«Úsh aýyldyń turǵyndaryna qystan shyǵý úshin orta eseppen 258 tonna kómir kerek bolsa, qazirgi kezde 160 tonnasy jetkizildi. Qalǵanyn qarashaǵa deıin tasyp alamyz dep otyrmyz. Negizinen, bizdiń aýylǵa Qaraǵandy kómiriniń ár tonnasy Aqtóbeden 20-22 myń teńgeden jetkiziledi. Eger syıymdylyǵy 5-6 tonna bolatyn júk kóligi ákelgen kómirin bir úıge ákep túsirse, onda tonnasyn 20 myń teńgeden satady. Al bes tonna kómirdi eki úı bólip alsa, onda 22 myń teńgeden shyǵady. Shamamen ár úıdi jylytýǵa qystaı 4-5 tonna kómir kerek, – deıdi Qudyqsaı aýyldyq okrýginiń ákimi Qasym Jumabaı.
Aýyldyq okrýg turǵyndarynyń sany 300 adamǵa tolar-tolmas bolǵandyqtan da, aýylǵa gaz jetkizilmeı otyr. Áıtpese, aýdan ortalyǵy Hromtaýdan 50 shaqyrym jerde ornalasqan Qudyqsaı aýylyna ortalyqtandyrylǵan aýyz sý jetkizilgen, sharýaǵa jaıly, mal ósirýge de, egin egýge de qolaıly jer. Oısylqara ózeniniń jıeginde otyrǵan turǵylyqty halyq ejelden qus ósiredi, baqsha egedi. Medısınalyq ambýlatorııasy, mektebi, kitaphanasy bar.
Az qamtylǵan otbasylar, áleýmettik jaǵdaıy tómen otbasylarǵa osy tóńirektegi sharýa qojalyqtary tamyzyq aǵashpen de aýylǵa kómektesip otyr.
Kezinde adamdary basqa jaqqa kóship ketip, jetimsirep qalǵan aýyldardyń biri – Oısylqara. Búginde bul aýylda 14 otbasy ǵana qalǵan. Aldyńǵy jyly tipti 5-6 úı qalyp jabylyp qalatyn jaǵdaı týǵanda, Hromtaý aýdany basshylyǵy jan-jaqtan jastardy shaqyryp, tastap ketken eski úılerdi jóndeýge qurylys materıaldaryn, malyn, qystyq otynyn berip kómektesti. Sońǵy jyldary kóship ketken aýyl turǵyndarynyń jan-jaqqa ketken balalary qaıtyp kelip, mal ósirip, egin egip, ákeleriniń eski úıleriniń ornyna jańadan úı salyp, sharýamen aınalysýǵa kirisken. Aqtóbe qalasynan, Áıteke bı jáne Yrǵyz aýdandarynan kóship kelýshiler qatary jyl sanap kóbeıip keledi.
«Men keshe ǵana 4 balasy bar eki jas otbasymen sóılesip, aýylǵa shaqyrdym. Bos turǵan úıler bar, shamamyz kelgenshe kómir túsirip berip, kómektesemiz dedim. Aýylda árıne, daıyn jumys joq. Biraq mal ósirip, egin ekse, ne osy jerdegi sharýa qojalyqtaryna jumysqa kirse, turmystaryn túzep alýyna ábden bolady. Osy jaǵynan alǵanda, aýylymyzdyń janyndaǵy sharýa qojalyqtary kóp kómegin tıgizip keledi. Máselen, «Nur» sharýa qojalyǵy aýyl adamdaryn malshylyq jumysqa alyp, 100 myń teńge jalaqysyn berip, qystyq soǵymdaryna deıin qamtamasyz etip otyr», deıdi aýyl ákimi.
Bul jaqtyń qysy qatty. Aqpannyń aqtútek borandary joldy jaýyp tastaǵanda, birneshe kún qatynassyz qalyp jatady. Mundaıda Oısylqaranyń boıyna birneshe úı, mal bazdaryn salyp, qatarlasa qonyp jatqan qojalyqtardyń aýyr tehnıkasy aýyl joldaryn qardan tazalaıdy. Jaǵdaıy tómen otbasylarǵa da qystyq tamyzyq aǵashty túsirip berip, kómektesedi. Máselen, osy jerde jońyshqa, bıdaı, arpa egip, tabys taýyp otyrǵan «Dıqan» sharýa qojalyǵynyń ıesi Vıktor Mýravev aýyr kólikterimen qys boıy Oısylqara – Keńoı – Qudyqsaı aýyldarynyń arasyndaǵy joldy birneshe jyldan beri tazalap júr. Sharýa qojalyqtary sanynyń kóbeıýi nátıjesinde aýyl adamdaryna jumys tabylǵan. Alaıda nege ekeni belgisiz, jumysyna jaýapty malshy men qoıshylardy tabý áli kúnge deıin qıyn eken.
Aqtóbe oblysy
