Oblystyq tabıǵı resýrstar jáne tabıǵat paıdalanýdy retteý basqarmasy janýarlar dúnıesin qorǵaý jáne balyq sharýashylyǵy bóliminiń bas mamany Rýslan Baltaev aǵymdaǵy jyldyń tamyz aıynda rezervtik qordaǵy 13 balyq sharýashylyǵyna óńirdegi sý aıdyndaryn bekitip berý týraly konkýrstyń ótkizilgenin aıtty. Atalǵan konkýrsqa 18 kásipkerden 20 konkýrstyq ótinim túsip, nátıjesinde 5 kásipkerge 5 balyq sharýashylyǵy sý aıdyny bekitilip berilgen. Aldaǵy ýaqytta qalǵan sý aıdyndaryna taǵy da konkýrs jarııalanady.
Jalpy, óńirdegi balyq sharýashylyǵy sý aıdyndaryna bıyl 15 aqpannan bastap, 1 shildege deıin balyq aýlaý lımıti 673,3 tonnany quraǵan. Búginge 666 tonna balyq aýlanǵan. Nátıjesinde tabıǵat paıdalanýshylardan jergilikti bıýdjetke 11 mln 943 myń teńge túsken. Sonymen qatar aǵymdaǵy jyldyń 1 shildesinen kelesi jyldyń 1 shildesine deıin oblys aýmaǵyndaǵy balyq sharýashylyǵy sý aıdyndaryna balyq aýlaý lımıti 1 150,7 tonnany qurap otyr. Alaıda oblystaǵy balyq sharýashylyǵyn damytý maqsatynda júzdegen sý aıdyny bolǵanymen, ony tirshilik nárimen qamtamasyz etýde kedergiler bar. Atalǵan basqarma oblystaǵy barlyq sý aıdynynyń sýmen qamtamasyz etilý deńgeıin zerdelegen. Nátıjesinde, oblystaǵy bar 121 sý aıdynynyń tek 17 sý aıdynynda ǵana sý deńgeıiniń turaqty ekendigi anyqtalǵan.
«Biz óńirdegi balyq sharýashylyǵy sý aıdyndaryn sýmen turaqty túrde qamtamasyz etpesek, keleshekte balyq sharýashylyǵyn damytý qıynǵa soǵady. Onyń ústine, tabıǵı sý qoımalarynda ósirilgen balyq aýlaý kvotasyn kóterý de qıyndyq týǵyzady», deıdi Rýslan Baltaev.
Búginde atalǵan basqarma tarapynan jeke toǵanda ıntensıvti balyq ósirý sharýashylyǵyn damytý tájirıbesi qolǵa alynǵan. Munda kásipkerler óziniń jerine toǵan salyp, balyq ósiredi. Bir jaqsysy, jem, shabaq, analyq balyq satyp alý, qural-jabdyq satyp alý sııaqty qajettilikter memleket tarapynan sýbsıdııalanady ári toǵandy olardan alyp qoıý qaýpi bolmaıdy. Qazirgi tańda óńirde balyqtandyrý jumystary da júrgizilýde. Máselen, Taraz qalasynyń irgesindegi Baızaq aýdanynda ornalasqan «Dáýitbaı» balyq sharýashylyǵy sý aıdynyna 2 myń dana tuqy tuqymdas shabaqtar jiberilgen. Bul shabaqtar oblys aýmaǵyndaǵy «Sandel» sharýa qojalyǵynyń balyq ósirý tálimbaǵynan alyndy. Sol sııaqty, Jambyl aýdanynda ornalasqan «Kishi Aqkól» balyq sharýashylyǵy sý aıdyny «He Vıktor» jeke kásipkerligine bekitilip berilgen. Kezekti balyqtandyrý jumystary kezinde aıdynǵa 8500 dana shabaq jiberilgen. Endi atalǵan kásipkerlik shabaqtyń tuqy tuqymdas, aq amýr, dóńmańdaı sekildi túrlerin ósirýge nıetti. Sýǵa jiberilgen shabaqtar Qordaı aýdanyndaǵy «Kaskad shómish» balyq sharýashylyǵy sý aıdynynan alynǵan.
Sonymen qatar Jambyl oblysynda taýarly balyq ósirý kásibin óristetý jolǵa qoıylýda. О́ńirdegi ózenderdiń jaǵasynan balyq sharýashylyǵyn júrgizýge qolaıly jerlerdi anyqtaý maqsatynda arnaıy top ta qurylǵan. Jumysshy top zerdeleý jumystaryn júrgizip, oblystyń Qordaı, Shý jáne Moıynqum aýdandary arqyly ótetin Shý ózeniniń arnasynan jáne Jambyl men Baızaq aýdandary arqyly ótetin Talas ózeniniń arnasynan toǵan jasaýǵa jaramdy 24 jer telimin anyqtaǵan. Qordaı, Shý jáne Moıynqum aýdandaryndaǵy Shý ózeniniń boıynda barlyǵy 119 gektardy quraıtyn 13 jer telimi anyqtalyp otyr. Mamandardyń aıtýynsha, eger atalǵan alqaptarda balyq ósirý toǵany jasalsa, onda óńirde 238 tonna taýarly balyq ósirýge múmkindik týady. Al Jambyl jáne Baızaq aýdandaryndaǵy Talas ózeniniń boıynan 16,6 gektar aýmaqty quraıtyn 11 jer telimi alynyp, ol jerde 24,8 tonnany quraıtyn taýarly balyq ósirýge bolady. Degenmen, Shý ózeniniń tómengi saǵasynda ornalasqan Sarysý aýdanyna bul ózenniń sýy barmaıdy. Ásirese, Qamqaly aýyldyq okrýginiń turǵyndary osy kúnge deıin «Qamqaly» kólinen balyq aýlap kelgen bolsa, búginde bul da joq. Sebebi, Shý ózeniniń sýy Moıynqum jáne Shý aýdandarynyń aýmaǵynan beri aspaıdy. Áıtpese, kezinde atalǵan aýyldyń turǵyndary da balyq sharýashylyǵymen aınalysqan.
Búginde Jambyl oblysynda balyq sharýashylyǵyn damytý mańyzdy. Bul úshin atalǵan sharýashylyqqa qolaıly sý deńgeıin kóterý, aıdyndardy tirshilik nárimen qamtamasyz etýdegi kedergilerdi joıý jáne taǵy da basqa máselelerdi retteý kerek. Tómengi Shý boıyndaǵy Sarysý aýdanyndaǵy jaǵdaı da kópshilik úshin ózekti. Degenmen, óńirde atalǵan kásipti jolǵa qoıý maqsatynda «Balyq sharýashylyǵy ǵylymı-óndiristik ortalyǵy» JShS Qordaı, Merki, T.Rysqulov jáne Jýaly aýdandarynyń taý bókterlerindegi 22 taý ózenine jáne 36 balyq sharýashylyǵy sý aıdynyna ǵylymı zertteý jumystaryn júrgizýde.
Eger búginde júrgizilip jatqan kúzgi balyqtandyrý, jalpy, óńirde balyq ósirý jumystary óz júıesin tapsa, aldaǵy ýaqytta Jambyl oblysynyń balyq sharýashylyǵymen de aty shyǵýy múmkin.
Jambyl oblysy
