Jıynǵa memlekettik organdardyń basshylarymen qatar koronavırýs indetine shaldyqqan medısına qyzmetkerleri, úkimettik emes jáne qoǵamdyq uıymdardyń ókilderi shaqyryldy.
Atalǵan máseleniń mańyzdylyǵyn atap ótken Májilis Spıkeri, Nur Otan partııasy parlamenttik fraksııasynyń jetekshisi Nurlan Nyǵmatýlın aǵymdaǵy jyldyń 22 qyrkúıegindegi jaǵdaı boıynsha atalǵan indetke shaldyqqan dárigerlerdiń jalpy sanynyń 14%-dan astamyna ǵana, sonymen birge qaıtys bolǵan medısına qyzmetkerleri otbasylarynyń 13%-ǵa jeter-jetpesine ǵana tólem júrgizilgenin aıtty.
Nurlan Nyǵmatýlınniń aıtýynsha, mundaı jaǵdaı densaýlyq saqtaý júıesi qyzmetkerleriniń narazylyǵyn týdyryp, Memleket basshysyna jáne Parlament depýtattaryna júginýge májbúr etedi.
– Koronavırýstyq pandemııa kezinde, eń aldymen, memlekettik apparattyń sheshimderi óte jedel de kásibı bolýy tıis. Buǵan partııamyzdyń Kóshbasshysy-Elbasy jáne Memleket basshysy erekshe nazar aýdarady, – dedi Májilis Tóraǵasy.
Sonymen qatar N.Nyǵmatýlınniń aıtýynsha, indetke shaldyqqan medısına qyzmetkerleri men qaıtys bolǵandardyń otbasylarynyń tólemaqysyna qatysty, anyqtap aıtqanda, tólenbeý jaǵdaıy quzyrly mınıstrlikterdiń áleýmettik bólimderi arasynda ózara is-qımyldyń joqtyǵy men oılastyrylmaǵan qadamdarynyń nátıjesi. Endi qazir pandemııa kezinde medısına qyzmetkerlerin qoldaý týraly Prezıdenttiń tapsyrmalaryn oryndaý úshin barlyq jiberilgen olqylyqtardyń ornyn toltyrý mańyzdy.
Densaýlyq saqtaý mınıstrligi jarııalaǵan aqparatty Nurlan Nyǵmatýlın sandardy sapyrý dep baǵalady. Máselen, atalǵan mınıstrlik usynǵan aqparatyna sáıkes, Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligine 4 064 ótinish berilgen. Sonymen qatar kásibı qyzmetin atqarý kezinde 8 333 dáriger, barlyǵy 12 830 medısına qyzmetkeri koronavırýs ınfeksııasyna shaldyqqan.
Osy rette, Májilis Tóraǵasy Densaýlyq saqtaý mınıstri Alekseı Soıǵa joǵaryda atalǵan 4 064 ótinishtiń ózi fraksııa otyrysy bolatyny belgili bolǵannan keıin ǵana jasalynǵanyn aıtyp:
– Eger ótken 6 aı ishinde 2 475 ótinim berilse, sońǵy sanaýly kúnder ishinde 1 589 ótinim berilgen. Iаǵnı berilgender ótinimder sany 1,6 esege artyp, al ótemaqy tólengen adamdar sany 2 esege deıin ósken. Alty aı boıynda barlyǵy 1 830 dertke shaldyqqan dáriger ótemaqyǵa ıe bolsa, al sońǵy biraz kúnde 1665 dárigerge tólemaqy berip úlgergen. Qaıtys bolǵan medısına qyzmetkerleriniń otbasylaryna ótemaqy tóleý boıynsha da jaǵdaı osyndaı, – dedi Nurlan Nyǵmatýlın.
Koronavırýstyq ınfeksııadan zardap shekken jáne qaıtys bolǵan medısına qyzmetkerleriniń kópshiligi aımaqtyq komıssııalardan rastaý ala almaǵan.
Nurlan Nyǵmatýlınniń pikirinshe, járdemaqy men ótemaqyny berý rásiminiń shamadan tys bıýrokrattandyrylýy da máseleniń oń sheshimin tabýyna kedergi keltirip otyr. Atap aıtsaq, ony alý úshin aýyrǵandar men qaıtys bolǵandar jaqyndarynyń ótinimine 5 jyl buryn bekitilgen ınfeksııalyq aýrýlar oshaǵyn epıdemııalyq zertteý kartasy qosa berilýi tıis. Ondaǵy talaptar koronavırýstyq ınfeksııanyń naqty belgilerin kórsetpeıdi, al ony egjeı-tegjeıli anyqtaý jáne sıpattaý tólem merzimderin odan ári keshiktiredi. Bul Densaýlyq saqtaý, Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrlikteriniń bir jolǵy tólem tártibin anyqtaý boıynsha 9 sáýirdegi birlesken buıryǵyna negiz bolyp otyr.
– Siz qazirgi jaǵdaı talaptaryna múldem jaýap bere almaıtyn 2015 jylǵy buıryqty oılanbastan kóshirý arqyly jaǵdaıdy qıyndatyp otyrǵanyńyzdy túsinesiz be? Osynyń saldarynan jergilikti jerlerdegi óńirlik komıssııalar tıimdi jumys isteı almaıdy. О́ıtkeni, olarǵa kóptegen qujattardy qaraý qajet. Adamdar aýyryp, onyń ústine áli de qalpyna kele almaı jatyp, 43 qosymsha jınaýy kerek. Osy rásimdi jeńildetýge bolatyn edi ǵoı. Muny erterek jasaýǵa ne kedergi boldy? Demek, nemquraıly qaraǵansyzdar, – dedi Nurlan Nyǵmatýlın.
