Bilim • 16 Maýsym, 2020

Úzdik oqý oryndary qataryna qosyldy

170 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Quacquarelli Symonds (QS) – 30 jyl buryn Nýn­zıo Kokarellı (Nunzio Quacquarelli) negizin qalaǵan bilim berý jáne oqý ádistemelerinde tájirıbe júr­gizetin mekeme.

Úzdik oqý oryndary qataryna qosyldy

Uıym álemdik 700 joǵary oqý ornyn 2004 jylǵy ádisteme bo­ıynsha zerttep, jyl saıynǵy reı­tıngin shyǵaryp otyrady. Bul suryptaý qorytyndysynyń kór­setkishi kóptegen talapkerlerdiń tań­daý jasaýyna jáne joǵary oqý oryndarynyń bedeline yqpal etip keledi. Sol reıtıngte bizdiń birqatar otandyq ýnıversıtetter úzdikter qatarynan kórindi.

QS joǵary bilim berý sala­syndaǵy saraptamalyq agenttigi jaqynda QS World University Ran­kings álemniń úzdik ýnıver­sıtetteriniń jyl saıynǵy tizimin jarııalady. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti atal­ǵan tizimge engen álemdegi úzdik 1000 joǵary oqý ornynyń ishinde  165-orynǵa taban tirepti. Al L.N.Gý­mılev atyndaǵy Eýrazııa ult­tyq ýnıversıteti 365-oryndy ıelengen.

Múmkindik aıasy keń megapo­lıs­terdegi osyndaı ulttyq deńgeıdegi ýnıversıtetterden bólek óńirdegi JOO-nyń álemdik úzdikter arasynan kórinýi úlken jetistik. Sonyń bir dáleli bolar, M.Áýezov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan memlekettik ýnıversıteti 490-orynda jáne Qaraǵandy memlekettik tehnıkalyq ýnıversıteti 801-qatarda tur. Bul kórsetkish mundaı tizimge enbeı qalǵan, dese de halyqaralyq statýs­ty ıelenip otyrǵan keıbir ýnıversıtetterge úlgi bolýy kerek.

Osy tizimdi ári qaraı Q.Sát­baev atyndaǵy Qazaq ult­tyq teh­nı­kalyq zertteý ýnıversıteti 541-550-qatardan oryn alyp jal­ǵastyrady. Osy rette tehnıkalyq JOO-nyń bedeli bizde jaratylystaný jáne tehnıkalyq ma­mandyqtarǵa kóp kóńil bólingen sońǵy 5-7 jyldyń kólemindegi nátıjeni kórsetip tur dep aıtýǵa bolady. Sebebi álemdik úzdik JOO tizimine engen elimizdegi tehnıkalyq ýnıversıtetterdiń qataryn osydan soń Qazaq ulttyq agrarlyq ýnıversıteti (591-600 oryn) men Qazaq-Brıtan tehnıkalyq ýnıversıteti (751-800 oryn) tolyq­tyrady.

Al QS qorytyndysy boıynsha iriktelgen úzdik 1000 JOO-nyń qa­taryna qosylǵan qazaqstandyq ýnıversıtetterdiń tizimin Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedago­gıkalyq ýnıversıteti – 601-650; Qazaqstan menedjment, ekonomıka jáne boljaý ınstıtýty (KIMEP) – 751-800; Abylaı han atyndaǵy Qazaq halyqaralyq qatynastar jáne álem tilderi ýnıversıteti –  800-1000 orynmen qorytyndylaıdy.

Aıta keteıik, QS saraptamasy ýnıversıtetterdi akademııalyq eks­­perttik baǵalaý (40%); rek­rý­terlik eksperttik baǵalaý (10%); fakýltettegi stýdentter sany (20%); fakýltet boıynsha sıtatalar (20%); halyqaralyq baǵyt (10%) sanat­­tary boıynsha baǵalaıdy.