Qoǵam • 12 Qazan, 2020

Iýrıı Ilın órt qaýipsizdigin qamtamasyz etý sharalary týraly aıtyp berdi

20 ret kórsetildi

Búgin OKQ-da ótken brıfıngte Tótenshe jaǵdaılar mınıstri Iýrıı Ilın Qazaqstanda órt qaýipsizdigin qamtamasyz etý sharalary týraly aıtyp berdi, dep habarlaıdy Egemen.kz Premer-Mınıstrdiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.

Mınıstr habarlaǵandaı, elimizde dala jáne orman aımaǵyn joıý boıynsha órt qaýpi bar kezeń aıaqtalýda. Qazaqstannyń basym bóliginde jaqyn arada temperatýranyń tómendeýi jáne qar jamylǵysy túrinde jaýyn-shashynnyń túsýi boljanyp otyr, bul tıisinshe orman jáne dala órtteriniń týyndaý qaýpin azaıtady.

«Bıylǵy jyl aıtarlyqtaı ystyq boldy, dala órtteri kóp oryn aldy. О́tken jylmen salystyrǵanda ósim 2 ese derlik baıqalady. Osy jyly dala órtteriniń kóbisi Batys Qazaqstan oblysynyń aýmaǵynda bolǵan 50 gektardan astam aýmaqta oryn alǵan órt retinde esepke alynady. Tıisinshe orman órtteriniń sany ótken jylmen salystyrǵanda 20%-ǵa artty. Eń aýyr órtter ShQO, Qostanaı oblysynda boldy, sondaı-aq orman qory úshin materıaldyq shyǵyn kólemi artty», — dedi Iý. Ilın. Mınıstrdiń aıtýynsha, búginde órttiń iri oshaǵy — Atyraý qalasy mańyndaǵy qamys aımaǵy bolyp otyr.

«Eldi mekenge týyndap turǵan esh qaýip joq. Qazir qosymsha kúshter men quraldardy tastaımyz, osy órt oshaǵyn qysqa merzimde tyıý úshin avıasııalyq tehnıkany qoldanamyz», — dep atap ótti vedomstvo basshysy.  Aıta ketý kerek, bólimshe táýlik saıyn túrli sıpattaǵy TJ joıýǵa 100-den 150-ge deıin sapar jasaıdy. Árıne, negizgi úlesti órtti sóndirý quraıdy. «2020 jyldyń 9 aıynda el boıynsha 9 myńnan astam (9 420) órt oryn aldy, órtte jaraqat alǵandar sany 217 adam, qaza bolǵandar sany 228 adam. Jalpy, órtterdiń 10,5%-ǵa tómendegeni baıqalady: turǵyn úı sektorynda 12%-ǵa, kólikte 19,4%-ǵa, baqylaýdaǵy obektilerde 8,2%-ǵa», — dedi mınıstr.

Sonymen qatar kóptegen aımaqtarda erterek bastalǵan jylytý maýsymy kezinde tirshilikti qamtamasyz etetin nysandardy tekserý jumystary aıaqtaldy. «Búginde barlyq tekserý jumystary támamdaldy. Kemshilikterdi joıýǵa uıǵarym berildi. Meniń oıymsha, qys mezgilinde bul nysandar qamtamasyz etý júıesinde buzýshylyqtar bolmaýy úshin muqııat qadaǵalanatyn bolady», — dep atap ótti Iý. Ilın.  

Bıyl 11 myńnan astam tútin men gaz datchıgi ornatyldy Turǵyn úı sektorynda jergilikti atqarýshy organdarmen, Ishki ister mınıstrliginiń bólimshelerimen birlesip, aldyn ala daıyndyq jumystary bastaldy. Halyqtyń áleýmettik osal toptary turatyn 118 myńnan astam turǵyn úı esepke alyndy. 15 tamyzdan 15 qyrkúıekke deıin pesh ornatý kezinde órt qaýipsizdigi talaptaryn túsindirý boıynsha órt qaýipsizdigi aılyǵynyń birinshi kezeńi ótkizildi, atap aıtqanda halyqtyń áleýmettik áljýaz toptarynyń turǵyn úıleri aralandy. 20 qyrkúıekten bastap buryn buzýshylyqtar anyqtalǵan úılerdi qaıta aralaý jumystary júrgiziledi. Kóptegen turǵyndar buryn anyqtalǵan buzýshylyqtardy joıýǵa baılanysty sharalar qabyldap, pesh jabdyqtaryn, elektr quraldaryn paıdalaný erejelerine sáıkestendiretin úrdis baıqalýda. Sonymen qatar 30 myńnan astam úı ıelikterinde osy úı ıelikteriniń turǵyndary tikeleı óz kúshterimen qandaı da bir sharalar qoldanbaǵan faktiler de bar.

