Qylmys deńgeıin tómendetý – basty mindet

Is-sharada óńir basshysy Ermek Mar­jyqpaev qylmystyń aldyn alý isindegi sharalardy iske asyrý jónindegi jumys múltiksiz sharalardy qabyldaýdy talap etetinin jáne barlyq memlekettik organ­dardyń kúsh-jigerin úılestirýdiń ma­ńyz­dy mindeti bolyp tabylatynyn sóz etti. Kún tártibinde aýyr jáne asa aýyr qyl­mystarǵa qatysty aldyn alý sharalary, ınternet-alaıaqtyq pen jol-kólik oqı­ǵalarynyń aldyn alý máseleleri qaraldy.

2020 jyly barlyq tirkelgen qyl­mys­tardy taldaý kórsetkendeı, qyl­mystardyń ósýine alkogoldi teris paıdalaný, jumyssyzdyq, esirtki qoldaný, tótenshe jaǵdaı kezinde otbasylyq jan­jal­dar áser etti.

Is-sharada karantın jaǵdaıynda kıber-qylmyskerler belsendiligi qozǵaldy. Ár­bir qylmystyq árekette zııankester aq­parattyq jáne kommýnıkasııalyq tehno­logııalar quraldaryn, uıaly baılanys qu­ral­daryn jáne Internet jelisin paıdalandy. Osyǵan baılanysty oblystyq Po­lısııa departamentiniń basshylyǵy otbasylyq-turmystyq qatynastar salasynda quqyqbuzý­shylyqtardyń aldyn alý boıynsha 2020 jylǵa arnalǵan, sondaı-aq ınternet-alaıaqtyqtyń aldyn alý maqsatynda josparlar bekitti. Bótenniń múlkin urlaýǵa qarsy is-qımyl baǵ­darlamasy ózektendirildi.

Osy jyly JKO salasynda qylmys­tyń 18%-ǵa tómendegeni baıqalǵanyna qara­mastan, mas kúıinde avtokólikti bas­qarýdyń 1000-ǵa jýyq faktisi anyq­talǵan, mas júrgizýshilerdiń kinásinen oblys jol­­da­rynda 500 jol-kólik oqıǵasy oryn alyp, 87 adam qaza taýyp, 800 adam ja­ra­qat alǵan.

Respýblıkalyq mańyzy bar avtojol­dardyń boıyndaǵy qaraýsyz qalǵan mal da júr­gizýshilerge úlken qaýip tóndiredi. Osy jyly maldyń qatysýymen 42 JKO tir­keldi, onda 4 adam túrli dárejedegi ja­ra­qat alǵan.

Osyǵan baılanysty tártip saqshy­lary iri eldi mekenderdegi jaıaý júrgin­shiler ótkelderin jetildirý, olardy ja­ryqtandyrý boıynsha usynystaryn jetkizdi, respýblıkalyq avtomobıl joldaryn keńeıtý, Kókshetaý – Krasnyı Iаr kólik júretin bóligin, №12 mektep aýda­nyndaǵy Qylshaqty ózeni arqyly ótetin avtomobıl kópirin, sondaı-aq Kókshetaý qalasy men oblystyń basqa da birqatar kólik júretin bólikterin jetildirý boıynsha sharalar qabyldaý usynyldy.

Sońǵy 5 jylda oblysta aýyr qyl­­­­­mys­­­tardyń 73%-y mas kúıinde jasal­ǵanyn atap ótý mańyzdy. Bul kóbi­nese alkogoldi zańsyz ótkizýmen, kóbinese ınternet jelisi arqyly, kon­trafaktilik ónimdi satýmen baılanys­ty. Osy ózekti máseleni sheshý úshin Po­lısııa departamenti tehnıkalyq jáne medısınalyq qajettilikter úshin satyl­ǵan spırttiń maqsatty paıdalanylýyna baqylaý engizýdi, sondaı-aq alkogol óniminiń tikeleı jáne janama jarnamasyn joıý jónindegi máseleni qaraýdy usyndy.

Sondaı-aq is-sharada Kókshetaý men Stepnogor qalalarynan basqa kóptegen eldi mekenderde ýaqytsha beıimdeý jáne detok­sıkasııa ortalyqtarynyń bolmaýy máselesi atap ótildi. Buryn qylmys jasa­ǵan, turaqty jumys orny joq adamdardy ju­myssyz retinde esepke qoıý máseleleri de sóz boldy.

Otyrys qorytyndysy boıynsha, qu­qyq qorǵaý organdarynan kelip túsken usy­nystardy aımaq basshysy nazarǵa alyp, aýdan ákimderine, basqarmalar men vedomstvolardyń basshylaryna Aqmola oblysy men Kókshetaý qalasynda qylmys deńgeıin tómendetý maqsatynda odan ári al­dyn alý sharalary boıynsha tıisti tapsyrmalar berdi.