Parlament • 17 Tamyz, 2020

О́ńirlerdegi ózekti máseleler – depýtattar nazarynda

35 ret kórsetildi

Senat depýtaty E.Sultanov Sol­tús­tik Qazaqstan oblysynda birqatar áleýmettik mańyzy bar nysandardyń jaı-kúıimen tanysty. Oblysqa qarasty aýdandarǵa arnaıy barǵan depýtat jol qurylysy men jóndeý jumystarynyń sapasyn tekserdi. Senator bul salaǵa memleket bıýdjetinen júzdegen mıllıon teńge qarajat bólinetinine mán berip, jergilikti bılik osy baǵyttaǵy jumysty udaıy baqylaýda ustaýǵa tıis ekenin aıtty. Sondaı-aq ol jergilikti sharýa qojalyqtarynyń birine at basyn buryp, mıneraldy tyńaıtqyshtar shy­ǵaratyn zaýyttyń jáne bıdaı kep­ti­retin orynnyń qurylysymen tanysty.

Odan bólek, senator oblys orta­ly­ǵynda salynyp jatqan nysandardy aralady. Naqty aıtqanda, Petropavl qalasyndaǵy 108 páterli kópqabatty tur­ǵyn úıdiń qurylysshylarymen kez­desti. Jospar boıynsha atalǵan úı eki jyldan keıin ǵana paıdalanýǵa be­riledi. О́z kezeginde qurylysshylar úı qurylysyn merziminen buryn aıaqtaýǵa daıyn ekenderin jáne ol jaǵdaı sapaǵa eshqandaı keri áserin tıgizbeıtinin jetkizdi.Sonymen qatar depýtat 500 oryndyq qazaq teatrynyń qurylys jumysyn arnaıy baryp kórdi. Búginde úsh qabatty ǵımarat salynyp bitken. Endi shatyr jumystary qalǵan.

 * * *

Senator R.Ákimov Aqmola obly­sy­nyń birneshe aýdanynda jumys saparymen boldy. Sapar barysynda ol egistik alqaptaryn aralap, turǵyndarmen kez­desip, sharýalardyń sózine qulaq túrdi. Dıqandar bıylǵy jaz qurǵaq bol­ǵa­nymen qysta túsken jaýyn-shashynnyń kóp bolǵanyna baılanysty mol ónim alamyz dep otyr.

Mamandar aımaqta egin oraǵyna da­ıyndyq jumystary pysyqtalǵanyn, sondyqtan janar-jaǵarmaıǵa qatysty másele bolmaýǵa tıis ekenin aıtýda. Senator ónimdi jınaý kezinde jumys­shy­lardyń qaýipsizdigi úshin sanı­tarlyq talaptardy saqtaýdyń mańyzdy ekenin aıtyp, jergilikti bılik pen sharýalardy osy máselege basa mán berýge shaqyrdy. Oblystyq aýyl sharýashylyǵy bas­qar­masy basshysynyń aıtýynsha, óńir boıynsha egin egilgen jerdiń 63 paıyzy qanaǵattanarlyq jaǵdaıda. «Bıyl memleket tarapynan óńirlerde aýyl sharýashylyǵyn damytý úshin aıtarlyqtaı qarajat bólindi. Byltyr atalǵan qarajat 60 mıllıard teńge shamasynda bolsa, 2020 jyly 70 mlrd teńgeden astam qarjy qarastyrylǵan. Endi osy qarajatty tıimdi paıdalanyp, egindi shashaýyn shyǵarmaı jınap alýy­myz kerek», dedi senator.

R.Ákimov oblys ákimimen kezdesýinde óńirdiń áleýmettik-ekonomıkalyq da­mý máselesin talqylady. Budan basqa, depýtat oblys ortalyǵynda salynyp jatqan oqýshylar saraıy men kóppá­terli turǵyn úıdiń jaı-kúıimen tany­syp, shahardyń ınjenerlik ınfraqu­ry­lymyna kóńil bóldi.

