Kolledjerge qoldaý kóp
Áne-mine degenshe oqý jylyn da aıaqtadyq. Bıylǵy jyl bilim júıesi úshin óte mańyzdy jyl boldy. 2019-2020 oqý jylynyń ereksheligi qashyqtan oqytý júıesine kóshý ǵana emes, birinshiden, elimizdiń táýelsizdik tarıhynda alǵash ret "Pedagog mártebesi týraly" Zań qabyldandy. 2025 jylǵa deıingi bilim jáne ǵylymdy damytýdyń jańa memlekettik baǵdarlamasy bekitilip, iske asyrylyp jatyr. Bul qujattardyń bilim salasy úshin tarıhı mańyzy zor. Osy bir burynǵydan erekshe jańalyqpen bastalyp, syn saǵatqa toly bolsa da sátti aıaqtalǵan oqý jylynda mańyzdy ózgerister oryn aldy.
Kásiptik-tehnıkalyq bilim berý – jumyssyzdyqty joıýmen kúresip jatqan biz sekildi elge asa mańyzdy sala. Kolledjderdi damytý men ondaǵy bilim sapasyn arttyrý arqyly suranystaǵy mamandardy qysqa merzimde daıarlap shyǵýǵa bolady. Osy rette kásiptik-tehnıkalyq bilim berý júıesin damytý men jańǵyrtý maqsatyndaǵy úsh jylǵa arnalǵan "Jas maman" jobasy aıasynda 180 kolledjdiń materıaldyq-tehnıkalyq bazasynyń jańartylýy úshin bıýdjetten 56 mlrd teńge qarastyryldy. Osy ýaqyt ishinde kolledjderdi jabdyqtaý, baǵdarlamalaryn jańartý jáne kadrlardy oqytyp, sol baǵdarlamamen jumys isteýge beıimdeý sııaqty mindetterdi júzege asyrý kózdelgen.
"Pedagog mártebesi týraly" Zańnyń qabyldaýy arqasynda kolledj oqytýshylarynyń jalaqysy jylyna 25% jáne jańa attestattaý júıesi arqyly qosymsha 30%-dan 50%-ǵa deıin kóbeıtilýde.
Búginde pedagog kásibiniń tartymdylyǵyn arttyrý boıynsha júıeli sharalar qabyldanyp jatyr. 2020 jyldyń qyrkúıek aıynan bastap muǵalim bolýǵa nıet bildirgen stýdentterdiń shákirtaqysyn 26186 teńgeden 42500 teńgege deıin kóterý josparlanǵan. Pedagogıkalyq mamandyqtarǵa oqytýǵa shekti baldy 70 balǵa deıin kóterý qarastyryldy. Pedagogıkalyq baǵyttaǵy túlekter bıyldyń ózinde pedagog-moderator biliktiligin alýǵa úmitker bola alady. Bul úshin Ulttyq biliktilik testinen ótip, óziniń ıgergen daǵdylaryn kórsetýi tıis.
Elimizdegi memlekettik qyzmettiń basym bóligi bilim berý salasynda kórsetiledi. Máselen, kolledjderge oqýǵa qabyldaý prosesin avtomattandyrý qaǵazbastylyqtan arylyp, jalpy qabyldaý talaptaryn jeńildetti. Kolledjderge oqýǵa qabyldaý qyzmeti úlken suranysqa ıe. Bilim berý uıymdaryna qujat tapsyrý úshin biraz ýaqyt jumsaý qajet bolatyn. Bul úshin kóptegen anyqtamalardy jınap, basqa memlekettik organdardan qujattardy alyp, olardy aparyp berý syndy birqatar kezeńnen ótý qajet edi. Mundaı prosess óte yńǵaısyz ekeni túsinikti. Bıyldan bastap kolledjderge oqýǵa qabyldaý avtomattandyrylǵan rejimde qoljetimdi. "Azamattarǵa arnalǵan úkimet" bólimderi nemese "Elektrondy úkimet" veb-portaly arqyly júzege asyra alady. Bul rette kóptegen qujattardy jan-jaqtan jınaý qajet bolmaıdy. Árbir bolashaq stýdent ózi úshin tańdaǵan kolledjdiń saıttary arqyly tanysyp, bir tetikti basý arqyly barlyq qujattardy jiberýine bolady.
Shaǵangúl JANAEVA,
M.Áýezov atyndaǵy pedagogıkalyq kolledjiniń dırektory,
Qazaqstan PǴA korrespondent múshesi,
"Y. Altynsarın", "Bilim berý isiniń qurmetti qyzmetkeri" tósbelgileriniń ıegeri
SEMEI
Bilim salasynyń tyń serpilisi
Qazaq halqy ustazyn syılap, qurmettegen el. "Ustazy jaqsynyń ustamy jaqsy" dep adamǵa qarap ustazyn tanyǵan. Ustazdar mártebesin kóterý maqsatynda, "Pedagog mártebesi týraly" zańnyń qabyldanýy, sanaly ǵumyryn sapaly qyzmet etýge arnaǵan sansyz mamannyń ishindegi barsha álem bas ıetindeı qudirettisi – ustaz ekenin dáleldeıtin zań boldy.
