Bul shar qalaı paıda boldy? 2017 jyly 12 tamyzda Qytaı elindegi Ile, Altaı Tarbaǵataı syndy úsh aımaqtan turatyn Ile-qazaq avtonomııaly oblysynan tys, Sanjy oblysyndaǵy Morı Qazaq avtonomııaly aýdany, Qumyl aımaǵyndaǵy Barkól-qazaq avtonomııaly aýdany jáne Gansý ólkesiniń Sorbulaq (Jıýchýan) aımaǵyndaǵy Aqsaı-qazaq avtonomııaly aýdany deıtin «Úsh Qazaq avtonomııaly aýdannyń tórtinshi ulttyq salt-sana, aqyndar aıtysy, at oıyndary» merekesiniń ekinshi kezeńi Aqsaı aýdanynda ótip jatty. Úsh Qazaq avtonomııaly aýdannyń uıymdasýyndaǵy, Aqsaı-qazaq avtonomııaly aýdanynyń úkimeti ótkizip jatqan osynaý merekede «Halyqaralyq rekordtar kitabyna» engen «Álemdegi eń úlken qazaq kıiz úıiniń áýe shary» dep atalatyn sýrettegideı ádemi áýe shary aspanǵa kóterildi.
Ulttyq biregeıligimizdi asqaqtatqan osynaý aqjoltaı aqparatqa qol jetkizýimizge etnograf tarıhshy, qalamger baýyrymyz Kókbóri Múbarak Qızatuly selbesip otyr.
Qazirge deıin bul «álemdegi jalǵyz ári eń úlken kıiz úı beıneli áýe shary» bolyp sanalady. Ony jasaýǵa halyqaralyq deńgeıdegi áýe sharyn jasaý sheberi jarty jylǵa jýyq ýaqyt jumsaǵan.
Bul áýe sharynyń dıametri – 21 metr, bıiktigi – 23 metr, kólemi 2800 tekshe metrdi quraıdy.
Kıiz úı áýe sharyn jasap ushyrýdaǵy maqsat jaıly Aqsaı-qazaq avtonomııaly aýdanynyń ultjandy azamattary bul jasampazdyqtarynyń «saıahatshylardy kóptep tartýdyń joly ekenin, kıiz úı sııaqty qazaq mádenıetiniń jaýharlaryn zamanaýı salalarda túrlendirip asqaqtatýǵa bolatynyn, áýe sporttaryn qoldaý, kótermeleý» kerek ekenin aıtyp jetkizdi.
– Shara barysynda halyqaralyq rekordtar qaýymdastyǵynyń adamdary arnaıy kelip merekede qonaq boldy. Aqsaı aýdany Tıbet ústirtiniń soltústik jıegindegi Shólen taýynyń baýyryna ornalasqan. Ońtústigi kúrdeli muztaýlardan, soltústigi shóldi dalalardan turady. Aýdan jeriniń tabıǵaty týrızmge asa qolaıly bolmaǵanymen, aýdan úkimeti qazaqtyń ulttyq mádenıetin kóterý arqyly saıahatshylardy kóptep tartyp otyr. Bul jolǵy sharada qazaqtyń kıiz úıin beıneleıtin osyndaı ádemi áýe sharymen qatar, Eýropa elderi men Qytaıdyń álemdik áýe shary baıqaýlarynda top jarǵan ózgeshe stıldegi áýe sharlary da qatar ushyrylyp merekeniń sánin asyrdy. Qazaqtyń neshe júzdegen ónerpaz qyz-jigitteri ulttyq áýe sharymyz ushyrylǵan sátte, onyń astyndaǵy alańda bytyraı otyryp bir tegis kúı tartty, qarajorǵa bıin bıledi, – deıdi Kókbóri Múbarak.
ALMATY
