Pikir • 08 Qazan, 2020

Kemeńger joly – keleshek joly

51 ret kórsetildi

Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaev «Abaı amanaty» atty maqalasynda ultymyzdyń tuńǵysh lıngvıst ǵalymy Qudaıbergen Jubanovtyń «Abaı – qazaq ádebıetiniń tuńǵysh klassıgi» maqalasyna silteme jasaıdy.

Elbasy halqyna «eskiniń sońy men jańanyń basyn jalǵaǵan altyn kópir» bola bilgen Abaı babamyz «Úlken bilimpaz Qudaıbergen Jubanov Eýropa rýhanııatymen salystyra aıtqandaı, Abaı – «óz ortasynyń Dante sııaqty adamy», ıaǵnı halyqtyń dástúrli sóz ónerin, tanym júıesin, minez bitimin túbirimen jańasha túletken sanatker. Orystar úshin Aleksandr Pýshkın, aǵylshyndar úshin Ýılıam Shekspır, nemister úshin Iogann Gete, amerıkalyqtar úshin Ýolt Ýıtmen qandaı bolsa, qazaqstandyqtar úshin Abaı da – sondaı rýhanı uly tulǵa» dep, uly aqyn, dana oıshyldyń tulǵasyna baǵa bergen.

Aıta keter bolsaq, Abaı qaıtys bolǵannan keıin 30 jyldan soń jazylǵan Qudaıbergen Jubanovtyń atalǵan maqalasy óz zamanynda túıdek-túıdek oılarymen ádebı ortany selt etkizip, qarymdy, ótkir, shynshyl týyndy retinde qabyldanǵan bolatyn.

Elbasy Abaıdy qalaı tanyǵanyn, onyń ilimin tanytýǵa sebepker bolǵan jandardy ataıdy da, «Abaı shyńyna kóterilip turyp, Abaı rýhyna taǵzym ettim. Uly aqynnyń óz halqymen birge adamzattyń bıiginen kóringenin tiledim» dep, qalyń jurtshylyqqa oı tastaıdy. Kúni keshe ǵana 85 jyldyq mereıtoıyn atap ótken Q.Jubanov atyndaǵy Aqtóbe óńirlik ýnıversıtetiniń professorlyq-oqytýshylyq quramy N.Nazarbaevtyń «Abaı amanaty» maqalasy HHI ǵasyr­daǵy abaıtaný ilimin jańa qyrynan ıgerýge jol ashady degen pikirde.

Eger de HH ǵasyrdyń basyndaǵy qa­zaq rýhanııatyna jańa kóterilgen Q.Jubanovtar býynynyń ómirlik baǵdary, temirqazyǵy Abaı taǵylymy bolǵanyn eskersek, HHI ǵasyrdaǵy jańa býynnyń dúnıetanymy men ómirlik baǵdary da Abaı tálimimen qalyptasyp jatqanyn aıta ketken jón.

Abaı – eldiń baǵdary, temirqazyǵy. Jahandyq saıasat almaǵaıyp ózgerip jat­qan ýaqytta, esti ult, esti memleket bolyp qalý úshin, ózge órkenıetpen qanat­tasa, úılesimdi damyp otyrý úshin de óz Abaıy bolýy kerek. Elbasy «Abaı amanaty» maqalasynda órkenıetter toǵysynda, dúnıe ózgerip jatqan kezeńde halqymyzdyń tarazynyń basyn teń ustap, úılesimdi damý sheńberinen shyǵyp ketpeýin shegeleıdi. Sol úshin de Abaı kerek. Abaı aqylymen aqyryn júrip, anyq basa bersek, órkenıet kóshi­niń sońynda qalmaıtynymyz anyq.

 

Baýyrjan ERDEMBEKOV,

fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor, Qudaıbergen Jubanov atyndaǵy Aqtóbe óńirlik ýnıversıtetiniń rektory

 

Sońǵy jańalyqtar

Suıytylǵan gaz baǵasy óspeıdi

Qoǵam • Búgin, 18:21

Aldaǵy kúnderi aýa raıy qandaı bolady

Aýa raıy • Búgin, 18:00

Dollar arzandady

Qarjy • Búgin, 16:22

Shymkentte de LRT salynýy múmkin

Aımaqtar • Búgin, 12:50

Prezıdent dıpkorpýs ókilderin quttyqtady

Prezıdent • Búgin, 12:39

Bas múftı kásipkerlerge úndeý jasady

Rýhanııat • Búgin, 12:28

Uqsas jańalyqtar