Abaı • 12 Maýsym, 2020

Abaı Qunanbaevtyń mereıtoıyna oraı qandaı jańa nysandar salynady

345 ret kórsetildi

Bıyl Qazaqstanda qazaqtyń uly aqyny ári oıshyly Abaı Qunanbaevtyń 175 jyldyǵy atap ótiledi. Aqynnyń mereıtoıyna arnalǵan is-sharalardyń josparynda konsertter men konferensııalar ǵana emes, aqynnyń týǵan ólkesin abattandyrý, mýzeıler, parkter, tipti mektep salý qamtylǵan. Qazaqstannyń Abaı Qunanbaevtyń mereıtoıyn atap ótýge qalaı ázirlenip jatqany týraly Primeminister.kz sholýynda. 

2019 jylǵy sáýirde Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Úkimetke Abaıdyń mereıtoıyn merekeleýdiń aýqymdy josparyn ázirleýdi tapsyrdy. Memleket basshysy qazaq jazba ádebıetiniń negizin qalaýshynyń mereıtoıyn merekeleý úshin qurylǵan komıssııaǵa saltanatty is-sharany tıisti deńgeıde uıymdastyrýdy tapsyrdy.

Úkimettiń 2020 jylǵy qańtardaǵy keńeıtilgen otyrysynda Qazaqstan Prezıdenti Abaıdyń 175 jyldyǵyn merekeleý jónindegi is-sharalardyń tájirıbelik mańyzy zor jáne ıdeologııalyq máni bolýy tıis ekenin atap ótti.

"Bizdiń is-sharamyz tulǵany ulyqtaýǵa baǵyttalǵan. Tipti demeýshilik qarajat arqyly da kóp konsertter uıymdastyryp, sheteldik ártisterdi tartýdyń qajeti joq. Meniń oıymsha, bul sharalardyń bárin iskerlik deńgeıde ótkizý kerek", — dedi Prezıdent.

Uly Abaı mereıtoıynyń resmı ashylý rásimi 2020 jylǵy 21 qańtarda Nur-Sultan qalasynda "Astana Opera" teatrynda ótti.

QR Premer-Mınıstri Asqar Mamın Abaıdyń 175 jyldyǵyna daıyndyq barysyn jeke baqylaýǵa aldy. Úkimet basshysy birneshe ret Shyǵys Qazaqstan oblysyna baryp, onda atqarylyp jatqan jumystardy tekserdi.

Shyǵys Qazaqstan oblysyna sońǵy sapary kezinde A. Mamın Abaı atyndaǵy alańdy, mýzeı men teatrdy rekonstrýksııalaý, Abaı aýdanynyń áleýmettik jáne ınjenerlik ınfraqurylymyn damytý jumystarymen tanysty.

Úkimet basshysy Abaıdyń 175 jyldyǵyna josparlanǵan Semeıdegi jáne Abaı aýdanyndaǵy tarıhı-mádenı nysandardy jóndeý jáne jańǵyrtý jumystaryn ýaqytyly ári sapaly aıaqtaýdy tapsyrdy.

"Mereıtoı memlekettik deńgeıde atalyp ótedi. Bul shara Qazaqstan halqy úshin úlken ıdeologııalyq jáne tarıhı mánge ıe", — dedi A. Mamın.


Abaı týǵan ólke…

Aqynnyń kishi otany — Abaı aýdanynda daıyndyq jumystary tolyq kólemde júrip jatyr. Aýdanda joldar jóndelip, tarıhı mańyzy bar nysandar qalpyna keltirilip, jańa qurylystar salynyp jatyr.

Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimdiginde habarlaǵandaı, abattandyrý jumystary Abaı aýdany, Syrt Qasqabulaq aýylynyń jergilikti turǵyndary men aqsaqaldarynyń ótinishi boıynsha qolǵa alynǵan, onda 1945 jyly Abaı Qunanbaıuly dúnıege kelgen.

Abaıdyń shyǵarmashylyǵymen tanys árbir adam osy jerge qajylyq jasaǵandy jón sanaıdy.Syrt Qasqabulaq aýylynda bulaq mańyndaǵy aýmaqty kórkeıtip, kirme joldy jóndep, "Syrt Qasqabulaq" stelasyn ornatady. Ázirleýshilerdiń oıynsha, eskertkish belgi ornatylatyn aýmaq, onyń nobaıy dombyra túrinde bolady, ásirese bıikten erekshe baıqalatyn bolady.