 * * *

Senat depýtattary Ǵ.Dúısembaev pen L.Súleımen Atyraý qalasyndaǵy jedel járdem stansasyna bardy. Me­dısınalyq qyzmetkerlermen kezdesken depýtattar júzdegen qazaqstandyqtyń ómiri dál osy jedel járdem brıga­da­larynyń kásibıligi men jedel áre­ketine baılanysty ekenin aıtty. Ǵumar Dúısembaev qazirgi tańda 103 qyz­metiniń feldsherleri aldyńǵy shepte aıanbaı eńbek etip jatqanyna nazar aýdaryp, olar qoldaý men qurmetke laıyq ekenin jetkizdi. Senatorlar koronavırýs pen pnevmonııany emdeýge qajetti dári-dármektiń jetkilikti eke­nine kóz jetkizý úshin «SQ-Farmasııanyń» dárihanalary men qoımalaryn tekserýdi jalǵastyryp jatyr. Biraz ýaqyt boıy elimizde medısınalyq preparattardyń tapshylyǵy baıqalǵan edi. Tipti keıbir dárihana jelileri pandemııadan emdelýge kerekti dárilerdiń baǵasyn qoldan qym­battatyp, jaǵdaıdy odan ári ýshyqtyrdy. Osyǵan baılanysty «SQ-Farmasııanyń» jumysyna qatysty synı pikirler aıtylyp, baqylaý organdary tarapynan másele kóterilgen bolatyn. Sondyqtan Senat depýtattary óńirde dári-dármek satatyn jáne saqtaıtyn oryndarǵa arnaıy baryp tekserýdi jón sanady.

Sonymen qatar senatorlar birin­shi kezekte qajetti taýarlardyń baǵa­sy­na qatysty jaǵdaıdy da baqy­laý­ǵa aldy. Sonyń aıasynda olar iri azyq-túlik dú­kenderine atbasyn buryp, jer­gi­lik­ti atqarýshy organdar ókil­deri­ne áleý­mettik mańyzy bar azyq-túlik baǵasyn belgilengen shekten qym­bat­ta­týǵa jol bermeý kerektigin aıtty. Pandemııa ke­zinde únemi sanıtarlyq normalardyń saqtalýyn qamtamasyz etýge májbúr bolǵan kásipkerlerdiń de jaǵdaıy ońaı emes ekeni belgili. Alaıda senatorlar olardy bıznesterin saqtap qalý úshin ǵana emes, otandastarynyń ómirleri úshin de sanıtarlyq talaptardy oryndaýǵa shaqyrdy. Al ákimdikter áleýmettik qashyqtyqtyń saqtalýyn jáne indettiń taralýyna jol bermeıtin basqa da sharalardyń iske asyrylýyn qamtamasyz etýge tıis.

Budan basqa Senat depýtattary óńir­diń kásipodaq ókilderimen kezdesti. Olar áleýmettik mańyzǵa ıe, halyqtyń jaǵ­daıyn jaqsartý maqsatymen qabyl­danǵan zańdarǵa toqtalyp ótti. О́z ke­zeginde kásipodaq ókilderi túrli sala boıynsha ózekti máselelerdi kóte­rip, keıbir zańdarǵa ózgertýler men to­lyqtyrýlar engizý jónindegi usynys­taryn jetkizdi.

 * * *

Májilis depýtattary – áleýmettik-mádenı damý komıtetiniń múshesi N.Ju­ma­dildaeva, zańnama jáne sot-quqyq­tyq reforma komıtetiniń múshesi B.Kesebaeva Qyzylorda qalalyq bilim bóliminde bolyp, bilim berý salasy boıynsha máselelerdi talqylady. Eń aldymen depýtattardyń bastamasymen qaralyp jatqan «QR bilim berý salasyndaǵy keıbir zańna­ma­laryna ózgerister men tolyqtyrýlar engi­zý týraly» zań jobasyn ádisker­ler­diń qatysýymen talqylaý ótkizildi. Tal­qy­laýǵa qalalyq bólim ádis­ker­lerimen qosa aýdandyq ádiskerler Zoom qosymshasy arqyly qosyldy. De­pýtattar jalpy bilim berý boıynsha zańnamany jetildirý qajettiligin atap, engiziletin ózgerister men tolyq­ty­rýlardy talqyǵa saldy. Ádiskerler jergilikti deńgeıde zańnamanyń oryndalý boljamyn aıtyp, usynystaryn jetkizdi.

