Qoǵam • 26 Qazan, 2020

«ARASHA» adam ómirin baǵalaýǵa kómektesedi

403 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Jahandy jaılaǵan indet talaı máseleni shıelenistire túskeni anyq. Karantın kezinde búkil otbasylardyń bir úıge tyǵylýy burynnan da bar jumyssyzdyq, ozbyrlyq, álimjettik sııaqty oqıǵalardy ýshyqtyra tústi. Bul árıne memleketimizdiń qu­qyq qorǵaý sala­syndaǵy kóp­te­gen zańdy qaıta qaraýǵa máj­búr etip otyr. Al osy má­­­se­lelerge aralasyp júr­gen qo­ǵam­dyq qorlardyń ne tyn­dyr­­­ǵany bar? О́ıtkeni bul qor­lar­­dyń qarjylaı granttardy ıem­de­nip otyrǵanyn umytpaý qajet.

«ARASHA» adam ómirin baǵalaýǵa kómektesedi

Kollajdy jasaǵan Záýresh SMAǴUL, «EQ»

Máselen, «Qazaqstan­nyń teń quqyq­tary men teń múm­kindikteri ıns­tıtýty» qoǵamdyq qoryna 10 jyl tolǵan. Osy ýaqyt ishinde Qor 20 qoǵamdyq mańyzdy jáne áleýmettik jobany iske asyryp, 100 adamdy jumys ornymen qamtamasyz etip, ma­ńyzdy qujattardy ázirleýge qatysqan.

Qor 2017 jyldan beri áleý­mettik mańyzy bar joba – turmystyq zorlyq-zom­bylyq kórgenderdi panalatatyn «ARASHA» baspanasyn iske asyryp keledi. Aıtqandaı, «ARASHA» bas­panasy Almaty qalalyq Ju­myspen qamtý jáne áleý­mettik baǵdarlamalar bas­qar­masy men Eńbek jáne halyq­ty áleý­mettik qorǵaý mınıstr­liginiń qol­daýymen ashylǵan.

Sodan beri sońǵy úsh jylda osy áleýmettik bas­pana jaqyndarynan álimjet­tik kórgen 342 áıel men bala­nyń úıine aınaldy. Qor pre­zı­denti, balalar psıholo­gi Margarıta О́skembaeva buryn da qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵan áıelderge kómek­tesip kelgendikten, tur­mys­tyq zorlyq-zombylyq jábir­lenýshilerine júıeli kómek qajet ekenine kózi jetip, osy iske muryndyq bolyp otyr.

Baspana bir táýlikte 20 adamdy panalata alady. Sony­men qatar zańgerlik keńes pen psıhologııalyq kómek­ke júgingen áıelderdi kúndizgi jáne keshki ýaqytta qabyldaý úshin jaǵdaı jasa­lynǵan. «ARASHA» bas­panasy jáne «jedel jeli» táý­lik boıy jumys isteıdi. Kómekke muqtaj barlyq adam­dar qaýipsiz jerge or­na­las­tyrylady, olarǵa tamaq be­rilip, qamqorlyq kór­se­ti­ledi. Sondaı-aq zańdy, psı­­h­o­logııalyq, qajet bol­ǵan jaǵ­daıda medısınalyq qoldaý kórsetiledi.

Áleýmettik qyzmetker-baspana úılestirýshisi qa­jetti anyqtamalardy alý­ǵa, qujattardy qalpyna kel­­tirýge, aýystyrýǵa, mem­­le­ket­tik organdarǵa ótinish jazý­ǵa kómektesedi. Sony­men qatar ártúrli baǵyt­taǵy trenıng­ter uıymdas­ty­ry­lady, onyń arqasynda áıel­der men balalar qoldaý, kómek alady.

О́tken jyly Aqparat jáne qo­ǵamdyq damý mınıstr­liginiń tapsyry­sy boıynsha jáne «Azamattyq basta­ma­lardy qoldaý ortalyǵy» KeAQ granttyq qoldaýymen Qor «Qazaq­standyq otbasylar-2019» aýqymdy zertteýin júrgizdi. Oǵan 3 myńnan astam qazaqstandyq qatysypty. Zertteý Nur-Sultan, Almaty jáne Shym­kent qalalarynda jáne elimizdiń 14 óńirinde júrgizildi. Alǵash ret qa­zaq­standyq otbasylar ártúrli turǵy­dan qaraldy.

