RÝHANI QUNDYLYQQA UIYTQY BOLYP OTYR

Tilshiler qosynyna belgili aıtysker aqyn, ánshi-termeshi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Qatımolla Berdiǵalıev keldi. Amandyq-saýlyq surasqannan keıin ol “Egemendi” turaqty túrde jazdyrtyp aldyrtyp kele jatqanyn, basylymda halqymyzdyń dástúrli án-kúı murasynyń keıbir tolǵaǵy jetken máseleleri jóninde de materıaldar jarııalanyp júrgenin jetkizdi. Osy yńǵaıda ózi de tilshi qosynyna tekten-tek kelip otyrmaǵanyn aıtyp, soǵan qulaq qoıýymdy ótindi. – Men jaqynda Almatyǵa baryp qaıttym. Bul saparǵa qozǵaý salǵan ońtústik astanadaǵy “El” prodıýsserlik ortalyǵynyń dırektory, ulttyq mýzyka óneriniń belgili janashyrlarynyń biri Ǵalym Dosken, – dedi ol aıtar áńgimesiniń etek-jeńi keń ekenin ańǵartyp. – Respýblıkamyzda “Qazaqtyń mýzykalyq antologııasy” jasalǵanyn biletin shyǵarsyz. Sóıtip, el ómirindegi eleýli oqıǵa sanalǵan “Qazaqtyń dástúrli 1000 kúıi” jaryq kórdi. Osy joba aıasynda endi myń ándi ónersúıer qaýymnyń qolyna tıgizý úshin úlken jan­ashyr­lyqpen jumys istep jatyr eken. Rýhanı umtylysqa súısindim.  Ortalyq menen de seksen úsh án jazyp alyp qaldy. Onyń alpys úshi dombyramen qosylyp aıtylatyn dástúrli sıpattaǵy ánder.  Munda men tek batystyq án dástúri úlgisindegi ándermen shektelip qalmaı, Arqanyń ánderin, Aqan seri men Birjan saldyń shyǵarmalaryn, Jetisý óńiriniń oınaqy da sazdy áýenderin qamtýǵa tyrystym. Munyń syrtynda jıyrma án orkestrdiń súıemeldeýimen oryndalady. Osy aýdıojınaq  buıyrtsa, jazǵa salym tyńdaýshylardyń qoldaryna tıip qalar degen oıdamyn. Osy eńbekteri úshin “Eldegiler” menen kók tıyn qarajat suraǵan joq. Tipti Almatyǵa baryp qaıtý shyǵyndaryn ózderi kóterip aldy. Áńgimeniń ashyǵyn aıtqanda men olarǵa sheksiz rıza bolyp qaıttym. Men muny birinshiden ózimniń jeke basyma emes, halqymyzdyń dástúrli án-kúı murasyn keleshek ǵasyrlarǵa jalǵaý nıetinen týǵan taǵylymdy bastama dep qabyldaımyn. “El” prodıýsserlik ortalyǵynda qyzmet jasaıtyn órimdeı jastardyń qazaqtyń án-kúı murasynyń tylsym syryn uǵynǵysy keletin qushtarlyqtary da qanattandyrdy meni. Meniń oıymsha, mundaı oıshyl da óreli jas tolqyn ókilderine halqymyzdyń qaıtalanbas án-kúı ónerin, onyń dástúrli mýzykasyn senimmen tabystaýǵa ábden bolady. Olardyń Beıbit, Shynar, Talǵat, Gúlzat, Aqmaral dep esimderin de  ataıyn. Buǵan qosarym, tipti “Eldegi” esep qyzmetkerleri de qazaqtyń án-kúı ónerine erekshe iltıpatpen qaraı biledi eken. Sony ańǵardym . Osyndaı uıymshyl ujymdy qalyptastyra bilgen belgili óner qaıratkeri Ǵalym Dosken de parasat pen paıymnan jaratylǵan jan ba dersiń. Meniń “Egemenge”  kelgen sharýam osy, inim. Osylaısha jaqsynyń jaqsylyǵyn “Egemen” arqyly aıtýdy qajet dep taýyp otyrmyn. Biz Qatımolla Berdiǵalıevke mýzykalyq muramyzdyń joqtaýshysy “El” prodıýsserlik ortalyǵy jóninde aıtqan rızashylyqqa toly sezim-kúıin sol kúıinde jetkizbekke ýáde berdik te, ol kisige birer saýal qoıdyq. – Sizdiń esimińiz ónersúıer qaýymǵa jaqsy tanys. Alaıda sońǵy ýaqytta sizdiń ne istep, ne tyndyryp júrgenińizdi oqyrman bile bermeıdi. Sondaı-aq olar sizdi aıtysker aqyn retinde de joǵaltyp alǵan sekildi. Buǵan ne deısiz? – Oıyńdy túsindim. Tikeleı suraqqa tikeleı jaýap qaıtarǵan durys bolatyn shyǵar. Men eń aldymen aıtysker aqyn emespin. Kásibı turǵydaǵy ánshimin. Alǵan mamandyǵym da osy baǵytta. Vokal klasy boıynsha arnaýly oqý ornyn bitirgenmin. Sodan keıingi meniń búkil shyǵarmashylyq jolym osy ánmen baılanysty bolyp keledi. Ras, respýblıkalyq, halyqaralyq aqyndar aıtystaryna qatysqan kezderim boldy. Oǵan esh ókinbeımin. Sol arqyly elge tanyldym. – Muhıt mektebiniń jalǵastyrýshysy retinde bolashaǵynan úmit kúttiretin daryndy jastarǵa sabaq berip júrgenińizdi de bilýshi edik. – Men uzaq jyldar boıy ózim oqyǵan Oral mýzyka kolledjinde dástúrli ánnen shákirtter ázirlep keldim. Qazir Ǵarıfolla Qurmanǵalıev atyndaǵy Batys Qazaqstan oblystyq fılarmonııasynda ánshi bolyp qyzmet atqaramyn. Qatımolla Berdiǵalıev budan elý segiz jyl buryn jıyrma toǵyzynshy aqpany bar kábısa jyly, dál sol jıyrma toǵyzynshy aqpan kúni dúnıege kelipti. Endi eki jyldan keıin qudaı qalasa týǵan kúni de, týǵan jyly da dóńgelek dataǵa sáıkes kelmek. Buı­yrt­sa, bıyl jaryq kórgeli otyrǵan aýdıojınaq sol al­daǵy mereıtoıdyń aldynda bitken úlken is bo­latynyn ol búginde jan-júregimen túısingendeı. Biz oǵan “Egemenniń” tilshiler qosynynan shyǵyp bara jatqanda sondaı bir jaqsy kúnderde kezdese bereıik degen tilegimizdi jetkizdik. Ony qup alǵan Qatımolla ba­rsha egemenqazaqstandyqtarǵa onyń turaqty oqyrmany retinde meniń shyn yqylasty sálemim men tilegimdi jetkizersiń dedi rııasyz kóńilden. Temir QUSAIYN. ORAL.