El Úkimetinen qoldaý tapqan atalǵan jobanyń júzege asyrylý barysyn oblys ákimi Berdibek Saparbaev nazarda ustaıtynyn aıtqan. Memleket tarapynan qoldaý bar, endi sol múmkindikti tıimdi paıdalaný, qolda bardy uqsatý da tıisti basshylardyń mindeti bolsa kerek.
Degenmen, qanatqaqty joba aıasynda bólingen qarajatty ıgerýde óńirde olqylyqtar bar bolyp shyqty. Oblys ákimi atalǵan másele boıynsha jumysy nashar basshylardy synǵa da alǵan bolatyn. «Qarajat tórt aı buryn bólingen, biraq biz áli de ony tolyq ıgere almaı otyrmyz. Jobanyń bolashaǵy bizdiń búgingi jumysymyzǵa baılanysty. Alǵashqy kezeń jemisti júzege asqan jaǵdaıda ǵana jobany odan ári qarjylandyrý sharalary jalǵasyn tabady», dedi B.Saparbaev. Al oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń basshysy Berik Nyǵmashevtyń aıtýynsha, qanatqaqty jobanyń bes baǵytynyń tórteýi búginde tolyǵymen qarjylandyrylǵan. Alaıda búgingi tańda tek mal satyp alýǵa arnalǵan 500 mln teńgege jýyq qarajat ıgerilmeı otyr eken. Aýyldy jerlerdegi azamattardyń da kózdegeni berilgen qarajatqa mal alyp, ony baǵyp, tirligin tikteý ǵoı. Bul bir jaǵynan joba arqyly aqsha alyp, mal ósirýge nıetti turǵyndardyń qolyn baılaıtyn da kórsetkish. Endi bar nárseni uqsata almaý da basshylarǵa syn emes pe?! Biraq atalǵan basqarma basshysy bul jumystardyń bir aptanyń ishinde aıaqtalatynyn aıtady.
Jalpy, Jambyl óńirinen bastaý alǵan bul joba aýyl turǵyndarynyń áleýmettik máselelerin sheshýge zor múmkindik beredi. Alaıda ony uıymdastyrý jumystarynyń ýaqtyly sheshimin tappaı otyrǵany da syn sadaǵyna ilingen. Úkimet tarapynan eger artyqshylyǵy dáleldenip, turǵyndardyń turmysyn jaqsartýǵa septigi tıetin bolsa, onda elimiz boıynsha taratylady degen jobanyń keıbir jumystarynda osyndaı kemshilikter bar eken. Sondaı-aq qurǵaq eseptiń de osyndaıda isti alǵa bastyrmaıtyny kórinedi. Bul rette B.Saparbaev usynylǵan málimetterdiń arasyndaǵy alshaqtyqty da synǵa alyp, aýdandardyń eshqaısysy belgilengen merzim, ıaǵnı 10 naýryzǵa deıin jumystardy tolyq aıaqtap úlgermegenin de aıtqan. Endi barlyq aýdan ákimderi men aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń basshysy bir aptanyń ishinde bólingen qarajattyń tıimdi ıgerilýin qamtamasyz etýi kerek. «Eger biz bólingen qarajatty utymdy uqsata almaıtyn bolsaq, jobaǵa qatysýshylardyń sany kóbeıgen kezde jumysty qalaı júrgizemiz?», deıdi ákim.
Shyny kerek, áli de bolsa bul joba týraly bilmeıtin, bilse de túsinbeıtin adamdar kóp. Tipti nesıe alýdyń jolyn, onyń tıimdiligin bilmeıtin turǵyndar da bar. Sondyqtan atalǵan joba aıasynda túsindirý jumystaryn kúsheıtýdiń mańyzy orasan. Sonymen qatar jobaǵa engen árbir aýylda aýyl sharýashylyǵy kooperatıvteri qurylyp, olarǵa jyl basynda lızıngke 200-ge jýyq tehnıka berilgen bolatyn. Endi sol qurylǵan kooperatıvterdiń qataryna usaq sharýa qojalyqtaryn tartý máselesi búginde kún tártibinde. Sondaı-aq bir ǵana shaǵyn oblysta 18 myńnan astam sharýa qojalyǵynyń bolýy aýyl sharýashylyǵy sýbektileriniń usaqtalyp ketkenin kórsetetini jáne saladaǵy jumystyń álsizdigin ańǵartatyny da aıtylǵan. Endi bul aıtylǵan synnan tıisti basshylar qorytyndy shyǵara alsa, onda Áýlıeata óńirinde bastaý alyp, barlyq áleýmetke kásip kózi bolatyn jobanyń artyqshylyǵy dáleldenbek.
Sol sııaqty, memleket tarapynan kórsetilip otyrǵan taǵy bir qoldaý – «Aýyl – el besigi» baǵdarlamasy. Atalǵan baǵdarlama aıasynda ótken jyly úsh aýdan ortalyǵynda 3 mlrd teńgeden astam qarjyǵa 103 joba júzege asyrylǵan. Bul da tozyǵy jetip turǵan nysandardyń qaıta jandanýyna, aýyldyń sáýletin arttyrýǵa aıtarlyqtaı úles qosty. Deı turǵanmen, baǵdarlamanyń iske asyrylýy barysynda kemshilikter de bar eken. Oblystyq ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý basqarmasynyń basshysy Gúldana Jaýynbekova merdigerdiń kinásinen Shý aýdanyndaǵy Muhtar Áýezov atyndaǵy mekteptiń kúrdeli jóndeý jumystary áli kúnge aıaqtalmaǵanyn aıtty. Qazirgi ýaqytta bul boıynsha sot prosesi júrýde eken. Bir aıta keterligi, bıyl óńirde «Aýyl – el besigi» baǵdarlamasynyń sheńberinde 5,9 mlrd teńgege 92 joba iske asyrylýda. Sonymen qatar elimizdiń Ulttyq ekonomıka mınıstrligi jalpy quny 4,8 mlrd teńge bolatyn taǵy da 148 jobany maquldaǵan.
Búginde óńir turǵyndarynyń turmystyq tabysyn jaqsartý jónindegi qanatqaqty jobanyń mańyzy artyp tur. Jalpy, memleket tarapynan kórsetilip otyrǵan kómekti kóptiń ıgiligine paıdalaný úshin kúsh salý, bardy uqsatý taǵy da aýdan ákimderi men tıisti salalyq basqarma basshylaryna mindet artatyny sózsiz. Alaıda bardy uqsata almaý basshylarǵa syn ekeni taǵy da shyndyq.
Jambyl oblysy
