Bul jádiger HIV ǵasyrdan beri qaıda saqtaldy, qalaı tabyldy? Ol týraly ashyq málimet joq. Atalmysh elde kóshpendilerdiń ulttyq murasyn nasıhattaýmen aınalysatyn halyqaralyq dárejede bedeli bıik «Namnaa» atty akademııa bar eken. Shapandy óńdep-jóndep, burynǵy qalpyna keltirip satqan osy uıym.
Bul Akademııa erte dáýirdegi jaýyngerlik ónerdi jańǵyrtýmen aınalysatyn kórinedi. Ásirese shaýyp kele jatyp at ústinde sadaq atýdy kásibılenderip IýNESKO kóleminde tanytýmen shuǵyldanýda.
Sonymen qatar erte dáýir, orta ǵasyrda kóshpendiler paıdalanǵan sadaq hám jebe túrleri, qoramsaq, saýyt, er-turman, kıim-keshek sııaqty jaýyngerlik máni bar quraldardy jasap, saýdalaýmen de aınalysady hám kóne dáýir jádigerlerin de jınaıtyn kórinedi.
Joǵarydaǵy shapan bulardyń qolyna qalaı túsip júr ol jaǵy belgisiz. Biraq jádiger basqa emes tek Altyn Ordaǵa tán ekeni onshaqty jyl júrgizilgen ǵylymı saraptama negizinde tolyq dáleldenipti. Soǵan qaraǵanda, shapan Mońǵolııaǵa Reseı nemese Orta Azııa elderiniń birinen bardy ma degen boljam shyndyqqa jaqyn.
«Namnaa.com» saıtynda jarııalanǵan derekke qaraǵanda, jádiger asa berik, óte qymbat, bederli sary tústi jibek torǵynnan jasalǵan. Sol sebepti jeti ǵasyr boıy búlinbeı búginge jetken. Qoltyǵynyń ústińgi jaǵynda kıgen adam qolyn syrtqa shyǵaratyn arnaıy tesigi bar. Etnograftar bul tesikti sadaq atýǵa yńǵaıly bolý úshin jasap qoıǵan jyryq deıdi. Shapannyń jaǵasy men kókirek qaýsyrmasy ádemi qońyrqaı tústi matamen qos qatar jıektelip, altyn jippen tigilgen eken.