Búgingi tańda munda memorıaldyq keshendi salý boıynsha qurylys-montaj jumystary júrgizilip jatyr, alańdy josparlaý jumystary aıaqtaldy, jıektastar ornatyldy, kespe tastar tóselýde. Materıaldar satyp alyndy, aǵash otyrǵyzý aıaqtaldy, 60 m qorshaý ornatyldy. Obektige 15 adam jáne 4 tehnıka jumyldyrylǵan. Jumysty 2020 jylǵy 15 maýsymǵa qaraı aıaqtaý josparlanǵan.

Budan ári abattandyrý, kógaldandyrý jumystaryn jalǵastyrý, Syrt Qasqabulaq syrtynyń kórkin jaqsartý kózdelgen.

"Bul qasıetti oryn. Munda uly Abaı dúnıege kelgen. Búginde abattandyrý jumystarynyń birinshi kezeńi oryndaldy. Jarty jylda úlken ózgerister boldy. Abattandyrý jumystarynyń Máńgilik bulaqtan bastalýynyń máni zor. Dál osy jerden Abaı joly bastaldy», — dedi Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimi Danıal Ahmetov aýdanǵa jumys sapary kezinde.

Urpaqtar sabaqtastyǵy men dástúrli qundylyqtardy saqtaý úshin Abaıdyń mádenı murasy men onyń qorshaǵan ortasy úshin óte mańyzdy nysan — Qunanbaı áýletiniń qorymy ornalasqan Aqshoqy jeri. Qazirgi tańda qorymdy qaıta jańartý jumystary júrgizilip jatyr, al janyna Qunanbaı О́skenbaıuly mýzeıi turǵyzylyp jatyr. Nysandy 2020 jylǵy 1 shildede paıdalanýǵa berý kózdelgen. Oblys ákimdiginde jańa mýzeı Qunanbaı áýletiniń tarıhyn kórsetetinin aıtýda. Halyq jańa tulǵalardy tanyp, onyń otbasy týraly tolyǵyraq biletin bolady.

"Basty mindet – uly aqynnyń ata-babasyna qurmet kórsetý. Abaı ata-anasynyń rólin asqaqtatyp, baǵalaı otyryp, biz halqymyzdyń dástúrli qundylyqtary saqtalyp, arta túsetinin kórsetkimiz keledi. Mýzeı – qazaq halqynyń dástúrli qundylyqtary men urpaqtarynyń sabaqtastyǵyn saqtaý úshin qajetti óte mańyzdy nysan", dedi aımaq ákimi Danıal Ahmetov.

Sondaı-aq búgingi tańda "Abaı – Shákárim" úı-jaılarynyń aýmaǵynda ǵylymı-restavrasııalaý jumystary júrgizilip jatyr. 20 shildege deıin memorıaldyq keshenniń batys bóligin abattandyrý men kógaldandyrýdy (basty kireberis), ınjenerlik jelilerdi tóseý, keseneler men meshitti qalpyna keltirý jumystaryn aıaqtaý josparlanǵan.

31 qazanǵa deıin memorıaldyq keshenniń artqy jaǵyn abattandyrý jáne kógaldandyrý jumystary júrgiziledi.

Qaraýyl aýylynda demeýshilik qarajat esebinen meshit pen qatymhana salynady. Demeýshiler Abaı aýdanynan shyqqan azamattar. Atalǵan jumys búginde qolǵa alynǵan. Abaı aýdanynyń Qaraýyltóbe aýylynda Abaı Qunanbaevtyń 175 jyldyǵyn merekeleý jónindegi negizgi is-sharalar bastalǵanǵa deıin josparǵa sáıkes jańa meshit aýdan turǵyndary úshin ashylady.

Sondaı-aq munda dombyra túrindegi Abaı atyndaǵy saıabaq salynýda. Qurylys ótken aıda bastaldy. Jumystardy júrgizý kestesi ázirlendi jáne ýchaskeni josparlaý jumystary júrgizilip jatyr. Búginde 300 aǵash otyrǵyzylyp, 1700 tonna tasty jer jáne 2100 tonna qunarly topyraq ákelindi. Qorshaýlar ornatyldy, elektrmen jáne sýmen jabdyqtaý júıesiniń transheıasyn ázirleý jumystary aıaqtaldy. Elektr symdary men sý qubyrlaryn salý jumystary bastaldy. Sondaı-aq 1500 m sý qubyry tóseldi. Park qurylysyna 30 birlik tehnıka men 70 adam jumyldyryldy. Barlyq jumystardy osy jyldyń 10 shildesine deıin aıaqtaý josparlanyp otyr. 

Sonymen qatar búgingi tańda "Qaraýyl tóbe" ıppodromy men Qaraýyl aýylyndaǵy "Dala sahnasy" jóndelip jatyr.

