SARS-CoV-2 koronarovırýsyn juqtyrǵan adamdardyń kóbinde tamaqtyń aýrýy, jótelý, deneniń aýyrsynýy jáne dene qyzýynyń kóterilýi sekildi sımptomdarmen birge, aýrýdyń álsiz bilinetin aǵymy baıqalady. Alaıda keı pasıentterde ókpeniń qatty zaqymdanýy da órshı bastaıdy.
Almatydaǵy Kardıologııa jáne ishki aýrýlar ǴZI kardıologııa kafedrasynyń jetekshisi Aısulý Musaǵalıevanyń aıtýynsha, koronavırýs ınfeksııasynan taralǵan pandemııa indeti kezinde júrek-qantamyr aýrýlary bar pasıentter erekshe topqa kiredi.
Búgingi tańda júrek-qantamyr aýrýlary bar naýqastar koronavırýsty ońaı juqtyrady degen málimet joq desek te, kez kelgen ınfeksııalyq prosess, onyń ishinde koronavırýs ınfeksııasy júrek-qantamyr aýrýlarynyń asqynýyn odan da joǵary qaýippen órshitýi múmkin.
COVID-19 alǵash tirkelgen Qytaıdyń málimetteri aýrýdyń kúrdeli túri damyǵan nemese onyń saldarynan tipti ólimge dýshar bolǵan pasıentterdiń kóbinde qant dıabeti jáne arterııalyq gıpertenzııa sekildi ilespeli patologııalardyń bolǵandyǵyn dáleldedi. Qytaıda bolǵan ólimniń ortasha sany COVID-19 aýyratyn pasıentterdiń 2,4% qurady, al arterııalyq gıpertonııasy bar pasıentterde ol 6%-ǵa, qant dıabetinde 7,3%-ǵa ósti.
Munyń naqty sebebi áli anyqtalmaǵan. Múmkin, dıabet te, gıpertonııa aýrýy da ásirese egde adamdardyń arasynda keń taralýymen baılanysty bolar, sebebi COVID-19-dan bolatyn ólim sany osy sanattaǵy adamdardyń arasynda joǵary bolyp otyr.
Sondyqtan da pandemııa kezinde arterııalyq gıpertonııasy bar naýqastarǵa terapevt pen kardıologqa josparly qaralyp tekserilýdi toqtata turý usynylady. Bastapqy medısınalyq uıymdar múmkindiginshe qashyqtan konsýltasııa berip jáne preparattardy úılerine jetkizýdi qamtamasyz etýge tyrysady.
Buqaralyq aqparat quraldarynda joǵary arterııalyq qysymdy emdeýde keńinen qoldanylatyn keı preparattardy COVID-19 jaǵdaıynda paıdalanýǵa bolmaıtyndyǵy týraly málimetter paıda boldy. Alaıda, bul pikirlerdiń eshqandaı ǵylymı dáleldengen negizderi joq.Eýropalyq kardıologtar qoǵamy, Brıtandyq kardıologııalyq qoǵamy jáne Amerıkalyq júrek qaýymdastyǵy sekildi iri medısınalyq qaýymdastyqtar antıgıpertenzıvtik preparattardy qabyldaýdy jalǵastyrýdy usynady, sebebi olardyń oń áseri dáleldengen.
Qazirgi tańda osy vırýstyq ınfeksııanyń aldyn alýǵa arnalǵan erekshe profılaktıkalyq sharalar joq.
Juqtyrýdyń aldyn alý úshin mynadaı keńesterdi oryndaý qajet:
Juqtyrǵan adamdardan alshaq júrý;
Múmkindiginshe basqalarmen aradaǵy qashyqtyqty 2 metrge deıin saqtaý;
Qoldy jyly sýmen jıi sabyndap jýý (20 sekýndtan kem emes);
Jótelgen nemese túshkirgen kezde aýyz ben muryndy qol oramalmen nemese shyntaqty búgip jabý;
Kóz, muryn jáne aýyzǵa qol tıgizbeý;
Jıi qoldanatyn zattardy: esik tutqasy, shkaftyń tutqalary, elektr qosqyshtary jáne t.b.dezınfeksııalaý;
Úıde oqshaýlaý (úı karantıni) qaǵıdalaryn oryndaý.
