Bilim • 15 Shilde, 2020

Bul qabyldaý burynǵydan ózgerek

262 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Kópshilik demalysqa shyqqan jaz aılarynda qujat tapsyrý men qabyldaý qyza túsedi. Biri 1-synypqa balasyn berý úshin jantalassa, ekinshisi joǵary oqý ornyna túsýge talpynady. Taǵy bir top magıstratýra men doktorantýraǵa qajetti qujattardy jınap júr. Al bıyl osy úsh máselede qujat tapsyrý men qabyldaý erekshe bolyp tur. Buǵan álemdi ózgertken pandemııa sebep. Kim qaıda, qalaı, qandaı qujat tapsyrady? Osyǵan jaýap izdep kórelik.

Bul qabyldaý burynǵydan ózgerek

kazlenta.kz

 

1-synypqa qujattar qashyqtan qabyldanady

Bilim berý uıymdaryna qujattar El­ektrondy úkimet portaly arqyly qa­byldanady. Bul 1-synypqa baratyn balanyń qujattaryn tapsyrýǵa da qatysty. Sondaı-aq burynǵydaı dás­túrli túrde mektepke baryp ta qu­jat tapsyra alady. Ol úshin sanı­ta­rııa talaptary tolyǵymen saq­tal­ýy tıis.

Mınıstrlik pandemııanyń órship ketýine baılanysty ata-analardyń, ba­lalardyń densaýlyǵyna qaýip tý­dyrmaý úshin egov.kz arqyly qu­jat tapsyrýǵa múmkindik jasap otyr. Bilim jáne ǵylym mınıstri Ashat Aımaǵambetov osy máselege qatys­ty: «Bizde balanyń mektepke barý­y otba­sylyq merekege aınalǵan ǵoı. Bala­men birge áke-sheshesi ǵana emes, ata-ájesi de qosaqtala júretin ot­ba­sy­lar bar. Biraq bıyl mundaı er­­kin­dikke múmkindik joq. Bul – bi­rin­­shiden, sol ata-analar men bala­lar­­dyń, ekinshiden, qujattardy qa­byl­daıtyn áriptesterimizdiń den­saý­­l­yǵy. Sol sebepti eldegi jaǵdaı ońa­lyp ketkenshe bárimizge ortaq ta­lapty meılinshe saqtaýymyz kerek», dedi. Bizdińshe, balanyń den­saýlyǵy týraly medısınalyq anyq­ta­many jaǵdaı turaqtalǵanda, oqý jyly bastalǵanda tapsyrýǵa ruqsat berilip otyrǵany ata-analarǵa kó­mek bolǵaly tur. Sonda ata-ana­nyń (ne­mese olardy almastyratyn tul­ǵa­­lar­dyń) ótinishin; balanyń týý týraly kýá­liginiń kóshirmesin; 3h4 kóle­­min­de­gi 2 dana fotosýretti tapsyrý ǵana qa­lady.

Aıta ketý kerek, 1-synypqa qu­jat­tar 1 maýsymnan bastap qabyl­da­nyp jatyr, bul jumys 1 tamyzǵa deıin jalǵasady. О́tinish bir jumys kúni ishinde qarastyrylady.

 

Kolledj talapkerleri emtıhan tapsyrmaıdy

Kásiptik-tehnıkalyq bilim berý uıym­­dary 20 maýsymnan bas­tap talap­­kerlerdiń qujattaryn qa­byl­daý­dy bastady. Qujat qabyldaý 25 tamyzǵa deıin jalǵasady. Munda da talapkerler qujattaryn Elekt­ron­dy úkimet portaly nemese kol­led­jderdiń resmı saıttary arqyly tap­syra alady.

Kolledjderge talapkerlerdi qa­­­byl­­daýǵa qatysty bir jańalyq – bıyl qabyldaý emtıhandary bol­maı­­­dy. Konkýrs attestattyń min­detti jáne beıindi pánderiniń jıyn­tyq baly boıynsha júrgiziledi. Peda­­go­gı­kalyq, medısınalyq jáne shy­ǵar­­ma­shylyq mamandyqtar úshin ar­na­ıy kon­kýrstar ótkiziledi.