Al bıyl, ıaǵnı 2020 jyly Qor eki mańyzdy jobany sátti júzege asyrýda: «Jas­tar arasynda otbasylyq qun­dylyqtardy nyǵaıtý jónin­degi is-sharalar kesheni» jáne «Jastar arasynda sýısıdtik minez-qulyqtyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan is-sharalar ke­shenin ótkizý».

Bul jobalar da Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstr­liginiń tapsyrysy boıynsha jáne «Azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyǵy» KeAQ granttyq qoldaýymen júzege asyrylady.

Birinshi joba boıynsha jarty jyl ishinde «Qazaq­stannyń teń quqyq­tary men teń múmkindikteri ınstıtýty» QQ elimizdiń 17 óńirindegi jastar arasynda otbasylyq qundylyqtardy nyǵaıtýdy kózdeıtin aýqymdy aqparat­tyq naýqan ótkizdi. Onyń ishinde ajyrasý aldynda turǵan erli-za­ıyptylarǵa arnalǵan 14 trenıng 600 adam­dy qamtyǵan kórinedi.

Sol sııaqty «Meniń otbasym – meniń baılyǵym!» ot­basy­­­lyq fotografııa baı­­­qaýyna 150-den astam adam qaty­syp­ty. Al 30 adam qa­tys­qan «Qa­zaq­­stan­dyq otbasylardyń súıikti taǵamdary» bul iske qanshalyqty septesedi? Jáne 100 shaqty adam qosylǵan «Siz úshin otbasy degenimiz ne?» degen baıqaý-saýalnama da uıymdastyrylǵan. Bıyl 12-13 qyrkúıekte onlaın for­matta «OTAUFEST» otba­sylyq festıvali ótip, oǵan 7 myńnan astam adam qatysqan.

Osy qazan aıynda qor elimizdiń óńirlerinde «Meniń otbasym – meniń baılyǵym» aksııasyn ótkizbek. Oǵan mektep oqýshylary, stýdentter, psıhologter, «OTAUFEST» otbasylyq festıvaliniń je­ńimpazdary, medıa tulǵa­lar qatysady. Aksııa jalpy 17 myńnan astam adamdy qamtýdy kózdeıdi.

Ekinshi, «Jastar arasynda sýısıd­tik minez-qulyqtyń aldyn alýǵa baǵyt­talǵan is-shara­lar keshenin ót­kizý» joba­synyń qandaı paıdasy bar? Bul «Men ómirdi tań­daı­myn!» aýqym­dy aqpa­rat­tyq-túsindirý naý­qany elimizdiń 17 óńi­rin qam­týy kerek. Joba aıasyn­da «Qazaqstandyq jas­tar­dyń sýısıdtik minez-qul­qy: áleýmettik jáne psı­holo­­­gııa­­lyq trıggerler» aýqym­­­dy áleýmettik zertteý júr­­gi­zi­­lip, tanystyrylypty. Saýal­­namaǵa 16-29 jas ara­ly­­ǵyn­daǵy 2 myń adam tartylǵan.

Joba jetekshileriniń sózine qaraǵanda, qyrkúıek aıynyń sońynan bas­tap «Men ómirdi tańdaımyn!» shara­sy óńirlerdegi mektep, kol­ledj oqýshylary jáne JOO stýdent­teri arasynda Zoom platforma­synda ótýde. Jastar aldynda tany­mal qazaqstandyq psıhologter, jastar arasyndaǵy sýısıdpen jumys jónindegi mamandar, medıa tulǵalar ómirdi baǵalaýǵa shaqyryp, sóz sóıleıdi. Qazan aıynda barlyq óńirde jetekshi sarap­shy­lardyń qatysýymen dóńgelek ústelder ótedi.­ Sha­raǵa 15 myńnan astam jas qazaqstandyq qatysady.

 

ALMATY