«Biz barlyq jergilikti atqarýshy organdarǵa aqparat joldadyq, áleýmettik qorǵaý organdary, sonyń ishinde gaz tehnıkasy jabdyqtarynyń jaǵdaıyn baqylaýǵa jaýapty organdar, ýchaskelik polısııa qyzmetkerleri órt nemese ýly gazben ýlanýǵa qatysty qaıǵyly jaǵdaılardyń aldyn alý úshin osy turǵyn úı sektoryndaǵy jaǵdaıǵa nazar aýdarýy kerek», — dedi Iý. Ilın.

Mınıstrdiń aıtýynsha, kóptegen jyldar boıy júrgizilip kele jatqan aldyn alý jumystary oń nátıje berip keledi. О́tken jyly 90 myńnan astam tútin, tabıǵı jáne ýly gazdy anyqtaý datchıkteri ornatyldy. О́tken maýsymda olardyń 18-den astamy dabyl berdi. Iаǵnı, osy datchıkterdi montajdaý jáne paıdalanýdyń arqasynda 80-nen astam adam qutqaryldy. Atalǵan praktıka bıyl jergilikti bıýdjet qarajaty jáne demeýshilik kómekti tartý esebinen jalǵasýda. Qazirdiń ózinde halyqtyń áleýmettik osal toptary turatyn úı ıelikterinde 11 myńnan astam datchık ornatyldy.

Qarapaıym erejelerdi saqtaý ómirdi saqtaýǵa múmkindik beredi Sondaı-aq Iý. Ilın azamattarǵa pesh jabdyqtaryn jylytý maýsymyna aldyn ala daıyndaýǵa shaqyrdy. Aldyn ala boljam boıynsha, aldaǵy qysta tómen qalypty temperatýra bolady, sáıkesinshe peshke joǵary júkteme túsedi.

«Aldyn-ala sharalar qabyldaý qajet. Bizdiń qyzmetkerler barlyq úılerdi aralap, kemshilikterdi kórsetedi. Biz zeınetkerlerge, múgedekterge qoldan kelgenshe kómek kórsetemiz. Bul jumys ta jalǵasady», — dedi mınıstr. 

Ol jylytý peshteri men júıeleriniń tútin murjalary, tútindikteri jáne basqa da elementteri tikeleı jylytý maýsymy bastalar aldynda, sondaı-aq jylytý maýsymy kezinde  kelesi jıilikpen kúıeden tazartylyp turýy tıis ekenin eske saldy: 1) úsh aıda bir ret – jylytý peshteri úshin; 2) eki aıda bir ret – úzdiksiz jumys isteıtin peshter men oshaqtar úshin. Peshpen jylytýdy paıdalaný kezinde: 1) janyp jatqan peshti qaraýsyz qaldyrýǵa, sondaı-aq olardy qadaǵalaýdy balalarǵa tapsyrýǵa bolmaıdy; 2) jaǵý úshin daıyndalǵan otyndy, sondaı-aq basqa da janǵysh zattar men materıaldardy jaǵý aldyndaǵy jerge ornalastyrmaýǵa bolmaıdy; 3) qatty otynmen peshterdi jaǵý úshin tez tutanatyn jáne janǵysh suıyqtyqtardy qoldanýǵa bolmaıdy; 4) otynnyń osy túrlerine arnalmaǵan peshterdi kómirmen, kokspen jáne gazben jaǵýǵa bolmaıdy; 5) peshtiń jáne tútin joldarynyń betinen 0,5 m kem qashyqtyqta peshtiń qatty qyzýyna, janǵysh zattar men materıaldardy (aıaq kıim, kıim, otyn) keptirýge bolmaıdy; 6) jobalaý normalarynda kózdelmegen sańylaýlarsyz ysyrmalardy (japqyshtardy) paıdalanýǵa bolmaıdy; 7) dıametri 15 mm kem sańylaýy bar japqyshtardy paıdalanýǵa bolmaıldy; 8) jeldetý jáne gaz arnalaryn murja retinde paıdalanýǵa bolmaıdy; 9) aqaýlary, jaryqtary men sańylaýlary bar peshterdi jaǵýǵa bolmaıdy.

«Osyndaı qarapaıym erejeler bizdiń azamattarymyzdyń ómirin saqtap qalýǵa jáne ókinishke oraı bizde oryn alǵandaı qaıǵyly oqıǵalardyń aldyn alýǵa múmkindik beredi», — dedi mınıstr.  

Avtomobılderdiń órtenýi azaıdy  Tótenshe jaǵdaılar mınıstriniń aıtýynsha, Qazaqstanda avtomobıl kóliginiń órtenýine baılanysty apatty jaǵdaılardyń 19%-dan astam ósimdi quraıtyn Atyraý oblysyn qospaǵanda, aıtarlyqtaı tómendegeni baıqalady. Bul qysylǵan jáne syǵylǵan gazben jumys isteıtin avtomobılderdiń kóp qoldanylýyna baılanysty bolýy múmkin. «О́zderińiz bilesizder, bul búgingi kúni jer asty parkıngterinde, turǵyn úılerde salynǵan parkıngterde turýǵa tyıym salynǵan kóptegen avtokólik júrgizýshileriniń arasynda dúrbeleń týdyrdy. Sebebi, avtomobılderge ornatylǵan jabdyq árdaıym tehnıkalyq talaptarǵa saı bola bermeıdi. Tıisinshe, gazdyń shyǵý, tutaný qaýpi bar, bul avtomobıldiń óziniń ǵana emes, sonymen qatar turǵyn úıdiń nemese ákimshilik ǵımarattyń da órtenýine ákelýi múmkin. Mundaı jaǵdaılardyń artýy aýa temperatýrasynyń ózgergen kezde de baıqalady, ıaǵnı, dvıgateldiń durys jylytylmaýy, ashyq otty qoldaný órt  shyǵý qaýpin týdyrady», — dep túsindirdi Iý. Ilın.       