Depýtat N.Jumadildaeva oblys ákimi G.Ábdiqalyqovanyń qabyldaýynda bolyp, óńirdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damý máselelerin talqylady. Syrdarııa ózenindegi sý deńgeıiniń túsýi búkil Syr jurtyn alańdatýda. Bul másele boıynsha jergilikti jáne ortalyq deńgeıde sharalar qabyldanyp, ózenniń arnasyn tazalaý jáne tereńdetý ju­mys­ta­ry bas­taý alǵan. Depýtat osy jáne ózge de oblys halqy úshin mańyzdy máse­leler tıisti organdarǵa sheshý úshin jet­ki­ziletinin aıtty.

Odan keıin, bilim berý salasynyń jáne jalpy bilim berý uıymdarynyń basshylyqtarymen Zoom qosymshasy arqyly kezdesý ótkizildi. Depýtattar qatysqan sharada bilim berý uıym­darynyń karantındik jaǵdaıda jańa oqý jylyna daıyndyǵy qaraldy. Ob­lys boıynsha aldaǵy oqý jylynda 293 mektepte 168 477 oqýshy oqıdy dep kútilýde. Onyń ishinde 1 synypqa 18 114 bala qabyldanady dep josparlaný­da. Jańa oqý jylyna oqýlyqtar men oqý-ádistemelik keshenderin satyp alýǵa barlyǵy jergilikti bıýdjetten 1,2 mlrd teńge qarjy bólinip, onyń 33 pa­ıyzy nemese 396 mln teńgesi jańar­tylǵan bilim berý mazmunyna kóshetin 11-synyptyń oqýlyqtaryn satyp alýǵa jum­salýda. Qalǵan 804 mln teńge basqa sy­nyptardyń qajetti oqýlyq qorlaryn tolyqtyrý úshin baǵyttalǵan. Depýtat­tar memlekettik satyp alý prosesiniń oqý­lyqtardy satyp alýǵa áserin surap, sybaı­lastyq qaýpin azaıta otyryp, satyp alýdy jeńildetý joldaryn talqy­lady.

Onlaın bilim berý formatynyń ereksheligi – ınternet jyldamdyǵyna táýeldi. Sol sebepti eldegi ınternet máselesi suraldy. Oblysta 293 mektep ınternetke qosylǵan. Al keıibir shet ornalasqan eldi mekender ınternet jelisine qosylmaǵan. Bul másele aınalyp kelip, qala men aýyl oqýshylary arasyndaǵy bilimge qol jetimdiligin alshaqtatady, biliktiligine áser etedi. Osy oraıda depýtattar aýyldaǵy ınternet máselesin kóterip, ony tez arada sheshýge atsalysatyndaryn jetkizdi.

Odan bólek, karantın talaptaryn saqtaý boıynsha árbir mektepke bóli­ne­tin qarjy men kezekshi synypty engi­zý­degi talaptar talqyǵa salynyp, je­tildirý boıynsha usynystar engizildi.

N.Jumadildaeva Nur Otan partııa­sy oblystyq fılıalynda bolyp, fı­lıal tóraıymynyń orynbasary L.Tóre­sho­vamen kezdesti. Kezdesý barysyn­da turǵyndar tarapynan kóp kóteri­letin máseleler atalyp, ony jergi­likti nemese ortalyq deńgeıde sheshý múmkindikterin ortaǵa saldy. Júıeli máseleler ortalyq atqarýshy or­gan­darǵa jetkizilip, olardyń sheshi­min tabý qadamdary qabyldanatyn bolady.

 

 

Sońǵy jańalyqtar

Almaty qalasynda jer silkindi

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar