"О́tken jyldardaǵy jumys istemeıtin qaryzdardy esepten shyǵarý, bank aktıvteriniń sapasyn baǵalaý jáne AQR nátıjeleri boıynsha qosymsha rezervter qurý boıynsha belsendi jumys arqasynda sektor koronavırýstyq daǵdarysqa daıyn boldy", - dedi qaýymdastyq ókilderi jýrnalıstermen kezdesken kezde.
Nesıelerge keletin bolsaq, qarjy operasııalarynyń nasharlaýy men halyqtyń kiristeriniń tómendeýine baılanysty suranystyń tómendeýi baıqaldy. Sarapshylardyń pikirinshe, bankter táýekelderdi baǵalaýǵa jáne qaryz alýshylarǵa qoıylatyn talaptarǵa kóp kóńil bólýge májbúr boldy.
"Sáýir aıynda jańa nesıeler berýdiń jalpy tómendeýi baıqaldy (-23,2%). Alaıda daǵdarysqa qarsy baǵdarlamalar, onyń ishinde ekonomıkanyń naqty sektoryn qoldaýǵa arnalǵan úkimettik baǵdarlamalardyń ulǵaıýy, nesıelendirýdi keńeıtýge baǵyttalǵan ýaqytsha prýdensııalyq sharalar paketimen qosa, sonymen qatar aıtarlyqtaı rezerv boldy. Júıeniń ótimdiligi (aktıvterdiń shamamen 46%) nesıeleý stavkalarynyń aıtarlyqtaı ózgerýine jol bermeıdi. Ulttyq banktiń málimetteri boıynsha, 2020 jyldyń mamyr aıynda qyzmet kórsetý sektorynda aıtarlyqtaı jaqsarýmen iskerlik belsendiliktiń birshama jandanýy baıqaldy.
Qarjy ınstıtýttary ShOB-tiń aınalym qarajatyn toltyrý úshin resýrstardy belsendi túrde usynady (12 maýsymdaǵy jaǵdaı boıynsha nesıelik ótinimderdiń jalpy kólemi 522,5 mlrd teńgeni qurady)", - dedi Qazaqstan Qarjygerleri qaýymdastyǵy.
Sonymen qatar, shetel valıýtasyndaǵy depozıtter esebinen salanyń depozıttik bazasy azdap tómendedi (sáýirde -0,5%). Bul rette halyqtyń ulttyq valıýtadaǵy merzimdi depozıtteriniń kólemi 2% -ǵa ósti.
Qaýymdastyq sarapshylarynyń paıymdaýynsha, karantın sharalaryn birtindep toqtatý, keń salyq bazasyna salyqtyq jeńildikter berý, azamattardyń kiristerin qoldaýǵa qarajat bólý jaǵdaıynda depozıttik bazanyń edáýir ózgerý qaýpi tómen bolyp qalady. "Sonymen birge, biz iri, neǵurlym senimdi bankterge salymshylardyń kelýine múddelimiz. Sondaı-aq, bank sektoryndaǵy jaǵdaı ekonomıkanyń qazirgi jaǵdaıyn kórsetedi, óıtkeni bul sektor oqshaýlanǵan túrde jumys isteı almaıdy. Tıisinshe, QQQ sarapshylary kútetin ekonomıkanyń jaqsarýy básekelestiktiń artýymen birge, sapaly qaryz alýshylar bank júıesiniń negizgi kórsetkishterine oń áser etýi kerek", - dep boljaıdy sarapshylar.
Sonymen qatar, Qazaqstannyń IJО́-niń aldaǵy 1 jyldaǵy ósýine qatysty boljamdar birshama jaqsardy. Sonymen, el ekonomıkasy kelesi jyly 0,8% ósedi dep boljanýda, al bir aı buryn bul kórsetkish 0,6% bolǵan edi.
Bul jaǵdaıda sarapshylar karantındik shekteýler alynyp tastalǵandyqtan, Qazaqstannyń ishki jalpy ónimi qalypqa keledi dep úmittenip otyr.
"Eger el ekonomıkasyndaǵy ahýal teris ssenarıı boıynsha damyp jatsa (mysaly, eger karantındik sharalardy qaıtadan kúsheıtý qajet bolsa jáne ekonomıka kelesi jyldyń sońyna deıin qalpyna kelmese jáne kóptegen sektorlarda aıtarlyqtaı nasharlaý baıqalsa), nesıe portfeli boıynsha NP-niń edáýir ósedi jáne jalpy táýekel deńgeıine áser etý etedi. Sonymen birge, qazirgi optımıstik ssenarıı boıynsha (saýda-sattyq, qonaq úı bıznesi jáne tamaq, óndiris, aýylsharýashylyǵyndaǵy ósim, telekommýnıkasııalar, farmasevtıka jáne elektr energetıkasy salasyndaǵy daǵdarysqa deıingi deńgeıge 80% qalpyna keltirý) – negizgi kórsetkishterde aıtarlyqtaı ózgerister kútilmeıdi", - dep atap ótti QQQ.
Sonymen birge, sarapshylar kez-kelgen boljamdar dereý ózektiligin joǵaltýy múmkin ekenin jınalǵandardyń qaperine salyp ótti. Tolyqqandy jáne aıqyn boljam aıtýǵa koronavırýstyq pandemııanyń taralýy jáne jyldyń úshinshi toqsanynda onyń kelesi tolqynynyń paıda bolý qaýpi, sondaı-aq AQSh pen Qytaı arasyndaǵy saýda soǵysy qolbaılaý bolyp otyr.