Áleýmettik nysandardaǵy órt qaýipsizdigi QR Prezıdentiniń Jarlyǵyna sáıkes, 2020 jyldyń 1 qańtarynan bastap kásipkerlikke tekserý júrgizýge jarııalanǵan úsh jyldyq moratorıı kúshine endi. Osyǵan baılanysty 14 myń shaǵyn bıznes sýbektisi jospardan alynyp tastaldy.

«Búginde bizdiń baqylaýymyzǵa jatatyn sýbektilerdi teksermeımiz. Mundaı nysandar sany 14 myńnan asady, sondyqtan órt qaýipsizdigin qamtamasyz etý jaýapkershiligi shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileriniń ózderine júkteledi», — dedi Iý. Ilın.

Sondaı-aq ol órt erejelerin buzý týraly kez kelgen habarlama nemese shaǵym keshendi tekserý júrgizýdiń sebebi bola alatynyn eske saldy. О́rt sóndirýshilermen birge sýbektige prokýratýra qyzmetkerleri de barady. 

«Bizdiń tekserýlerimiz erekshe tártip boıynsha júzege asyrylady. Bul — prokýratýranyń talaptary boıynsha nemese bizdiń azamattardan tikeleı kelip túsetin shaǵymdar men aryzdar boıynsha. Biz kez-kelgen shaǵymdy nazardan tys qaldyrmaımyz. Biz ony prokýratýrada tirkeımiz, ruqsat alamyz jáne obektilerdi tekserýge shyǵamyz. Munyń barlyǵy azamattardyń ómiri men densaýlyǵynyń qaýipsizdigin qamtamasyz etýge baılanysty», — dedi mınıstr.  

Stasıonarlar órt sóndirýshilerdiń erekshe nazaryna alynǵan  Iý. Ilınniń aıtýynsha, búginde QR TJM túrli áleýmettik nysandardy, sonyń ishinde bilim berý jáne medısına mekemelerin tekseredi. Eger bilim berý mekemeleri negizinen qashyqtan jumys isteıtin bolsa, al esepke alynǵan 1400-den astam  emdeý mekemelerine erekshe kóńil bólinedi. Bul, eń aldymen, aýrýhanalardyń shamadan tys júktemelenýine, evakýasııalyq joldardyń jabylýyna, temeki shegýge jáne bir qaraǵanda qaýipsiz tárizdi kórinetin basqa da sebepterge baılanysty. 

«Biz mundaıda túrli ádisterdi qabyldaımyz, sonyń ishinde osy obektilerdiń órt qaýipsizdigi máselelerine jaýap beretin basshylarmen onlaın-konferensııalar ótkizý jáne elektr jabdyqtaryn paıdalaný erejelerine, sonyń ishinde naýqastarǵa ottegi berýdi qamtamasyz etetin erejelerge nazar aýdaramyz. О́kinishke oraı, Reseı Federasııasynda — Sankt-Peterbýrg pen Máskeýde bolǵan faktiler bizdi elektr jabdyqtarymen jumys isteıtin kadrlardy daıarlaýǵa erekshe nazar aýdarýǵa májbúr etedi. Daıyndyqtyń bolmaýy Sankt-Peterbýrgte bolǵan sııaqty qaıǵyly saldarǵa ákelýi múmkin, onda bes adam, al Máskeýde bir adam qaıtys boldy. Bul jumys kúsheıtilgen baqylaýǵa alynǵan jáne biz reıdtik is-sharalardy da, oqytý is-sharalaryn da júrgizetin bolamyz», — dedi mınıstr.

Sońǵy jańalyqtar

«Qyzyl» aımaqta 2 megapolıs pen 4 oblys tur

Koronavırýs • Búgin, 11:20

Taǵy 1677 adamnan koronavırýs anyqtaldy

Koronavırýs • Búgin, 09:40

Qazaqstanda qansha adam vaksına saldyrdy?

Koronavırýs • Búgin, 09:00

9 sý qoımasy salynady

Ekologııa • Keshe

QHL: «Barys» «Lokomotıvten» jeńildi

Hokkeı • 22 Qazan, 2021

Bekire balyǵyn zańsyz aýlaǵandar ustaldy

Ekologııa • 22 Qazan, 2021

Belarýste maska rejımi joıyldy

Álem • 22 Qazan, 2021

Uqsas jańalyqtar