Uıaly baılanys jáne ınternetke tirkelgen abonentter sanynyń azaıǵanyna qaramastan, baılanys qyzmetteriniń aýqymy aıtarlyqtaı ósti. Mysaly, aǵymdaǵy jyldyń qańtar-tamyzynda elimizdiń telekommýnıkasııalyq kompanııalarynyń baılanys qyzmetinen tapqan kiristeri 8,3 paıyzǵa ulǵaıyp, 574,2 mlrd teńgeni qurady. О́tken jyly bul kórsetkish 519,9 mlrd teńge bolǵan edi. Kirister ósiminiń negizgi sebepteriniń biri − ınternet-provaıderler men uıaly baılanys operatorlary tarıfiniń kóterilýi.
Internet usyný qyzmeti salasyndaǵy telekommýnıkasııalyq kompanııalardyń kiristeri bir jyl ishinde 13,2 paıyzǵa ósti jáne 213,4 mlrd teńgege jetti. Bul telekommýnıkasııa naryǵyndaǵy qyzmetterdiń jalpy 37,2 paıyzyn quraıdy. Sonymen qatar uıaly baılanys qyzmetteriniń aýqymy ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 1,5%-ǵa ulǵaıyp, 151,7 mlrd teńgeni qurady. Sonyń ishinde halyqqa kórsetilgen uıaly baılanys qyzmetteri aqshalaı mánde bir jylda birden 5,1 paıyzǵa, ıaǵnı 108,1 mlrd teńgege deıin ósken.
Sondaı-aq óńirlik bóliniste baılanys qyzmetteri kóleminiń 80 paıyzy Almaty men Nur-Sultan qalalaryna tıesili. Strategııalyq josparlaý jáne reformalar agenttigi Ulttyq statıstıka bıýrosynyń málimetinshe, uıaly baılanys kólemi uıaly baılanys operatorlary tirkelgen mekenjaı boıynsha bólingen. Máselen, Almatydaǵy baılanys qyzmetteriniń kólemi 336,6 mlrd teńge bolsa, Nur-Sultanda 121 mlrd teńgeni quraıdy. Budan bólek, sektordaǵy qyzmet kórsetý kólemi boıynsha Qaraǵandy (13,8 mlrd teńge), Shyǵys Qazaqstan (13,2 mlrd) jáne Almaty (9,9 mlrd) oblystary kósh bastap tur.
Esterińizge sala keteıik, taıaýda Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi uıaly baılanys qyzmetterin kórsetý qaǵıdalaryna ózgertýler engizgen bolatyn. Endi mobıldi operatorlar abonentterge ózge tarıftik josparlarmen qatar, tólem bir kúntizbelik aıǵa jasalatyn tarıftik jospardy da usynýy tıis. Engizilgen ózgertýlerdiń nátıjesinde abonentter tarıftik josparlardyń ishinen ózine qajetin tańdaı otyryp, ony tolyq bir aı paıdalana alady. Mysaly, eger abonent tarıftik josparǵa aıdyń sońǵy kúni qosylsa, onyń jeke shotynan baılanys qyzmeti úshin tólem kelesi aıdyń sońǵy kúni shegeriledi.
Munymen qosa, erejege «bazalyq tarıftik jospar» uǵymy engizildi. Atalǵan tarıf abonenttik tólemdi talap etpeıdi, tek naqty paıdalanǵan mınýt nemese SMS sanyna ǵana tólem jasaı otyryp, qońyraý shalýǵa jáne SMS jiberýge múmkindik beredi. «Bazalyq tarıftik jospar» abonent nómirdi basqa uıaly baılanys operatorynyń jelisine aýystyrǵanda (MNP qyzmeti), jańa tarıftik jospardy tańdap úlgermegende, sondaı-aq qoldanystaǵy tarıftik jospar áreket etýin toqtatqan jaǵdaıda ǵana qosylady.
Aıtalyq, buǵan deıin uıaly baılanys operatory abonentte qandaı da bir tarıftik jospar bolmasa, ony ózderi abonenttiń kelisiminsiz kez kelgen tarıftik josparǵa qosa alatyn. Endi olar ózgeristi jylyna bir ret qana engize alady jáne bul týraly abonentti naqty ózgeristerge deıin kúntizbelik otyz kún buryn habardar etýge mindetti.
«Qazaqtelekom» AQ 2019 jyldyń 1 qańtarynan bastap 3499 teńgege jańa «Bastapqy» pakettik tarıftik jospary engizildi. Bul toptama qoldanystaǵy eń tómengi tarıftik jospardan (3 550 teńge) 5,5 paıyzǵa tómen jáne oǵan 10 Mbıt/s deıingi jyldamdyqpen Internet qyzmetteri jáne Qazaqstan boıynsha lımıtsiz qońyraýlarmen telefon baılanysy, Altel/Tele2 jelisine qońyraý shalý kiredi.
Al «Qazaqtelekom» AQ abonentti baılanys qyzmetterine qosý boıynsha jumystardy júrgizýge 50 paıyz jeńildik, sondaı-aq telefonnyń abonenttik tólemine aı saıynǵy 10 paıyzdyq jeńildik jáne ınternet qyzmetteriniń abonenttik tólemine 15 paıyzdyq jeńildik usynady. «Transtelekom» AQ qatysýshylary, sondaı-aq múgedektigi bar azamattar men olarǵa teńestirilgen tulǵalar úshin ınternet jelisin qoldaný qyzmetine 5 paıyz jeńildik usynady.
«Kar-Tel» JShS jańa «Áleýmettik», «Áleýmettik plıýs» tarıftik josparlarynyń jelisi jáne «Muǵalimder men oqýshylarǵa arnalǵan» tarıftik jospary daıyndaldy. Tarıftik jospar boıynsha abonentter uıaly baılanys qyzmetterin aıtarlyqtaı tómendetilgen baǵamen (590 teńgeden bastap) alady.
Sonymen birge «Erekshe» TK «Ksell» AQ-da «Ksell» abonentteri úshin qazir de qoljetimdi bolmaq. Tarıftik jospar boıynsha 1, 2-top múgedekteri men estý qabileti nashar azamattar jeli ishinde 1 teńgeden, basqa operatorlardyń jelisine 9 teńgeden, basqa operatorlardyń jelisine 1 SMS úshin 2 teńgeden baılanysý múmkindigine ıe.
Elimizdiń jáne álemdik ınternet salasyna qatysty máselelerdiń birazy álemdik minberde de sheshimin taptaı keledi. Sebebi jahandy jaýlaǵan pandemııanyń áseri roýmıngtik baılanysqa da zardabyn tıgizýde. Roýmıngti tutynýshylar sanynyń ósýine qaramastan, operatorlar halyqaralyq roýmıngten josparlanǵan kiristi jyl sońyna deıin qalpyna keltirgisi joq.
