Jańa formattaǵy jańa oqý jyly

Álbette, bul oqý oryn­darynyń bári sanıtarlyq talap­tardy saqtaýǵa tıis.  Biraq talap­tardy saqtap, belgilengen tártip­pen júrýdiń aıtýǵa ǵana ońaı eke­nine osy ýaqytqa deıingi ka­ran­­tın kezinde kózimiz anyq jetti. Sondyqtan oqý barysy qa­laı qa­daǵalanady? Kimder qada­ǵalaı­dy? Oqýshylar sabaq arasynda úzi­listerge shyǵýy kerek. Ol jaǵy qalaı retteledi? Vırýs juq­ty­rý deregi anyqtala qalǵan jaǵdaıdaǵy is-qımyl qalaı bolady? Osyǵan deıin qashyqtan oqytý úshin balalardyń bári qajetti tehnıka­larmen, sapaly ınternet baı­lanysymen qamtylatyny aıtyldy. Oqýshylarǵa kompıýter­ler, gadjetter taratyldy. Bul iske qoǵamdyq uıymdar, bıznes ókilderi, mesenattar da jumyl­ǵanyn bilemiz. Degenmen barlyq oqýshy tıisti tehnıkamen tolyq qam­tyl­dy dep nyq senimmen aıta alamyz ba? Kókeıde júrgen sa­ýal kóp.

Sonymen, I toq­san­da oqýshy­lar­dy qashyqtan oqytý jospar­lanyp otyr. Odan keıingi toq­­san­-
nyń qalaı bolatyny eldegi epı­demııalyq ahýalǵa baılanys­ty. Bul format ata-analarǵa da, pedagog qaýymǵa da, oqýshylarǵa da, jalpy bilim berýge jaýapty bar­lyq mamandarǵa úlken jaýap­ker­shilik júktep otyr. Kez kelgen ózgeristiń qaıyry bar desek, qa­shyqtan oqytýdyń da jaq­sy jaq­tary bolary anyq.  Jańa format oqýshylar men ustaz­dardy jańa mashyqtardy ıgerýge májbúrlep qana qoımaı,  tu­tas­taı bilim berý júıesin sıfrlandyrý isine de májbúrli túrde serpin berdi.

Naryqtyq zamanda báse­ke­lestiktiń ma­ńyzy óte zor. Otandyq bilim berý júıesi qashyqtan oqytý formatyna kóshken sátten bastap onlaın bilim berý platformalary arasynda báseke paıda boldy. Al báseke árdaıym damýǵa bastaıdy. 

Keshe Bilim jáne ǵylymı mınıstri Ashat Aımaǵambetov dástúrli formatta oqytýǵa múmkindik alǵan oqý oshaq­taryndaǵy sanıtarııa talaptary qatań saqtalýy tıis ekenin aıtty. Eger mektepte bir adamnan, ıaǵnı muǵalim nemese oqýshydan koronavırýs anyqtalǵan jaǵdaıda mektep karantınge jabylady. Bas sanıtar dáriger bekitken talaptar boıynsha kezekshi synyptardaǵy sabaqtyń bastalý ýaqyty men qońyraý kestesi ártúrli bolýy tıis. Ár synyp bir bólmede ǵana oqytylýy kerek. Sodan soń bólme jıi jeldetilip, ýaqy­tynda kvarstalyp, tıisti zararsyzdandyrý quraldary qoldanylyp, áleýmettik araqashyqtyq saqtalýy qajet. Sondaı-aq ár kezekshi synypqa bir muǵalim ǵana bekitiledi.

«Osy talap­tar oryndalýda. Keshe Aqmola oblysyndaǵy aýyl mektebi men elordada ornalasqan oqý oshaǵyndaǵy jańa oqý jylyna daıyndyq barysyn baqyladym. Árip­testerim de, jergilikti atqarýshy organdar da osy jumystardy óz deńgeıinde uıym­dastyryp jatyr. Budan bólek biz arnaıy mektep-ınternattaryna da múmkindik berdik. Ondaǵy erekshe bilimdi qajet etetin oqýshylar da ata-analarynyń ótinishi boıynsha shtattyq rejimde oqı alady. Bul rette balalar ınternatta turady jáne mektep jabyq rejimde jumys isteıdi. Eger ata-analar balalaryn mektepke jibermeýdi uıǵarsa, onda mektep balalardy qashyqtan oqytady», dedi A.Aımaǵambetov.

Endi stýdentter jaıyna kelsek, mınıstr­­liktiń jaqynda jarııalaǵan aqpa­ratyna súıensek, elimizdegi barlyq stý­dentter úshin bıylǵy jańa oqý jyly qashyqtan oqytý formatynda bastaldy. 

Mundaǵy bir erekshelik, 2-4 kýrsta oqıtyn bakalavrıattarǵa qatysty bolyp otyr. Olardyń ishinde pedagogıkalyq, gýmanıtarlyq, áleýmettik jáne IT-ba­ǵyt­tardaǵy stýdentter kúzgi semestrdi tolyq qashyqtan oqıdy. Al jaratylys­taný ǵylymdary, tehnıkalyq, aýyl sha­rýashylyǵy, densaýlyq saqtaý jáne óner sııaqty baǵyttar boıynsha oqytýdyń ara­las formaty kózdelgen. Dárister men semınarlar onlaın-formatta ótedi. Zerthanalyq, praktıkalyq jáne stý­dııa­lyq sabaqtar kampýs aýmaǵynda qazan aıynan keıin bastalady.

Ekinshiden, magıstranttar magıs­tra­­týraǵa qabyldaý emtıhandary kesh aıaq­­­tal­ǵandyqtan jańa oqý jylyn
14 qyr­­kúıekte qashyqtan oqyp bastaıdy. 2-kýrs magıstranttary úshin zert­teý jumystary da qashyqtan uıym­das­­ty­rylady. Qajet bolǵan jaǵdaıda ǵyly­mı-zertteý jumysyn uıymdastyrý ma­gıstranttardyń ótinishteri boıynsha zerthanalarda júzege asyrylady.

Úshinshi, doktoranttar oqýdy qashyq­tan oqytý formatynda bastady. 1-kýrs dok­toranttary tolyǵymen qashyqtan oqı­dy. Al 2-3 kýrs doktoranttary qajet bolǵan jaǵdaıda arnaıy ótinish jazyp, ǵylymı-zertteý jumystaryn shtattyq rejimde zerthanalarda júrgize alady.