngerlik Qyzyl Tý ordeni beriledi. Osyndaı qym-qıǵash urys júrip jatqan kúnderdiń birinde áýe kúshterine qarasty 16-armııanyń qolbasshysy general-maıor S.Rýdenkoǵa 1-Belarýs maıdanynyń qolbasshysy Georgıı Konstantınovıch Jýkov telefon soǵyp:
– Armııańda qazaqstandyq ushqyshtar bar ma? – dep suraıdy.
– Árıne bar, joldas qolbasshy! – deıdi general.
– Bolǵanda da ol naǵyz qyran jáne qazaq bolýy tıis! Káne, aty-jónin aıt, – deıdi maıdan qolbasshysy.
– Ondaı qazaq bar. Ol – Rashıd Beketov. Naǵyz stalındik suńqar! – dep sańq ete qalady general.
– Olaı bolsa, bizdiń maıdanǵa Qazaqstan jumysshylary jibergen jańa ushaqty saltanatty jaǵdaıda soǵan tartý etińiz, – dep ámir beredi maıdan qolbasshysy.
Iá, bul ushaq Semeı jumysshylarynyń jeke qarjysyna jasalǵan bolatyn. Sondyqtan olar maıdan qolbasshylyǵynan qaıtken kúnde de bul ushaqty qazaq ushqyshyna tabystaýdy ótinedi. Maıdan qolbasshysynyń bul buıryǵy ertesine-aq oryndalady. Armııa shtabynan jetkizilgen sý jańa ushaq búkil polk aldynda saltanatty jaǵdaıda qazaq ushqyshyna, ıaǵnı Rashıd Beketovke tapsyrylady. Batyr ushqysh bul ushaqpen odan keıin de jaý tóbesinen san márte jasyn oınatyp, kúırete soqqy beredi. «Stalındik suńqar» atanǵan ushqysh Rashıd Beketov jeńis kúnine de aman jetip, maıdan jolyn Germanııada aıaqtaıdy. Onyń erlik isteri I jáne II dárejeli Otan soǵysy men Jaýyngerlik Qyzyl Tý, Qyzyl Juldyz ordenderimen marapattalady. Biraz ýaqyt Germanııada qyzmette bolyp, keıin týǵan jeri Shymkentke oralady.
Qazaqtyń erjúrek ulanymen bir maıdanda bolǵan ushqyshtardyń esteliginde Rashıdtiń naǵyz qaharman ushqysh bolǵandyǵy jaıly kóp aıtylady. Tipti Ýkraına aspanyndaǵy shaıqasynan keıin onyń polkynda «Beketovshe ushyp, Beketovshe shaıqasý» degen termın qalyptasqan eken. Bul maıdandastarynyń qazaq ushqyshyna bergen zor baǵalary bolsa kerek.
Shymkenttik jýrnalıst Lıýdmıla Kovaleva da ushqysh jaıynda biraz eńbektengen eken. Onyń «Stalındik suńqarlar» atty maqalasynan Rashıdtiń ata-anasynyń elge belgili adamdar bolǵanyn baǵamdadyq. Al erjúrek ushqysh jaıly jalpy málimetter ázirge osy ǵana.
Muhtar ATABEK,
jýrnalıst
ShYMKENT
