Ekonomıka • 24 Qyrkúıek, 2020

«Damý» demegender damyp keledi

210 ret
kórsetildi
8 mın
oqý úshin

«Damý» kásipkerlikti damytý qory» AQ Qaraǵandy oblysy bo­ıyn­sha óńirlik bólimshesi BAQ ókil­deri úshin baspasóz týryn uıym­dastyrdy. Is-shara barysynda atalǵan bólimsheniń dırektory Gúlnár Súıindikova bıyl «Damý» qorynyń bıznesti jeńildikpen nesıeleý memlekettik baǵdarlamasyn isk­e asyrý aıasynda Qaraǵandy ob­lysyndaǵy kásiporyndarǵa jalpy somasy 6,7 mlrd teńge bolatyn nesıe boıynsha paıyzdyq mól­sher­lemeni sýbsıdııalaý túrinde qar­jy­lyq qoldaý kórsetkenin málim etti.

«Damý» demegender damyp keledi

– 2020 jyly sýbsıdııalaý quraly boıyn­sha jalpy somasy 6,7 mlrd teńgege 117 joba qoldaý tapty. Qordyń kepil­di­l­igin jalpy somasy 2 mlrd teńge kóleminde 64 kásipker ıelendi. Bıyl pandemııaǵa baılanysty daǵdarysqa qarsy sharalar aıasynda «Bıznestiń jol kartasy 2020-2025» baǵdarlamasyna belgili bir ózgerister engizilgenin atap ótkim keledi. Atap aıtqanda, salalyq shekteýler alynyp tastaldy, sondyqtan búginde kóptegen kásipkerler sýbsıdııa­lar men kepildikter túrinde memle­ket­tik qoldaý ala alady. Kóptegen kásip­oryndar memlekettik qoldaýdy qajet etedi jáne biz ony qamtamasyz etemiz. Memleket osy maqsattarǵa qosym­sha qarajat bóledi. Aǵymdaǵy jyly qarjylyq qoldaý kólemi birneshe esege ulǵaıdy. Munyń bári pandemııa men daǵdarysqa qarsy sharalarǵa baılanysty. Búgingi tańda baǵdarlamadaǵy ózgeristerge sáıkes salalyq shekteýlerdi alyp tastaýmen qatar sýbsıdııalaý maqsattary úshin nesıeniń shekti mólsheri ulǵaıtylyp, 7 mlrd teńgeni qurady jáne kepildik mólsheri de mlrd teńgege deıin ulǵaıtyldy. Qaryz alýshynyń tóleıtin jalpy mólsherlemesi jyldyq 6%-dy quraıdy. Iаǵnı bul burynǵyǵa qaraǵanda áldeqaıda qolaıly jaǵdaılar. Demek, buryn biz syıaqy mólsherlemesi qunynyń 40-tan 50%-na deıin sýbsıdııa alsaq, búginde ol jyldyq 6%-ben ǵana bekitilgen, qalǵan aıyrmashylyqty memleket sýbsıdııalaıdy, – dedi Gúlnár Súıindikova.

1

Shaǵyn jáne orta bıznes sýbekti­lerine nesıe boıynsha syıaqy mólsher­lemesin tómendetýge múmkindik berilgen syıaqy mólsherlemesiniń bir bóligin sýb­sıdııalaý sharttaryna sáıkes, Qara­ǵandy oblysynyń kásiporyndary jab­dyqtar satyp alǵan, ǵımarattaryn qaıta jańartyp, aınalym qarajatyn tolyq­tyrǵan. Bul olarǵa óndiris kólemi men qyzmet túrlerin ulǵaıtýǵa múmkindik berdi.

«Tulpar» kardıo ońaltý ortalyǵy­nyń ashylǵanyna bir jyl bolǵan. Munda júrek-qantamyr júıesi aýrýlary bar naýqastar ambýlatorııalyq jáne stasıonarlyq ońaltýdan ótedi.

– Biz ótken jyly qyrkúıekte ashyl­dyq. Qaraǵandy oblysynda ońaltý ortalyǵyn ashý qajettiligi týyndady. «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵ­dar­lamasy aıasynda biz memlekettik qol­daýǵa ıe boldyq. Nesıeni ekinshi deńgeıli bank arqyly 14,25% jyldyq mólsherlememen 100 mln teńge somasyna aldyq, onyń 5,7%-yn «Damý» qory sýbsıdııalaıdy. Nesıege alǵan qarajatqa ǵıma­ratqa jóndeý jumystaryn júrgi­zip, kerekti jabdyqtardy satyp aldyq. Bizdiń ortalyqta  mıokard ın­fark­ty men kardıohırýrgııalyq opera­sııa jasatqan adamdarǵa kómek kórse­tiledi. Memlekettik qoldaý arqasynda bir jyldyń ishinde 1500 naýqasty saýyqtyrdyq. Qazirgi tańda ortalyq tolyq qýatta jumys isteıdi. Bul – táýlik boıǵy 80 oryn jáne kúndizgi stasıonarlyq 20 oryn. Bizde naýqas­tar ekinshi jáne úshinshi deńgeıli qalpy­na keltirýden ótedi. Bizge basqa oblystardan da adamdar keledi. Mem­leket qoldaýynyń nátıjesinde aıaǵy­myzǵa nyq turdyq, – deıdi «Tulpar» kardıoońaltý ortalyǵynyń dırektory Baıan Ekijanova.