Bilim jáne ǵylym mınıstri Ashat Aımaǵambetov Tamyz konferensııasynda Qazaqstan mektepterine "Álippe" oqýlyǵynyń qaıtarylatynyn málimdedi. Iаǵnı 2021 jyly, ózderińizge jaqsy tanys, qazaq tiline beıimdelgen Ahmet Baıursynulynyń ádistemesi negizinde ázirlengen álippeniń qaıta engizilýi de – qazaq halqynyń saryla kútken jańalyǵy.
Jalpy bilim beretin mektepterde 2021 jyldan bastap oqý júktemesiniń 16 saǵatqa azaıtylýy, mektepterdiń 5 kúndik jumys júıesine kóshýi, muǵalimder eńbekaqysynyń aldaǵy 4 jylda satylaı eki esege ósýi, pedagog mamandardyń attestasııadan ótýi arqyly qosymsha ústemeaqy alýy, synyp jetekshilikke, tálimgerlikke t.b. qosymsha ústemeaqylardyń tólenýi, muǵalimderdi tıimsiz jumystar atqarýdan bosatý, qaǵazbastylyq pen qajetsiz esepterden bosatý ustazdar qaýymy úshin úlken mártebe boldy.
Sondaı-aq basqarý jumysynyń tıimdiligin arttyrýdyń mańyzdy másele ekeni de nazardan tys qalmady. Jańa oqý jylynda mektep dırektorlary men orynbasarlaryn attestattaý júıesiniń engizýi – bilim salasynyń tyń serpilisi.
Osyndaı az ýakytta aýqymdy isti atqaryp, búgingi tańda elimizde bolyp jatqan syndarly sátte shuǵyl sheshim qabyldap, osy ýaqytqa deıin tájirıbemizde bolmaǵan qashyqtan oqytý formatynda da bilim berip, abyroımen oqý jylyn aıaqtaýymyz Ashat Qanatulynyń iskerligi men bilikti maman, utqyr uıymdastyrýynyń nátıjesi dep bilemin.
Sonymen qatar buǵan deıin vedomstvony basqarǵan mınıstrlermen salystyrǵanda A.Aımaǵambetovtyń halyqqa jaqyn, ustazdarǵa qoljetimdi mınıstr ekenin áleýmettik jeli arqyly kez kelgen suraqqa jaýap berip, keri baılanysqa shyǵýynan kórýge bolady.
Ǵalııa AQShOLAQOVA,
№22 orta mektebiniń dırektory
TALDYQORǴAN
Tárbıeshilerdiń terezesi teńesti
Oqýshylardyń oqý jetistikterin baǵalaýdyń halyqaralyq baǵdarlamasynyń (PISA) zertteýine sáıkes, mektepke deıingi bilimi joq oqýshylar mektepte nashar jáne qurdastarynan bir kýrstan asa ýaqytqa artta qalady. Sebebi pedagogıkalyq ǵylymda adam mıynyń 85%-y 5 jasqa deıin damıtyny túrli ǵalymdardyń zertteýleri men eńbekteri arqyly dáleldengen. Osy turǵyda mınıstrliktiń balalardy erte jastan damytýǵa erekshe mán bergeni qýantady. Bul baǵyttyń Mektepke deıingi tárbıe men oqytýdyń úlgilik oqý baǵdarlamasyna engizilip, iske asyrylyp, naqty nátıjelerdiń kórine bastaýy Bilim jáne ǵylym mınıstri Ashat Aımaǵambetovtyń qyzmetine kirisken ýaqytymen tuspa-tus kelgeninin atap ótý kerek.
О́zim – pedagogpin ári anamyn. Osy rette bıyl pedagogterdiń balalaryna balabaqshadan birinshi rette oryn beriletin sheshimniń shyǵarylǵanyna dán rızamyn. Shyn máninde jumysqa ýaqytynda shyqqymyz kelgenimen, balamyzdy beretin balabaqsha máselesi, ondaǵy oryn tabý jaıy úlken kedergi týdyratyny túsinikti. Endi bul zańmen retteldi, munyń ózin pedagogke jasalǵan áleýmettik demeý deýge bolady.
Buǵan deıin mektep muǵalimderi ǵana biliktilik sanatyna sáıkes jalaqysyna qosymsha ústemeaqy alatyn. Al mektepke deıingi uıym qyzmetkerleri arnaıy attestasııadan ótip, bilikti ekenin dáleldese de sanatyna qosymsha ústemeaqy almaıtyn. Mine, bıyldan bastap, biligimizge qaraı eńbekaqymyzdyń kólemin arttyrýǵa múmkindik berilip otyr. Osylaısha kóńil bólingen pedagog qaýymnyń qataryna qosylyp, muǵalimdermen tárbıeshilerdiń terezesi teńesti.
Malıka ÁBDIRAZAQOVA,
Birlik aýylyndaǵy №102 orta mektebi janynan ashylǵan «Kúnikeı» shaǵyn ortalyǵynyń ádiskeri
Qyzylorda oblysy,
Qazaly aýdany
Daıyndaǵan
Aıdana ShOTBAIQYZY
