Almaty úshin asa kúrdeli jyl boldy

Túrli jıyndardan 30,8 mlrd teńge únemdeldi

Apta basynda Almaty qalasy ákimi Baqytjan Saǵyntaev Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda esep berdi. Megapolıs basshysy­nyń baıandamasy «Pandemııa kezin­degi Almaty» dep atalýy de beker emes. Almaty ákimi barlyq saladaǵy at­qaryl­ǵan jumystardy saralap, BAQ ókilderiniń saýaldaryna túgelge jýyq jaýap berdi.

Qazir Almatydaǵy sanıtarlyq-epıdemııalyq jaǵdaı qaıta qıyndady. Pandemııa bastalǵannan beri qalada osy ýaqytqa deıin indet juqtyrýdyń 16 534 oqıǵasy, sondaı-aq etıologııa­sy anyqtalmaǵan pnevmonııanyń 1 200 jaǵdaıy tirkeldi. Onyń ishinde – 14 960 adam nemese 90,4%-y jazylyp shyqty. Koronavırýstan qaıtys bol­ǵandar sany 331 adamdy quraıdy (2%).

– Qazir pandemııa Eýropa men Reseıde órship turǵanyn kórip otyrmyz. Mundaı jaǵdaı bizde de oryn alýy yqtımal. Biz oǵan daıyndalyp jatyrmyz, – dedi qala ákimi.

Memleket basshysynyń tapsyrmasyn oryndaý úshin bıýdjettiń shyǵys bóligin qaıta qaraý jáne konferen­sııa dóńgelek ústel, saltanatty jáne mádenı-buqaralyq, ımıdjdik is-sha­ralar sııaqty basym emes shyǵyn­dar­dan bas tartý jumystary júr­gizil­di. Nátıjesinde, bıýdjet 30,8 mlrd teńgege ońtaılandyrylyp, bul qara­jat epıdemııaǵa qarsy kúreske baǵyttaldy.

2020 jyly COVID-19-ǵa qarsy kúres úshin Almatyǵa respýblıkalyq (21,6 mlrd teńge) jáne jergilikti (89,4 mlrd teńge) bıýdjetten barlyǵy 100 mlrd teńgeden asa qarajat bólindi. Qarajat ınfeksııalyq gospıtaldar salýǵa, medısınalyq jabdyqtardy satyp alýǵa, medısınalyq uıym­dar­dy emdik gazben jabdyqtaýǵa, dári-dármektermen qamtamasyz etýge, jedel járdem kólikterin, jeke qorǵaný quraldaryn satyp alýǵa, medısına qyzmetkerleriniń tamaqtanýyna, turýy­na, ótemaqylar tóleýge, azyq-túlik jáne dári-dár­mekterdiń turaq­tandyrý qor­laryn jasaqtaýǵa, sonymen qatar qalany aýqymdy dezınfeksııalaý jumystaryna jumsaldy.

7011 tósektik oryn saqadaı saı tur

Almatyda 7011 tósektik orny bar 23 sta­sıonar saqadaı saı tur. Pande­mııa kezinde Almatyda úsh jańa ınfek­sııalyq stasıonar salyndy: 2 modýldi klınıka jáne RV-90 gospıtali. Jeke ınvestısııalar esebinen eki klınıka qaıta quryldy.

Ákim keltirgen málimetteri boıynsha jedel medısınalyq kómek kórsetý jumysy jáne naýqastardy baǵdarlaý jańa algorıtmge aýystyryldy. Jańa 35 jedel járdem kóligi satyp alyndy. 16 jeltoqsanǵa deıin qosymsha 50 mashına keledi. 2021 jyldyń basynda taǵy 50 kólik alynbaq.

Jalpy qalalyq zerthanalyq jeli men pasıentterdi dıagnostıkalaý jumysy ortalyqtandyryldy. Qýaty táýligine PTR-zertteýlerin 22 myńǵa deıin keńeıtý múmkindigi bar.

– О́tken jyly biz jaqyn ornalas­qan qoljetimdi jerden medısınalyq qyzmet túrlerimen qamtamasyz etýdiń 3 jyldyq josparyn qabyldadyq. Barlyǵy 35 ambýlatorııa salynady. 16 ambýlatorııa iske qosyldy, kele­si jyly taǵy 11 ambýlatorııa paı­dalanýǵa beriledi, – dedi qala ákimi.

Birinshi eshelon stasıonarlaryn medısınalyq gazben, sonyń ishinde otteginiń ortalyqtandyrylǵan júıesimen qamtamasyz etý jónindegi jalpyqalalyq baǵdarlama iske asyrylyp otyr. Medısınalyq uıym­dardyń káriz sýlarynyń bıologııalyq qaýip­sizdigi rejimi engizildi. Medı­sınalyq qaldyqtardy kádege jara­týǵa baqylaý kúsheıtildi.

