Oqıǵa • 11 Qyrkúıek, 2020

Aıdarlyashadan 350 mln jyl burynǵy tirshilik ıeleri tabyldy

2753 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Hromtaý aýdanynyń «Aqjar» aýyldyq okrýgi aýmaǵynda ornalasqan «Aıdarlyasha» geolo­gııalyq qımasy – tarıhı týrızmge suranyp-aq turǵan jer. Jazyq dalanyń boıynda 1500 metrge deıin sozylyp jatqan qyratty alqap tuńǵysh ret 1950 jyldary geologtar nazaryn ózine aýdarǵan. Qatpar-qatpar qabattardyń jeras­ty taqtaıshalarynyń bir-birimen soqtyǵysýy saldarynan jer betine kóterilgen shaǵyn ǵana bóligi, tirshilik jaralǵandaǵy álemdik muhıttyń tabany ekenin aqtóbelik geolog-barlaýshy Rostıslav Sıgeldın sol jyldary anyqtap berdi.

Aıdarlyashadan 350 mln jyl burynǵy tirshilik ıeleri tabyldy

О́ıtkeni qıma qatparlarynan 350 mıllıon jyl buryn karbon kezeńiniń sońy men perm keze­ńiniń basynda tirshilik etken ján­dikterdiń qaldyqtary men ósim­dikter tańbalary tabyldy. Ulý qabyrshaqtary, omyrtqaly jáne omyrtqasyz jándiktiń qańqalary, tasta tańbalanǵan tabıǵaty belgisiz ósimdikter, tiri aǵzalar – berımıtter, omonıtter qaldyqtaryn 1970 jyl­dary Aqtóbe oblystyq ólke­taný mýzeıin basqarǵan Rys­jan Ilııasova mýzeı qoryna jınaqtap, belı­mentter, grıfeıa-ulý, ulýtas jádigerlerinen ekspozısııa jasaq­tady. Aıdarlyasha qımasy Qazaq­stannyń kıeli jerler kartasyna engizilgeli beri bul jaqqa týrıs­ter qarqyndy túrde kele bastady. Qazirgi kezde Hromtaý aýdanynyń basshylyǵy osy kıeli mekendi ashyq aspan astyndaǵy murajaıǵa aınal­dyrýdy qolǵa alyp jatyr. Ja­qynda UǴA korrespondent-múshe­si, tarıh ǵylymdarynyń doktory Jáken Taımaǵambetov bastaǵan bir top ǵalym kelip, Aıdarlyasha qı­masyn geologtar men palentologtar qosylyp keshendi túrde zertteý kerek degen qorytyndyǵa keldi. «Aı­darlyasha geologııalyq qıma­synyń eń ejelgi synyqtary tereńde jatyr. Tektonıkalyq qozǵalystyń áserinen qabat joǵary kóterilip ket­kende, adamzat jaratylmastan buryn Álemdik muhıtta tirshilik etken qos­mekendiler, balyqtar, omyrt­qaly jáne omyrtqasyz jándikterdiń mu­hıt túbine shókken qaldyqtary jer be­tine shyǵyp qalǵan. Bul – óte sı­rek qubylys», deıdi tarıh ǵylym­­da­ry­nyń doktory Jáken Taımaǵam­be­tov.

 

Aqtóbe oblysy