Bul da pandemııaǵa baılanysty qabyldanǵan sheshim bolsa kerek. Álde budan bylaı da osy ba­ǵyt­ta oqýǵa qabyldana ma? Bıyl ǵana qolǵa alynǵan emtıhansyz qa­byl­daý qanshalyqty ádiletti? Jýr­na­lıstermen ótken onlaın brı­fın­gte osy suraqtardy Bilim jáne ǵylym mı­nıstrine qoıdyq. Sonda Ashat Aımaǵambetov: «Biz bul sheshim­di negizi erterek, naýryz aıynda qa­byldadyq. Biraq áriptesterge kon­kýrstyń attestattaǵy mindetti jáne beıindi pánderdiń jıyntyq baly boıynsha júrgiziletinin ashyq aıtpadyq. Oqý jylynyń aıaqta­lyp, attestat, kýálikterdiń óz ıele­ri­ne jetkenin kúttik. Mundaǵy maq­satymyz – ádildiktiń bolýyn qam­ta­masyz etý, talapkerlerdiń oqýǵa túsý úshin jaqsy baǵaǵa biti­rý­ge umtylýyn boldyrmaý edi. Sol nıetpen biz bul sheshimdi maý­sym aıynda ǵana jarııaladyq», dep jaýap berdi. Mınıstrdiń málim­de­ýinshe, qabyldaý emtıhandary bıyl pandemııaǵa baılanysty ótki­zil­meıdi. Al aldaǵy ýaqytta kolledj talapkerlerine de joǵary oqý oryn­daryna qabyldaýdyń talap­ta­ryn­da belgilengen múmkindik beril­mek. Iаǵnı kásiptik-tehnıkalyq bilim berý uıymdaryna oqýǵa túsý úshin bir­yń­ǵaı testileý uıym­das­ty­ry­la­dy, talapker sonyń nátı­je­sin­de alǵan sertıfıkatymen qalaǵan kolledjine qujat tapsyra alady.

 

Magıstratýraǵa ótinish berý búgin aıaqtalady

15 maýsymnan bastalǵan ma­gıs­tr­atýraǵa túsý ótinishterin qabyldaý ýaqyty 15 shildede aıaqtalady. Al dokt­orantýraǵa túsý ótinishterin qabyldaý 3 shildeden 3 tamyzǵa deıin júr­giziledi. Joǵary oqý ornynan keıingi bilim alǵysy keletin talapkerler óz ótinishterin Elektrondy úkimet portaly, ıakı Ulttyq testileý orta­lyǵynyń www.testcenter.kz saıt­yndaǵy «magıstratýra jáne doktorantýraǵa túsýshilerge» sanatyna ótip, Digital ID-sandyq tólqujat (jeke basyn rastaıtyn qujat) jasap, odan ári qajetti qujattardy júktep, ótinish bere alady.

Magıstratýraǵa túsý emtıhandary elektrondy formatta 1-15 tamyz, al doktorantýra boıynsha testileý 4-20 tamyz aralyǵynda ótkiziledi.

Bıyl pandemııaǵa baılanysty magıstratýra men doktorantýraǵa túsý úshin Duolingo jáne IELTS INDICATOR onlaın testilerdiń ser­tıfıkattaryn qabyldaýǵa ruq­sat berildi. Buǵan deıin atalǵan halyq­ara­lyq sertıfıkattardyń qaǵaz tú­rin­degi túpnusqasy qabyldanatyn.

Magıstratýraǵa túsý úshin halyq­ara­lyq sertıfıkattardy usynýǵa nemese keshendi testileý (KT) barysynda shet tilinen test tapsyrýǵa bolady. IELTS INDICATOR boıynsha shekti ball 6,0-dan, Duolingo English Test boıynsha – 95-ten kem bolmaýy qajet.

Doktorantýraǵa túsý úshin talapkerler shet tilin meńgergenin ras­taı­­tyn sertıfıkatty byltyrdan beri mindetti túrde tapsyrýy tıis. IELTS INDICATOR boıynsha shekti ball – 5,5-ten, Duolingo English Test bo­ıynsha – 85-ten az bolmaýy kerek. Bul rette IELTS INDICATOR ser­tı­fıkatynyń qoldanylý merzimi 2 jylǵa, Duolingo English Test sertıfıkaty 1 jylǵa deıin jaramdy eke­nin esten shyǵarmaǵan jón.

Eske sala keteıik, medı­sı­na­lyq anyqtamalardy alý boıyn­sha týyn­dap jat­qan qıyn­dyq­­t­arǵa qaraı medı­sı­na­lyq anyq­­tamalardy bilim berý uıym­­da­ry­nyń bárine – bala­baq­shaǵa, mektep­ke, kolledjder men ýnı­ver­­sıtetterge keıinirek, anyǵy oqý jyly bastalǵanǵa deıin ótki­zý­ge ruqsat.