Bala oqytý degenimizdi kim qalaı túsinedi? Biz, ata-analar ony muǵalimderdiń maqsat-muraty ortaq ıdeıaǵa toǵysqan jaǵdaıda ǵana júzege asatyn asa jaýapty mindet dep bilemiz.
Bala oqytý degenimizdi kim qalaı túsinedi? Biz, ata-analar ony muǵalimderdiń maqsat-muraty ortaq ıdeıaǵa toǵysqan jaǵdaıda ǵana júzege asatyn asa jaýapty mindet dep bilemiz.
«Bilekke sengen zamanda eshkimge ese bermedik, bilimge sengen zamanda qapy qalyp júrmeıik» – Abylaı han babamyzdyń bolashaq tek bilimniń ǵana shyraǵymen nurly bolaryna kózi jetip otyryp aıtqan sózi eken. Osyny qazir kim joqqa shyǵara alady. Barlyq nársege búginde bilim kerek. «Bilimdige – dúnıe keń». Amerıka, Germanııa, Fransııa, Japonııa, Qytaı, qaısybirin aıta bereıik, bilimniń sońyna túsken balalarda búginde ne arman bar, búkil álemniń esigi aıqara ashylyp jatyr. Bul máselede ata-analardy da tolǵandyratyn jaıt az emes. Balasynyń bolashaǵyna alańdamaıtyn, olardyń ózderi tańdaǵan joǵary oqý ornyn bitirip, bilikti maman bolýyn armandamaıtyn ata-ana joq shyǵar, sirá. Ol úshin balanyń alǵashqy qadamyna kóp eńbek sińiretin mekteptiń róli aıryqsha. Endeshe, jas sanaǵa eń birinshi bolyp bilim dánin sebetin «altyn uıa» týraly biz ne bilemiz, muǵalimderdiń eńbegi qanshalyqty baǵalanýda degen máselelerge bizdiń, ata-analardyń da aıtar oıy, alǵa tartar usynystary jetkilikti.
Búginde Almaty qalalyq bilim berý mekemeleri bilim standarttaryn iske asyrýda biraz sharýalar tyndyryp jatqanyn bilemiz. Mundaı jetistikterge janymyz marqaıady. Onyń sebebi, bilim berý basqarmasy bul mańyzdy isti qalt jibermeı qadaǵalap, qoldarynan kelgen kómekterin berip jatsa, Almaty qalalyq ákimdigi de bilim men muǵalimder máselesine birshama jaqsy kóńil bólýde. Atap aıtqanda, Almaty qalasynyń oqýshylary oqýlyqpen tolyq qamtamasyz etilgen. 1-4-synyp oqýshylaryn tegin tamaqpen qamtamasyz etýde Almaty qalasy alǵashqylardyń qatarynda turǵany qandaı qýanyshty jaǵdaı. Qalalyq ákimdik mektepterdiń materıaldyq-tehnıkalyq jabdyqtarmen qamtamasyz etilýine de oıdaǵydaı kóńil bólip otyrǵany baıqalady. Barlyq mektepterdiń hımııa, fızıka, bıologııa kabınetterimen, mýltımedııamen jabdyqtalýy osynyń aıǵaǵy.
Jaı qarapaıym ata-analar osylardy qaıdan biledi degen suraq týýy múmkin. Aıtaıyn. Bala tárbıelep otyrǵan ata-ana retinde bilim salasynda bolyp jatqan árbir jańalyqty qalt jibermeı, qadaǵalap otyramyn. Basqa óńirlerdegi bilim deńgeıimen salystyryp, ózimshe zerttep, zerdeleımin. Mektep tek balanyń ǵana tárbıesimen aınalysatyn jer dep oılaý qate, ol bolashaǵyna beıjaı qaraı almaıtyn árbir ata-ananyń da udaıy bas suǵyp, tyǵyz baılanysta jumys isteıtin, bala júregine jol tabýǵa múmkindik týǵyzatyn qasıetti oryn. Almaty muǵalimderi úshin taǵy bir jaǵymdy jańalyqtyń biri – 2014 jyldan bastap qalanyń úzdik 1000 muǵalimine qala ákiminiń 50 paıyz ústeme aqy taǵaıyndaýdy qolǵa alyp jatqanyn estip qýanýdamyz. Jalaqylaryna 35-50 myń teńge alatyn ustazdar úshin, bul árıne, úlken kómek. Jalpyǵa birdeı mindetti oqý josparyna sáıkes, kópbalaly, sondaı-aq, az qamtylǵan otbasylardyń balalaryn ashanadan tegin tamaqtandyrý qolǵa alynǵan, aı saıyn mundaı oqýshylarǵa kezekteri boıynsha materıaldyq kómek kórsetilse, sonymen birge, olar jazdyq demalys oryndarymen qamtamasyz etiledi.
Áýezov aýdanynyń baıyrǵy turǵyndarynyń birimin. Búginde mundaǵy mektepte nemerelerim oqıdy. О́zim de muǵalim mamandyǵyna jaqyn adammyn. Sol sebepti de tipti aýdandyq oqý bóliminde pán birlestiginiń shyǵarmashylyq toby qurylyp, olar mektep muǵalimderimen tyǵyz baılanysta jumys istep jatqanynan, jas mamandarǵa tıisinshe kómek kórsetilip otyratynynan habarym bar. Aýdanda Abaıdy jete tanyp bilý úshin barlyq mektepterde «Abaıtaný» kabınetteri, buryshtary ashylyp, búginde Abaı murajaıy aýdan, qala balalaryna qyzmet kórsetip tur. Muny nemeremmen ózim de aralap kórgen jaıym bar. Meni qanaǵattandyratyny – muǵalimder jetken bıigin mise tutyp, bir orynda toqtap qalyp jatqan joq, muny odan ári jetildirý maqsatynda arnaıy jospar ázirlep, júıeli iske júginip otyr. Osyndaı josparly joba boıynsha jaqynda ǵana aýdannyń qazaq tili men ádebıeti pániniń bir top muǵalimderi Abaı men Shákárimniń eline baryp, babalar rýhyna táý etip qaıtty. Sondaı-aq, aýdanda oqýshylar arasynda kóńildi tapqyrlar klýby men marafon saıystaryn ótkizý dástúrge aınalǵan. Osy qyzyqty da mazmundy saıystardy jyl saıyn oqýshylardyń asyǵa kútip qatysatynyn kózim kórip júr. Tipti, ózge ult ókilderi balalarynyń sol saıystarda qazaqsha saıraǵanyn kórgende kóńiliń kókke kóterilip qalatyny ras. Taǵy bir úlgi tutarlyq nárse – aýdandaǵy bastaýysh synyp oqýshylary da ǵylymı jobalarǵa qatysyp, jap-jaqsy nátıje kórsetip júr.
Janar YSQAQ.
ALMATY.
