Esterińizde bolsa, Ulttyq qor naryǵyn reformalaý Ulttyq banktiń burynǵy basshysy Danııar Aqyshevtyń tusynda bastaldy. Bas bank teńgeniń aıyrbastaý baǵamyn qatań baqylaýdy toqtatty, esep aıyrysý júıesi T + 3 rejımine ótti, aıyrbastaý Clearstream halyqaralyq esep aıyrysý júıesine biriktirildi. Sarapshylar bul faktor sheteldikterge Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik baǵaly qaǵazdaryn satyp alýǵa múmkindik bergenin jáne jolyn jeńildetkenin aıtady.
Alaıda, úlken reformanyń tujyrymdamasy daıyndalyp, jaqynda Qazaqstan Qarjygerler qaýymdastyǵyna (QQQ) talqylaýǵa usynyldy. «Qujat emıtentterge qoıylatyn talaptardy jeńildetedi, keıbir lısenzııalaý rásimderin qysqartady, ınfraqurylymdy jaqsartady», - deıdi QQQ basqarýshy dırektory Erlan Býrabaev.
Qazirgi ýaqytta Ortalyq depozıtarıı (CD) KASE-de jasalǵan mámileler boıynsha esep aıyrysýlar úshin banktik shottar ashý jáne júrgizý qyzmetterin usynady. Tujyrymdama derekter ortalyǵy memlekettik derekter bazasyna qosylady, bul uıymǵa tutynýshylardy anyqtaýǵa múmkindik beredi. Mamandardyń pikirinshe, bul fýnksııa, bir jaǵynan, qylmystyq jolmen alynǵan kiristerdi zańdastyrýǵa qarsy bolady, al ekinshi jaǵynan, brokerlerge qashyqtan qyzmet kórsetý júıesin jetildirýge múmkindik beredi. «Bizde óte úlken el bar jáne brokerler úshin ár aımaqta keńseler ashýdyń máni joq, sondyqtan klıentterge qashyqtan qyzmet kórsetý birinshi orynǵa shyǵady. Elektrondyq servısterdi damytý arqyly naryqtyń kásibı qatysýshylary jeke tulǵalarǵa jyldam ári qyzyl taspasyz qyzmet kórsete alady », dep túsindirdi Býrabaev.
Qazaqstan mınorıtarlyq aksıonerler qaýymdastyǵynyń atqarýshy dırektory Danııar Temirbaev baǵaly qaǵazdardyń ortalyq depozıtarııine shetel valıýtasymen, onyń ishinde klıentterdiń múddelerimen aıyrbastaý operasııalaryn júzege asyrý fýnksııalaryn usyný týraly bastama mınorıtarlyq ınvestorlardyń kóńilinen shyqqanyn aıtady.
«Bul qadam osy saladaǵy bankterdińmonopolııasyn joıady. Árıne, bul sheteldikınvestorlardyń jergilikti qor naryǵyna degenqyzyǵýshylyǵyn arttyrýǵa qyzmet etedi », dediQazaqstan mınorıtarlyq aksıonerlerqaýymdastyǵynyń atqarýshy dırektory DanııarTemirbaev.
Jańa tujyrymdama bul jaǵdaıdy ózgerte alady, óıtkeni zańmen ruqsat etilgen boryshtyq baǵalyqaǵazdar tizimin keńeıtedi.
Atap aıtqanda, jańa tabysty - ınvestısııalyqoblıgasııalardy engizý usynylady, olardyńkiristiligi búkil merzimge belgilenbeıdi, biraqkeıbir bazalyq aktıvtiń dınamıkasyna nemesequnyna baılanysty bolady (mysaly, aksııa ındeksi, paıyzdyq mólsherleme, valıýta baǵamy, ınflıasııa).
Amerıka Qurama Shtattarynda qundy qaǵazdardykópshilikten jeke ornalastyrý emıtent oryndaýǵatıisti mınımaldy talaptarmen erekshelenedi. Kapıtaldy tartýdyń bul ádisi Baǵaly qaǵazdarjáne bırjalar komıssııasynda tirkeýge jatpaıdy, sondyqtan shyǵarylym prospektisin jáneqarjylyq aqparatty ashý talap etilmeıdi.
Ulybrıtanııada oblıgasııalardy jeke ornalastyrýjeńildetilgen tártippen de júzege asyrylady. Jeke turý - bul halyqaralyq standartqa jetkizetinjalǵyz norma emes. Svop jáne týyndy quraldarnaryǵyndaǵy talaptar da ózgeredi. QazaqstanRespýblıkasynyń zańnamasy Halyqaralyqsvoptar men týyndy quraldar qaýymdastyǵynyń(ISDA) talaptaryna sáıkes keledi.
«Bul naryqqa sheteldik ınvestorlardy tartýǵamúmkindik beredi. Biryńǵaı normatıvtik-quqyqtyqbaza sharttar jasasý jáne kelissózder júrgizýkezinde shyǵyndardy azaıtady jáne barlyqqatysýshylardyń qyzmetiniń ashyqtyǵynqamtamasyz etedi », dep túıindedi QQQ basqarýshydırektory Erlan Býrabaev.