Tólem jaǵdaıyna qatysty jiberilgen qatelikterdiń taǵy bir sebebi, tótenshe jaǵdaı kezeńi aıaqtalǵannan keıin qajetti buıryqtyń bolmaýy. Buıryqtyń tıisti jańartylýy tek 22 shildede bolǵan.
– Tek osy jerde, Májilis qabyrǵasynda, sońǵy 2 kúnde tynymsyz jumystyń nátıjesinde ǵana sizder durys tetikterdi oılastyra bastadyńyz, – dedi Májilis Spıkeri.
Talqylaý barysynda, Nurlan Nyǵmatýlın aımaqtyq komıssııa jumysyn uıymdastyrýǵa nazar aýdara kelip, oǵan Vedomstvoaralyq komıssııa tarapynan qajetti baqylaýdyń bolmaǵandyǵyn basa aıtty.
– Vedomstvoaralyq komıssııa, Úkimet tarapynan baqylaýdyń bolmaýy aımaqtyq komıssııalar jumysy boıynsha jalpy ótemaqy tóleý boıynsha osyndaı ókinishti jaǵdaıǵa alyp keldi, – dedi Májilis Tóraǵasy Eraly Toǵjanovqa.
Sondaı-aq komıssııalardy qurý kezinde de nemquraılylyq baıqalǵany aıtyldy. Mysaly, elimizdiń 17 aımaǵy boıynsha jıyny 5-aq tıisti komıssııa qurylǵan. Al talap boıynsha, negizi sáýir, mamyr aılarynda taǵy – 4, maýsym aıynda – 5 komıssııa qurylý kerek bolatyn.
Al koronavırýstyq ınfeksııa men vırýstyq pnevmonııanyń órship turǵan Aqtóbe, Atyraý jáne Batys Qazaqstan oblystarynda tamyz aıynda ǵana qolǵa alynǵan.
Nurlan Nyǵmatýlın:
– Osyndaı mańyzdy máselelerdi sheshýge tikeleı qatysy bar – vıse-premerden bastap mınıstrliktiń ár qyzmetkeri – árbir sannyń artynda qıyn jaǵdaıda jumys istegen, al keıbiri jaqyndarynan aırylǵan adamdar turǵanyn túsinýge tıis. Endi olar ózderine tıisti aqshany alý úshin tabaldyryq tozdyryp, kóptegen qaǵaz toltyrady. Bul tipti qarapaıym adamı kózqaraspen qaraǵannyń ózinde durys qadam emes, – dedi.
Jıynda tólem alýǵa ótinish berý tájirıbesimen Nur-Sultan qalalyq birinshi aýrýhananyń dárigeri Muhıt Týlanov bólisti. Dárigerdiń qujattaryn komıssııa qabyldamaǵan. Sebebi, onyń eńbekke jaramsyzdyq paraǵy joq.
– Dárigerler múldem jetispeı, júkteme óte úlken boldy. Biz ol kezde eńbekke jaramsyzdyq paraǵy týraly, ıaǵnı 2 mıllıon teńge týraly oılaýǵa da shamamyz jetpedi. Biz ar-namys, memleket, óz otbasymyz týraly oıladyq. Osy rette, ádildikke qol jetkizýge bola ma? – dedi M.Týlanov Densaýlyq saqtaý mınıstrine.
Alekseı Soı árbir jaǵdaı muqııat qaralyp, máseleler oń sheshimin tabatynyn jetkizdi.
– Biz koronavırýstyń ekinshi tolqynyna daıynbyz. Men áriptesterimniń atynan ózimizdiń tikeleı mindetterimizdi adal atqaratynymyzdy aıtqym keledi. Degenmen, biz tólemaqylardy ýáde etilgen jáne ýaqytynda alatynymyzǵa senimdi bolǵymyz keledi, – dedi ózi aýyryp, járdemaqyny resimdeýde qıyndyqqa tap bolǵan Ekibastuz qalasynyń jedel járdem feldsheri Janar Malıkova.
Depýtattar men Densaýlyq saqtaý mınıstrligi, Vedomstvoaralyq komıssııa basshylarynyń birlesken jumysynyń nátıjesinde jáne syndardy talqylaý barysynda jaqyn arada tólemaqy ahýalyn jaqsartýǵa qoldaý bolatyn birqatar tetikter ázirlendi.
– Búginde biz kóptegen máseleni sheshýde aıtarlyqtaı ilgerileýshilik bar ekenin baıqadyq. Biz Parlamentte árbir sıfr, árbir qujat tegi boıynsha taldanǵanyn kórip otyrmyz. Bul óte mańyzdy, sebebi bul seriktestik tásil. Qoǵam bul qoldaýdy qajet etedi, – dedi «Serpin» Ulttyq bilim jáne ınnovasııalar palatasynyń prezıdenti Murat Ábenov.
Atalǵan kemshilikterdi túzetý úshin Májilis depýtattary – Nur Otan fraksııasynyń músheleri 30 kún ýaqyt berdi.
– Búgin biz kóptegen máseleni talqylap, bir aı kóleminde olardy sheshýge tyrysatyn bolamyz, – dedi Premer-Mınıstrdiń orynbasary Eraly Toǵjanov.
Talqylaýdy qorytyndylaǵan Májilis Tóraǵasy, fraksııa jetekshisi Nurlan Nyǵmatýlın depýtattyq korpýs árdaıym birlesken jumysqa daıyn ekenin jetkizdi.
