AQSh prezıdenti Barak Obama Kongress pen Aq úıde eldiń memlekettik qaryzyn qysqa merzimge sońǵy shegine deıin ulǵaıtýǵa daıyn ekenin málimdedi. Prezıdenttiń sózine qaraǵanda, bul defoltty boldyrmaý úshin qajet.
AQSh prezıdenti Barak Obama Kongress pen Aq úıde eldiń memlekettik qaryzyn qysqa merzimge sońǵy shegine deıin ulǵaıtýǵa daıyn ekenin málimdedi. Prezıdenttiń sózine qaraǵanda, bul defoltty boldyrmaý úshin qajet.
Ekinshi jaǵynan, AQSh Senatyndaǵy derek kóziniń habarlaýynsha, Ogaıo shtatynan respýblıkashyl-senator Rob Portmen federaldyq shyǵyndardy qysqartý jáne AQSh-taǵy salyq salý reformasyn júrgizý boıynsha óziniń josparyn usynyp otyrǵan kórinedi. Alaıda, elde bul másele ázirshe birjaqty sheshimin tabar emes. Osynyń saldarynan federaldy bılik bir apta boıy bekitilmegen bıýdjet boıynsha tirshilik keship jatyr. Al qaryzdy barynsha ulǵaıtýdy qajet etetin sońǵy merzimge 10-aq kún qalyp otyr.
Reformaǵa narazylar da az emes
Túrkııa premer-mınıstri Taıyp Rejep Erdoǵan taıaýda elde quqyqtyq reforma jarııalaǵany belgili. Soǵan sáıkes, Túrkııadaǵy kez kelgen áıel adam hıdjab kııýge múmkindik alǵan bolatyn. Ol memlekettik qyzmetshi, kásipker nemese muǵalim bolsa da báribir.
Osy reformaǵa baılanysty eldegi kózqaras ekige jarylyp otyr. Bireýleri ótken ǵasyr basynda Atatúrik negizdep ketken zaıyrly qoǵamǵa nuqsan kelip qana qoımaı, memlekettiń ıslamshyldanyp bara jatqanyn kóldeneń tartsa, ekinshileri bul jańalyqty adam quqy bostandyǵynyń alǵysharty retinde qabyldaıtyndaryn málimdep, atalǵan reformaǵa jan-jaqty qoldaý bildirýde. Tutastaı alǵanda, Túrkııa basshylyǵynyń bul jańalyǵy eldegi jaǵdaıdy turaqtandyrýǵa qyzmet ete qoımaıtyny anyq.
Fýkýsımadaǵy jaǵdaı asa qaýipti
«Fýkýsıma-1» AES-indegi sońǵy jóndeý jumystary barysynda teńizge 10 tonna radıoaktıvti sý aǵyp ketken. Bul jaǵdaı jumysshylardyń qateligi saldarynan oryn alǵan. Olar radıasııalanǵan sý saqtalǵan sısternalardyń birindegi qubyrdy baıqamaı aǵytyp tastapty.
Oqıǵadan keıin 6 jumysshynyń radıoaktıvti sýdan sáýle alǵany belgili bolyp otyr. Qazir olardyń sáýlelený deńgeıi tekserilip jatsa kerek. Japon jaǵy jarııa etip otyrǵanyndaı, qaýipti sý ashyq teńizge jaıylmaǵan kórinedi. О́ıtkeni, arnaýly qorshaýdan asyp kete almaıdy eken. Jalpysynda, jumysy toqtatylǵan «Fýkýsımada» osyndaı oqıǵalar aıtarlyqtaı jıi oryn alyp jatyr. Tek onyń sońy úlken qasiretke dýshar etpesin deńiz.
Saılaýda kimge daýys berdi eken?
Keshe Ázerbaıjanda prezıdenttik saılaý bolyp ótti. Onda eldiń qazirgi basshysy Ilham Alıev alǵashqylar qatarynda daýys berdi. Ázerbaıjan prezıdenti kezinde ózi oqyǵan mektepterdiń birinde jasaqtalǵan saılaý okrýginde óz tańdaýyn jasaǵan.
