Tarıh • 30 Mamyr, 2020

Mámbet Qoıgeldi: Zııaly qaýymnyń eki býyny qýǵyn-súrginniń qurbany boldy

600 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Bul týraly belgili alashtanýshy, tarıh ǵalymdarynyń doktory, akademık Mámbet Qoıgeldi «Egemen Qazaqstan» gazetiniń uıymdastyrýymen ótken qýǵyn-súrgin jáne asharshylyq qurbandaryn eske alý kúnine arnalǵan «Ǵasyr zulmaty» atty onlaın dóńgelek ústelinde aıtty.

Mámbet Qoıgeldi: Zııaly qaýymnyń eki býyny qýǵyn-súrginniń qurbany boldy

«Búgingi konferensııada bas basylymda jarııalanǵan suhbatty sabaqtaýdyń sáti týyp tur. Bizge qýǵyn-súrgin, asharshylyq zulmatynan alatyn sabaq qandaı bolýy kerek. Osy máselege toqtalyp ótken jón. Buǵan qatysty tujyrymdy sheteldik ǵalymdar emes, ózimiz shyǵarýymyz kerek. Men bul týraly arhıvterdi kóp qaradym. Sonda baıqaǵanym, eń aldymen, kommýnısterdiń ulttardyń ózin-ózi basqarýy týraly bergen ýádesi jaı demagogııa, ótirik bolyp shyqty. Biz tujyrym jasaǵanda negizinen osyǵan súıenýimiz kerek», - dedi Mámbet Qoıgeldi.

Budan soń, ol ótken ǵasyrdyń basynda zııaly qaýymnyń eki býyny qýǵyn-súrginniń qurbany bolǵanyn aıtty.

«Alǵashqy býyn – alashtyq býyn. Jalpy eki býynnyń da qateligi boldy. Birinshiden, alashtyq býyn orys demokratııasyna sendi, sodan órkendeı alamyz dep oılady. Mustafa Shoqaı aıtqandaı, orys demokratııasynyń oń qanaty da, sol qanaty da aldap ketti. Iаǵnı, bizdiń ult retinde derbestik alýymyzǵa kómektese almady. Ekinshi býyn – Smaǵul Sádýaqasov, Turar Rysqulov bastaǵan býyn. Bular kommýnıstik partııanyń qataryna ótti, sol partııa arqyly ultymyzdy ushpaqqa shyǵaramyz dep oılady. Olar da aldandy. Basynda Stalın turǵan keńestik bılik qazaq halqyn op-ońaı ońdyrmaı aldap ketti. Basqasha aıtqanda, eki býyn da aldandy, ekeýi de senimsizdik tanytty. Biz osydan durys tujyrym shyǵarýymyz kerek qoı. Olarmen birge ult ta aldandy. Bul – birinshi tujyrym», - dedi ol.

Sondaı-aq ol Keńestik ókimettiń tobyrlyq sanany engizgeni jaıynda aıtyp ótti.

«Ekinshi tujyrym boıynsha Keńestik ókimet halyqqa tobyr retinde qarady, tobyrlyq sanany engizdi. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev jaqynda «Egemenge» bergen suhbatynda úlken syn-qaterler kútip turǵanyn aıtty. Endi aldymyzdaǵy synaqtarǵa biz tótep bere alamyz ba degen saýal týady. Ol úshin biz myqty memleket, mádenı-teorııalyq deńgeıi bar halyq bolýymyz kerek. Búgingi bıliktiń jaǵymdy qyzmetiniń birden-bir negizgi ólshemi – ózin-ózi basqara alatyn ult qalyptastyrý», - dedi M.Qoıgeldi.

Eske sala keteıik, «Egemen Qazaqstan» gazetiniń uıymdastyrýymen qýǵyn-súrgin jáne asharshylyq qurbandaryn eske alý kúnine arnalǵan «Ǵasyr zulmaty» atty onlaın dóńgelek ústel ótti.

Sońǵy jańalyqtar

Almatyda 16 sheteldik elden shyǵaryldy

Aımaqtar • Búgin, 09:55