Kitaphanashy men medbıkeniń máselesin kim sheshedi?

Egemen Qazaqstan gaze­ti­niń 2020 jylǵy 27 aqpan kúngi №40 sanynda ja­rııa­lan­ǵan «Umyt qal­ǵan­dar kim­nen qor­qa­dy?» atty ma­qa­la mektep kitap­ha­na­shy­la­rynyń máselesin qozǵapty. Kóte­rilgen másele óte oryndy, alǵy­symyz sheksiz. Biraq bizdiń ja­naı­­qaıymyz, qaǵaz betinde ǵana kó­terilmeı, tal­qy­­lanyp, iske assa eken deı­miz. Qandaı maman ıesi bolsyn, ózderi osy bulaqtan sý iship, ósip-óngenin, qolyna mektep kitaphanasynan kitap alǵanyn, sol kitaptan bilim alyp, osyndaı dárejege jetip otyrǵanyn  umytpas. Mektep kitaphanasy – uly mamandyq. Eń kóp qazyna kimde dese, mektep kitaphanashysynda dep aıtar edim. Mektep dırektory­nan bastap, kishkentaı oqyr­man­dardyń júregin jaýlaıtyn, eshqashan «joq» demeıtin,  bári­niń kóńilin, tilin tabatyn, jany izgi, jaısań jandar ǵana osy ma­man­dyq ıesi bola alady. Mektep kitap­hanashysy degenimiz – aqyn, jazý­shy, ustaz, tárbıeshi, ádisker, ánshi, bıshi, psıholog.

Kitaphanashy mamandyǵyn úsh jyl, mu­ǵa­limdikti alty jyl oqy­­­dym. Bárin qosqanda toǵyz jyl. Men eńbek etken 40 jylda bilim salasynda kóptegen ózge­ris boldy.  Mek­tepsiz ómirimiz qa­rań qala­tyn sııaqty. Qandaı kezeń­der­den ótpe­dik. Bárine shy­dap baq­tyq. Biraq eńbekaqy máse­lesine kelgende mektep kitap­ha­nashylaryn umytyp ketkeni janymdy jaı taptyrmady. Onda ne úshin joǵary oqý oryndarynda oqydym? Ákem mar­qum aıtqandaı, kúrekteı eki dıplom­dy ne úshin aldym, meni osynshama jyl­dan keıin mazaq etý úshin be?! Már­tebemizdi túsirýge kimniń qa­qy­­sy bar? Mádenıet jáne bilim sa­la­synda qyzmet etkenimiz úshin, mektep oqýshylaryn oqý­lyq­pen qamtyp, qalalyq, mek­tepishilik is-sharalardy jo­ǵa­ry deńgeıde ótkizgenimiz úshin be?

Nazarbaev zııatkerlik mek­tep­­te­­riniń kitap­ha­na­la­ryn­da kitap­ha­nashy-pedagog, kitap­hanashy-ádis­ker degen mártebe bar. Al qala kitaphanashylary ádisker, meń­ge­rýshi, bıblıog­raf, oqý bólimi, t.b. salalarǵa bóline otyryp, ju­mystary jeńil bolsa da, alatyn jala­qy­lary kóp. Endeshe, dál osyndaı eńbek etip otyrǵan mek­tep kitaphanashylarynyń eń­bek­­­a­qysyn kótermeý kimge kerek? Árıne eshqandaı mektep dı­rek­­tory nemese ákimshilik maǵan «eden jý» nemese «baryp kel, alyp kel» degen joq. Aqshasyn  az tólese de, namysymdy eshkim qor­la­ǵan emes. Alaıda Úkimet muǵalimder, má­de­nıet qyz­metkerleriniń jala­qy­syn ósirip, mektep ki­tap­­­hanashylaryn umytyp ket­­ke­ni  – adamnyń aqylyna syı­maıtyn jaıt. Iаǵnı bizdiń qu­qy­­ǵymyzdy aıaqasty etip otyr.

Ras, keıbir kitaphanashylar ja­laqynyń azdyǵynan óz mek­­te­­binde qosalqy  jumys is­teýge májbúr. Áıtse de qa­zi­r­gi zamanda  mektep ki­tap­­hanashylarynyń eń­se­si bıik bolýy tıis. Biz óz mamandyǵymyzben maq­­ta­­namyz. Endeshe, tynym­syz eńbe­­gimizge sáıkes eńbek­aqy­­myz da joǵary bolýy kerek.

Bahtyqan BAShIBEKOVA,

№5 gımnazııanyń kitaphana meńgerýshisi

Nur-Sultan