Qazirgi saılaýǵa I.Alıev úshinshi ret túsip otyr. Oǵan mundaı múmkindikti buǵan deıin el konstıtýsııasyna engizilgen ózgerister berdi. Saılaýǵa odan basqa taǵy 9 úmitker qatyssa, olardyń ishinde oppozısııa ókili Jamıl Gasanly bar. Úmitker alǵashqy týrda-aq 50 paıyzdan astam daýys jınasa, jeńgen bolyp sanalady. Al I.Alıev eldi 2003 jyldan beri basqaryp keledi. Ol ákesi Geıdardy almastyrǵany belgili. Sońǵy prezıdenttik saılaý 2008 jyly ótse, onda I.Alıev, resmı derekter boıynsha, shamamen 89 paıyz daýys alǵan bolatyn.
Jıhadqa shaqyrǵandar, ne hal?
Qytaı bıligi ústimizdegi jylǵy maýsymnyń sońy men tamyz aıy aralyǵynda Shyńjań-Uıǵyr avtonomııaly raıonynda ınternette jıhadqa shaqyrý týraly úndeý taratty degen kúdikpen 139 adamdy qamaýǵa alǵan bolatyn. Bul týraly «Chaına Deılı» habar taratqan edi.
Kelesi bir Qytaı basylymy – «Global Taımstyń» derekteri boıynsha, atalǵan iske qatysy bar dep sanalǵan 139 adam «jazalanypty». Biraq olarǵa qandaı jaza qoldanylǵany týraly aıtylmaıdy. Taǵy 250 adam ınternette ósek-aıań taratqany úshin «jaza» alǵan. Polısııadaǵylardyń aıtýynsha, tutqyndaǵylar bir-birimen ıslamshyl baǵyttaǵy materıaldarmen almasqan. Al terrorlyq uıymdarǵa kiretinderi shabýyldar uıymdastyrýǵa daıyndalypty-mys. Qamaýdaǵylardyń qaı ultqa jatatyndary týraly málimet joq.
Aıypty ulǵaıtqannyń tıimdiligi
Reseıde ústimizdegi jyldyń 1 qyrkúıeginen bastap jol júrý erejelerin buzǵandarǵa qatysty jańa aıyp kólemderi belgilengen edi. Sodan bergi statıstıkalyq málimetter jol júrý erejelerin buzýshylyqtyń aıtarlyqtaı azaıǵanyn aıtady.
Qyrkúıek aıy boıynsha joldarda tirkelgen ereje buzý faktileri ótken jyldyń sáıkes merzimimen salystyrǵanda 19,9 paıyzǵa qysqarǵan. Aıtarlyqtaı qysqarý (39 paıyz) qyzyl shamǵa qaramastan, temirjol ótkelderinen ótip ketýge baılanysty baıqalǵan. О́ıtkeni, mundaı ereje buzýshylyqqa aıyp 500 rýblden 1 myń rýblge deıin ulǵaıtylǵan eken. Qysqarý boıynsha ekinshi orynda júrgizýshiniń jaıaý júrginshige jol bermeýine qatysty ereje buzýshylyq (33 paıyz) tur. Oǵan salynatyn aıyp 800 rýblden 1,5 rýblge deıin kóbeıtilipti.
Ushaqty ...jolaýshy qondyrǵan
Ulybrıtanııada eki oryndyq ushaqty jolaýshy qondyrýǵa májbúr bolǵan. О́ıtkeni, ushqysh esinen tanyp qalsa kerek. Oqıǵa burnaǵy kúni keshkisin oryn alǵan. Jolaýshy nusqaýshylardyń radıo arqyly bergen keńesiniń kómegimen qatarynan birneshe ret áreket jasap, sońǵysynda ushaqty aman-esen qondyra alǵan.
Nusqaýshylardyń biriniń sózine qaraǵanda, jolaýshy buǵan deıin eshqashan ushaq basqaryp kórmepti jáne onyń qurylǵylarymen de múldem tanys emes eken. Biraq baısaldylyq tanytypty. Budan bólek, oǵan kórmeı ushýǵa týra kelgen, sebebi, ushaq kabınasynda jaryq bolmapty, qurylǵylardyń kórsetkishteri de kórinbegen. Al ushqysh ushaq qonǵannan keıin kóp ýaqyt ótpeı, qaıtys bolǵan.
Internet materıaldary negizinde ázirlendi.