Jeńildikpen nesıe alǵan kompanııa­lardyń qatarynda energetıkalyq jab­dyq­tar óndiretin «QazEnergoMash Kor­po­ra­sııasy» JShS jáne «Qazaqstandyq ónerkásiptik yqpaldyq ınstıtýty» JShS bar eken. Bul kásiporynǵa «Damý» qory 2015 jyldan bastap memlekettik qoldaý kórsetip keledi. Búgingi tańda ınstıtýt bazasynda synaq zerthanasy jumys isteıdi. Instıtýt testileýdiń sapasy men jyldamdyǵyn qamtamasyz etetin zamanaýı jabdyqtarmen qamta­masyz etilgen. Kompanııa jobalardy sýb­sıdııalaý men kepildendirý bóli­ginde «Damý» qorynyń memlekettik qol­daýyna birneshe márte ıe bolǵan.

2012 jyly qurylǵan kompanııa – Qazaqstan Respýblıkasynyń ekonomı­kalyq damý strategııasynyń negizgi erejelerine sáıkes qurylǵan, ǵylymı-ádis­temelik, oqý-uıymdastyrýshylyq jáne jobalaý-konstrýktorlyq qyz­metti júzege asyratyn ǵylymı-tehno­logııalyq jáne oqý-óndiristik kásiporyn.

– Kompanııamyz zertteý jumystary­men, sonymen qatar óndiris oryndaryna ekologııalyq monıtorıng júrgizýmen aınalysady. Biz «Damý» qorymen 5 jyldan beri jumys istep kelemiz. Qor bizge kepildik túrinde paıyzdyq mól­sherlemeni sýbsıdııalaýǵa qoldaý kórse­tti. Bul qarajattyń barlyǵy ekolo­gııa­lyq monıtorıng zerthanasyn qurýǵa jumsaldy. Memlekettik qoldaý aıasyn­da zerthanamyz taldaýlardy tıimdi jáne jyldam jasaıtyn eń jańa jabdyq­tarmen tolyqty, – dep atap ótti «KazInSoP» JShS dırektory Ernar Muhanǵalıev.

Kompanııa basshysynyń málimetinshe, 2019 jyly kásiporyn jabdyq satyp alý úshin bankten 14% jyldyq mólsher­leme­men nesıe alǵan, onyń ishinde, 8%-yn «Damý» qory sýbsıdııalandyrýda. Qal­ǵan 6%-yn kompanııa ózi tóleıdi. Ne­sıe­niń jalpy somasy 264 mln teńgeni qura­dy. Odan bólek, kompanııa 132 mln teń­ge somasyna jobany 50%-ǵa deıin kepil­dendirý túrindegi qoldaýǵa ıe bolǵan.

Temirtaý qalasynda ornalasqan «QazEnergoMash Korporasııasy» JShS 2011 jyly qurylǵan. Kásip­oryn energetıkalyq jabdyqty óndirýge m­aman­dandyrylǵan: joǵary qysymdy qubyr jelileri jáne elektr qazandyq­tarynyń jylytý betteri, sonymen qatar joǵary jáne tómen qysymdy qubyr­ótkiz­gishterdiń bólikteri, kollektorlar, barlyq tıptegi qazandyqtardyń jylytý betteri, membranalyq panelder, tirek-aspaly júıeler jáne basqalaryn ón­diredi. Kompanııa qazaqstandyq na­ryqta toǵyz jyldan beri jumys isteıdi. Bıyl uıym óziniń aınalym qarajatyn «Damý» qory baǵdarlamasy aıasynda alynǵan jeńildetilgen nesıemen tolyqtyrdy.

«QazEnergoMash Korporasııasy» JShS 2020 jyly ekinshi deńgeıli bank arqyly jyldyq 12% mólsherlememen nesıe alǵan, onyń ishinde «Bıznestiń jol kartasy-2025» bıznesti qoldaý men damytýdyń memlekettik baǵdarlamasy aıasynda jyldyq 8,5%-dy «Damý» qory sýbsıdııalaıdy. Qalǵan 6%-dy kompanııa ózi jabady. Sondaı-aq osy baǵdarlama aıasynda «Damý» qory kásiporynǵa 47% kepildik bergen.

– Búgingi tańda  kompanııa zamanaýı jab­dyqtarmen qamtamasyz etilgen, bul jo­balaýdan bastap bý qubyr­lary men qazandyqtardyń barlyq túrleri­niń jylý betteriniń bólshekterin daıyn­daýǵa jáne kúrdeli máselelerdi sheshý­ge múmkindik beredi. Jyl saıyn biz ón­di­­re­tin ónim túrlerin arttyrýdamyz, so­­ny­men qatar tehnologııalarymyz ja­­ńa­­­ryp, eksport paıyzyn ulǵaıttyq. Jyl­ saıyn Reseı men О́zbekstanǵa 500 ton­­nadan astam ónim eksporttaımyz. Kom­­­panııamyzda 200-den astam qyz­­met­­­ker jumys isteıdi. Biz úshin mem­le­­­ket­­t­ik qoldaý óte mańyzdy. Osy oraı­­da aı­­­tarym, «Damý» kásipkerlikti qol­daý qo­­ry­­­nyń mańyzy óte zor, – deıdi «Qaz­Ener­goMash Korporasııasy» JShS kommer­­sııa­lyq dırektory Stanıslav Rýban.

Aıta ketý kerek, «Damý» kásipkerlikti damytý qory» AQ Qaraǵandy oblysy boıynsha aımaqtyq bólimshesiniń búgingi tańda Qaraǵandy oblysy boıynsha 10 myńǵa jýyq klıenti bar.

 

Qaraǵandy oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar