Týrızm • 21 Qyrkúıek, 2020

Agrotýrızm adymdary

660 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Bıyl erte kóktemnen el ishine indet taralyp, oǵan qarsy kúres barysynda túrli shekteýler engizilgeni belgili. Kóptegen mekeme jumysyn qashyqtan, onlaın júrgizip jatty. Júris-turys azaıyp, barys-keliske tyıym salyndy. Biraz jurttyń zerigip, jumys ornyn ańsaǵanyn áleýmettik jeliden-aq ańǵarý qıyn emes edi. Osyndaı ózgeristi baıqaǵan týrıstik agenttikter týrısterdi el ishinde saıahattatýdyń jolyn qarastyra bastady. Budan bólek agrotýrızmge qyzyǵýshylardyń da qatary artqany baıqaldy. Osy baǵyttaǵy saparlardyń birine biz de baryp qaıtqan edik.

Agrotýrızm adymdary

Aqmola oblysy Arshaly aýdanyna qarasty Konstantınovka aýyly agrotýrızm baǵyty boıynsha týrıst qabyldaıtyn eldi mekenniń biri. Munda aýyl sharýashylyǵymen aınalysatyn azamattar kóp. Biri omarta sharýashylyǵymen aınalyssa, endi biri et, sút, un taǵamdary syndy basqa da aýylsharýashylyq ónimderin óndiredi.

Ýaqyt ótken saıyn jergilikti tur­ǵyndar úshin aýyldaǵy eńbektiń shy­ǵyny artyp, tabysy tómendep barady. Oǵan áser etetin faktor jeterlik. Osy tusta agrotýrızm az da bolsyn aýyl ahýalyna demeý bola alady. Bul pikirdi agrotýrızmdi damytý maqsatynda tabandy eńbek etip júrgen azamattardyń biri Almas Seterbaev ta qýattaıdy.

 – Jıyrma jyldyń ishinde Belarýs eli Eýropa kóleminde aýyldyq týrızmdi damytyp, paıda tabýda kósh bastady. Osyndaı múmkindikti bizdiń el de paıdalana alady. Bul – qala men aýyl halqynyń arasyn jaqyndata túsetin baǵyt. Sol arqyly aýyldyń eko­nomıkalyq ahýalyn kóterýge bolady. Halyqtyń mádenı tanymy da jetile túsedi. Syrttan kelgen adamdarmen til tabysqan aýyl balasynyń jańa bir qyzyǵýshylyǵy paıda bolýy da múmkin. Agrotýrızmniń kózge kórine qoımaıtyn nemese birden baıqala bermeıtin paıdaly jaqtary osyndaı. Budan bólek, aýyl adamdary qolyndaǵy ónimin kelgen týrıstke usyna alady, – deıdi Qazaqstan agro jáne aýyldyq týrızm qaýymdastyǵynyń keńesshisi Almas Seterbaev.

1

Iá, bul baǵytta izdenip, uıymdastyra bilgen adamǵa tabys tabýǵa da bolady. Túrli týrlardy uıymdastyryp júrgen azamattar mundaı saıahattyń paıdasy mol ekenin aıtady. Biraq bul úshin keshendi jospar quryp, tıimdi sheshim qabyldaǵan abzal. Sebebi bizdiń elde agrotýrızm endi-endi qalyptasyp keledi. Máselen, joǵarydaǵy Belarýs elinde týrısterdi qabyldaýǵa mashyqtanǵan 2000-nan astam agroqojalyq bar. Al bizde sharýa qojalyqtary kóp bolǵanymen, olardyń basym bóligi týrısterge qyzmet kórsetýge daǵdylana qoıǵan joq. Alys aımaqtaǵy óndirisi ilgeri aýyldarǵa aparatyn joldyń jaıy da óz aldyna bir másele. Mine, osyndaı kedergilerdiń qolbaılaý bolary anyq.

