EL BILIMI HALYQARALYQ SURANYSQA IE BOLÝDA

Jýyrda L.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıver­sıtetinde “Times Higher Education - QS” halyqaralyq zertteý agenttiginiń aımaqtyq dırektory Zoıa Zaıseva elimizdegi joǵary oqý oryndary­nyń ókilderimen kezdesti. Kezdesý bary­synda 2010 jylǵa arnalǵan ýnıver­sıtetterdiń eýrazııa­lyq reı­tıngin (World University Ranking) ázirleý jáne osy halyq­aralyq zertteýge qatysý sharttary talqyǵa salyndy. Z.Zaısevanyń aıtýynsha, búgin­de kóptegen joǵary oqý oryndary men bilim mınıstrlik­teriniń syrt­qy jáne ishki saıa­satyn júrgizý jumysynda “Times Higher Education – QS” halyqara­lyq zertteý agenttiginiń reıtıngisine (World University Ranking) erekshe basymdyq berilip, onyń qorytyn­­dy málimet­terine únemi nazar aýdary­lyp keledi. Sebebi, atalǵan halyqaralyq reıtıng álemniń barlyq akademııa­lyq ortalarynda joǵary baǵalanyp, úkimettik uıymdardyń qoldaýyna ıe. О́tken jyly 20 mıllıonnan astam adam onlaın rejıminde reıtıng qory­tyndysyn qoldandy. Qazirgi kezde QS halyqaralyq zertteý agenttigi “World University Ranking – 2010” jańa reıtıngi boıyn­sha aqparat jınaqtaýdy basta­dy. Osy joba aıasynda bilim berý salasynda alǵash ret álemdik ýnıversıtetterge sholý jasalyp, Ortalyq Azııa aımaǵyndaǵy 130 eldiń 2 myńnan astam joǵary oqý ornynyń qyzmeti zardelenbek. Olardyń ishinde Qazaqstannyń ýnıversıtetteri de bar. Reıtıng búgingi eńbek naryǵynda joǵary suranysqa ıe mamandardy daıar­laı­­tyn joǵary oqý oryndaryn anyqtaýǵa múmkindik beredi. Mamannyń pikirinshe, Qazaq­stan­nyń bilimine degen halyqara­lyq suranysty qalyptastyrýǵa ábden bolady. “Mamandardyń boljamy boıynsha shetelde bilim alatyn jastardyń úlesi jyl saıyn ósetin bolady. Sondyqtan osy halyqara­lyq bilim berý úrdisine qatysyp, óziniń atyn shyǵarýǵa umtylatyn ýnıversıtet­ter úshin bul úlken múmkindik. Osy oraıda Qazaqstan­nyń bilimine degen suranystyń bolýy zańdy. Máse­len, shetelden keletin jastar munaı-gaz jáne aımaqtyq zertteý­ler boıynsha bilim alýǵa nıetti. Ol úshin, eń aldymen, sheteldikter Qazaqstanda qansha ýnıversıtet bar ekenin bilýi tıis. Ekinshiden, sol joǵary oqý oryn­daryndaǵy bilim deńgeıi jáne onda oqyǵannan keıin qandaı qyzmettik jetistik­terge jete alatyndyǵy jaıynda jan-jaqty habardar bolýy qajet”, – dedi Z.Zaıseva. Onyń aıtýynsha, búgingi tańda kez kelgen ýnıversıtetti halyq­aralyq deńgeıge shyǵarý úshin sol oqý orny týraly barlyq aqparat­ty aǵylshyn tilinde taratý qajet. “Ýnıversıtet­tiń veb-saıtyndaǵy barlyq máli­met­ter únemi aǵyl­shyn tiline aýdarylyp otyrýy tıis. Atalǵan agenttikte 100-den astam maman qyzmet etýde. Olardyń ekeýi ǵana orys tilinde aqparat jınaıdy. Qalǵan sarap­shy­lardyń bári aǵylshyn tilindegi málimet­termen jumys isteıdi. Sondyqtan ýnıversıtet­terdiń reıtıngin ázirleý bary­synda aǵyl­shyn tilinde usynylǵan aqparat­tarǵa basa nazar aýdary­lady. Osynyń negizinde halyq­ara­lyq reıtıng daıarlanyp, joǵary oqý oryndary búkil álemge tanylady. Aıta keteıik, Halyqaralyq zertteý agenttiginiń 2009 jylǵy reıtıngine qatysqan Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversı­teti, L.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti, Q. Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıka­lyq ýnıver­sıteti jáne E.Býketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıteti álemdegi úzdik 700 ýnıversıtettiń qatarynan kórine bildi. Al Garvard ýnıversıteti 2004 jyldan beri birinshi orynnan túspeı keledi. Álısultan QULANBAI.