Sodan beri tabıǵatta ań sany artqany bolmasa, kemigen joq. Balyǵy týlap, qusy shýlaıdy. Eliktiń áýpili jaqynnan estiledi. Ormandy albatty otaýǵa da jol joq. Qysy-jazy ınspektorlardyń qadaǵalaýynda.
Ań sanyn tabıǵat ózi rettep otyrǵanymen, keıbir jaǵdaıda adamnyń da áseri bolýy kerek sııaqty. Olaı deıtinimiz, sońǵy jyldary ulttyq parktiń aýmaǵynda qaban shoshqa qaptap ketken. Olardyń kóbeıýi basqa túz janýarlarynyń ósýine zııanyn tıgizip otyrǵan kórinedi.
– Sońǵy on jylda qaban kóbeıip ketti. Onyń kesiri elikke, jerge uıa salatyn qustarǵa tıedi eken. Eliktiń laǵyn, qustardyń jumyrtqasyn jep qoıady. О́zderi úıir-úıirimen júredi. Tabıǵat ózi retteı almaıtyn janýarlardyń sanyn rettep qoıý kerek sııaqty, – deıdi «Rahman» ormanshylyǵynyń qyzmetkeri Nurjan Ahetov.
Taýdyń kóleńkeli, sazdaýyt jerlerin mekendeıtin qabandar bir toraılaǵanda on shaqtysyn týady. Ań-qustardan bólek adamdarǵa da bálendeı paıdasy joq. Kerisinshe shabyndyq jerlerin qoparyp, oıranyn shyǵaryp ketedi.
Sonymen qatar ulttyq park aýmaǵynda aıý kóbeıgen. Qasqyr da az emes. Katonqaraǵaı memlekettik ulttyq tabıǵı parkiniń janýarlar álemin qorǵaý jáne óndirý bóliminiń bastyǵy Erik Qasymovtyń málimetinshe, aıý sońǵy sanaq boıynsha 250-den assa, qasqyr 100-diń aınalasynda. Túz taǵysy eldiń baǵyp otyrǵan malyna ǵana emes, elik-maralǵa, taýeshkige de aýyz salady. Jortyp júrgen júz qasqyr jylyna júzdegen asha tuıaqtyny joq qylary sózsiz. Al sońǵy tórt jyldan beri atýǵa ruqsat joq.
Altaıda qar qalyń bolǵandyqtan, jyrtqyshtan qashqan elik-maraldarǵa azyq tabý da tym ońaı emes. Kúngeı betterde tebindegenmen, qosymsha qorek qajet. Sol úshin ulttyq parktiń ınspektorlary tuıaqtylardyń kóp shoǵyrlanǵan aýmaqtarynda qysqy jem-shóbin daıyndap, naýalaryna tuz salady. Aǵashtyń búrin baılaıdy. Tabıǵat janashyrlarynyń bıotehnıkalyq is-sharalary munymen aıaqtalmaıdy. Qystaı reıd jasap, qalyń qardan naýaǵa, jalaqqa jete almaı jatqan maraldarǵa atpen jol basyp beredi.
Inspektorlardyń endigi jumysy – kúzgi sanaq. Altaıǵa aýǵan, Altaıdan aýǵan ań-qustardyń sanyn mólsherlep, qaǵazǵa túsiredi.
Shyǵys Qazaqstan oblysy