Biz barǵan Konstantınovka aýylyna jaqyndaı bergende joldyń oı-shuqyrǵa aınalyp, toza bastaǵanyn baıqadyq. Nur-Sultan qalasynan asa alys bolmasa da jol jaıy kóńil kónshitpedi. Esesine mundaǵy erekshe kásippen aınalysatyn turǵyndardyń jumysyn kórgende tánti bolmasqa amalyń joq. Aýdanǵa jetken bette-aq temir ustasy Aleksandr Knıazevtiń úıine tústik. Temirdiń ıin qandyryp, túrlendirgen týyn­dylary kózdiń jaýyn alady. Úıiniń qaqpasynan bastap, sharbaqtaryna deıin ıilgen temirden salǵan. Tipti shaǵyn bir bólmege áıgili «Taqtar talasy» serıa­lynda qoldanylǵan taqqa oryndyq qoıypty. Usta 4-5 oryndyq pen ústeldi istep shyǵýǵa bos ýaqytynyń birazy ketetinin aıtady. Elimizdiń túkpir-túkpirinen arnaıy tapsyrys berýshiler kelip turatyn kórinedi. 30-dan endi asqan azamat ustalyqtan bólek, saıahatshy da eken. Álemniń biraz elin sharlap shyǵypty.

Qyzyqtar munymen taýsylǵan joq. Uıymdastyrýshylar bir top BAQ ókilin bal arasynyń ordasyna ákelip top etkizdi. Aýyldan qashyqtaý jerde ornalasqan omartashynyń jumysyn baqylap, tátti baldyń dámin tattyq. Omartashy Sergeı Erofeev aralardyń uıasyn ashyp kórsetip, bal jınaý prosesin túsindirdi.

Taǵy bir kásippen aınalysyp otyr­ǵan azamattyń esimi – Berik Kýl­dıbaev. Ol aýylda ata kásipti jalǵas­tyryp otyr. Uzaq jyldar boıy shekara qyzmetinde bolǵan onyń aýyl sharýashylyǵymen aınalysýdy qolǵa alǵanyna 10 jyl bolypty. Búginde tórt túligin kóbeıtip, berekeli sharýanyń shyraıyn kirgizip otyr. Bul azamattyń da sharýashylyǵynyń jaı-kúıine kózimiz toıyp, kóńilimiz toldy.

Qazaqstan agro jáne aýyldyq týrızm qaýymdastyǵynyń prezıdenti Halıda Tólegenova men Almas Tańǵytuly Konstantınovka aýylynan týrısterge arnap qonaqúı de ashqan. Bir qyzyǵy munda turaqtaý tegin.

Demalys ornynda arnaıy aýyl balalarynyń qolóner buıymdary qoıylǵan zal bar. Uıymdastyrýshylar kez kelgen isti aýyl turǵyndarymen baılanystyra bilgen. Aıtpaqshy, qaýymdastyq ókilderiniń mundaı bas­tamalaryn Kazakh Tourism UK AQ qoldap otyr. Sondyqtan da mundaı saıahattardyń da aýqymy keńeıe túspek.

– Agrotýrızm salasy boıynsha Aqmola oblysyndaǵy Arshaly, Ereı­mentaý, Aqkól aýdandaryn tańdap aldyq. Úsh aýdannan bir-bir aýyldy týrısterimizdi ákeletin oryn retinde belgiledik. Bul jumysty bastaǵanymyzǵa kóp bola qoıǵan joq. Soǵan qaramastan 200-den astam týrısti saıahatqa ákeldik. Agrotýrızmge arnalǵan 5 jyldyq jos­parymyz bar. Budan basqa qosymsha 4 oblysty qamtyǵymyz keledi. Ázirge daıyndyq jumystaryn pysyqtap jatyrmyz, – deıdi Almas Tańǵytuly.

Sapar sońynda aýyl ájelerinen quralǵan «Techet rýcheı» toby án salyp, «Molodsy-ýdalsy» balalar toby aǵash qasyqty mýzykalyq aspap retinde qoldanyp óner kórsetti. Odan soń qonaq úıdiń aýlasyna jýrnalıster qaýymy aǵash otyrǵyzyp, «Bal» baǵyn ashtyq. Basylymnyń ókili retinde aýyldaǵy saıabaqqa «Egemen Qazaqstan» gazetiniń ataýy jazylǵan kóshet otyrǵyzdyq.