Abaıdyń "Jıdebaı-Bórili" mýzeı-qoryǵyn rekonstrýksııalaý jumystary júrgizilip jatyr. Munda qonaqtar úshin vızıt-ortalyq salynady.


1 tamyzǵa qaraı Abaı aýdanynda 300 orynǵa arnalǵan mekteptiń qurylysy aıaqtalady

Qaraýyl aýylynda 300 oryndyq orta mekteptiń qurylysy jospardan jyldam júrgizilip jatyr. "Azııa" fırmasy" JShS tehnıkalyq dırektory Serik Mamonovtyń aıtýynsha, atalǵan jumysqa 80-ge jýyq adam tartylǵan.

"Qabyrǵalardyń kirpishin qalaý jáne sýmen, elektrmen jabdyqtaý kommýnıkasııalaryn salý aıaqtaldy. Shatyr salý, jylý júıesin júrgizý men ishki árleý jumystaryn mereıtoıdy atap ótýge úlgerý úshin 1 tamyzǵa deıin aıaqtaýdy kózdep otyrmyz", — dedi S. Mamonov.

Qurylystyń jalpy aýdany 6 myń m2 quraıdy. Mektepte 400 orynǵa arnalǵan akt zaly, sport zaly, ashana, modýldik qazandyq, sport alańy jáne jasyl aımaq bar. Oqý ornynda AT bilim berýdiń, robotty tehnıka men mýltımedııalyq jýrnalıstıkanyń arnaıy synyptary jumys isteıtin bolady.

Semeıde Abaı alańyn qaıta jańartý jumystary atqarylyp jatyr

Semeıde Abaı alańyn aýqymdy túrde rekonstrýksııalaý jumystary qolǵa alynǵan, jaqynda tolyqtaı jańartylady.

Qala ákimdiginde joba boıynsha jıektastardy jańartý, oıshylǵa arnalǵan eskertkishti kórkemdik jaryqtandyrý, sondaı-aq balalar men sport alańdaryn, avtomobılderge arnalǵan turaq salý, fontan qoıý kózdelgenin atap ótti. Merdigerler barlyq jumystar shilde aıyna deıin aıaqtalatynyna sendirdi.

Uly aqynnyń qurmetine atalǵan teatr da tolyq jańartylady. Jóndeý jumystaryna qarajat ótken jyldyń qyrkúıek aıynda bólindi. Shatyrdyń jumsaq jabynyn, qasbetin jóndeý, baspaldaqtardy jańartý jáne aýmaǵyn abattandyrý jumystary júrgizilip jatyr. Jóndeý jumystaryna oblys ákimi, qala ákimi, oblystyń mádenıet basqarmasy qatań baqylaý júrgizip jatyr. Abaıdyń 175 jyldyǵyna oraı eń mańyzdy is-sharalar Semeı teatrynda ótkiziledi.

Teatr ishi de ózgeredi. Ekinshi qabattyń foıesi múldem basqasha jańartylady. Kórermender zaly da basqa túrge enedi. Abaı mereıtoıyna oraı teatr ártisteri jańartylǵan sahnaǵa shyǵady, qazirgi ýaqytta jumysshylar jańa jabyndy tósep jatyr. Sahna artyndaǵy oryndarda — grım jasaıtyn bólmeler, daıyndyq jasaý, ákimshilik bólmelerinde de jóndeý jumystary bastaldy.

Abaı mýzeıinde de kúrdeli jóndeý jumystary júrgiziledi. Mýzeı aýmaǵynda uldarymen birge turǵan aqynnyń jańa eskertkishi ornatylady. Mundaı eskertkish esh jerde joq. Abaı alǵash ret óziniń eń jaqyn adamdarynyń ortasynda beınelenedi. Bul jerde ol óz otbasyn súıetin adam keıpinde bolady, jáne onyń balalarynyń beınesi — búkil qazaq halqyn sıpattaıdy.

Sońǵy jańalyqtar

Ekibastuz qalasynyń ákimi taǵaıyndaldy

Taǵaıyndaý • Búgin, 16:42

Mal dárigerleriniń jalaqysy ósedi

Qazaqstan • Búgin, 16:27

Dollar qymbattady

Ekonomıka • Búgin, 16:15

Elordada Astana Open týrnıri ótedi

Tennıs • Búgin, 14:01

Kúzde aýa raıy qandaı bolady

Aýa raıy • Búgin, 13:33

Ulttyq qorǵa 3,4 trln teńge tústi

Qarjy • Búgin, 12:54

Uqsas jańalyqtar