B.Saǵyntaevtyń málimetinshe, turaqtandyrý qoryn qurý úshin 10 mlrd teńge bólindi. Onyń 5 mlrd teńgesi aýrýhanalar men emhanalardy dári-dárimekpen qamtamasyz etýge, 5 mlrd teńgesi dárihanalardy dárilik preparattarmen úzdiksiz qamtamasyz etýge arnalǵan.

Qala ákimi bıylǵy 9 aıda jalpy somasy 14 mlrd teńgeden asa tólem júrgizilgenin alǵa tartty. Osy kezeńde aı saıyn 3,5 myńnan 7,5 myńǵa deıin medısına qyzmetkeri ústemeaqy alǵan.

KVI-men kúres barysynda jumys ornynda indet juqtyryp, naýqas­tanǵan 1 491 medısına qyzmetkeri bel­­gilengen tólemdi aldy. Buǵan qo­sym­sha 50 medısına qyzmetkeri jer­gilikti bıýdjetten áleýmettik tólem­der aldy. Búgingi tańda kadrlyq rezerv­te 2 450 medısına qyzmetkeri bar.

90 ınvestısııalyq joba júzege asyp jatyr

Megapolıs ákimi qandaı jaǵdaı bolsa da qala ekonomıkasyn quldyrat­paý úshin atqarylyp jatqan sharalar legin atady.

О́nerkásip, baılanys, qurylys salalarynda ekonomıkalyq ósim saqtalǵan. Mysaly, ónerkásip 4,3%-ǵa, qurylys 11,8%-ǵa, paıdalanýǵa beriletin baspana kólemi 3,6%-ǵa, baılanys qyzmetteri 8%-ǵa ósti.

Jyl qorytyndysy boıynsha Almatyda quny 176,2 mlrd teńge bolatyn 90 ınvestısııalyq joba iske asyrylyp, nátıjesinde 7,3 myń jańa jumys orny ashylady. Mega­polıstiń negizgi kapıtalyna salynǵan ınvestısııalardyń jyldyq kólemi 900 mlrd teńgege baǵalanyp otyr.

2020 jyldyń 11 aıynyń qory­tyn­dysy boıynsha memlekettik bıýdjet­ke jınalǵan salyqtar men tólemder ótken jyldyń uqsas kezeńine qaraǵanda 1%-ǵa kóp. Bul rette qalanyń memlekettik bıýdjet kiristerindegi úlesi 23,5-ten 25,7%-ǵa deıin ulǵaıdy.

3 jeltoqsanda onlaın formatta ótken ınvestısııalyq forýmnyń nátıjesinde 1,5 trln teńge somasyna 55 memorandým jasaldy. Inves­torlar­dyń joǵary belsendiligi 2020 jylǵy syrtqy soqqylarǵa qara­ma­s­tan, Almaty ınvestısııalyq belsen­diliktiń halyqaralyq ortalyǵy bolyp qalatynyn taǵy rastaıdy.

Bıyl Almaty ákimdigi bilim jáne ǵylym, BAQ, áleýmettik qyzmet kór­­setý salalarynda qyzmet etetin 35 jasqa deıingi jastarǵa arnal­ǵan «Almaty Jastary» atty jeńil­detil­gen ıpotekalyq nesıelendiretin jeke baǵdarlamasyn iske qosqany belgili.

2020 jyly Almatyda 2 mln 396 myń sharshy metr turǵyn úı paı­dalanýǵa beriledi. Bul – 22 626 páter, 2 062 jeke turǵyn úı. Onyń ishinde «Nurly Jer» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda 290 myń sharshy metr turǵyn úı, ıaǵnı 5 206 páter beriledi.

Sonymen qatar «7-20-25» jeńil­detilgen ıpotekalyq nesıelendirý baǵdarlamasy jalǵasyp, osy arqyly 76,5 mlrd teńge somasyna 5 605 páter alý maquldandy. Baǵdarlama boıynsha bastapqy jarna páterdiń jalpy qunynyń 10%-yn quraıdy. Kredıttik shart jyldyq 5%-ben 25 jyl merzimge resimdeledi. Jeńildetilgen sharttardyń arqasynda medısına qyzmetkerleri, muǵalimder, JOO men ǴZI oqytýshylary men ǵylymı qyzmetkerleri, mádenıet jáne sport salasynyń qyzmetkerleri, jýrnalıs­ter, jazýshylar, halyqty áleýmettik qorǵaý salasyndaǵy qyzmetkerleri arasynan 894 almatylyq jastar kópten kútken páterlerdi bastapqy jáne qaıtalama turǵyn úı naryǵynan satyp aldy.

Jyl sońyna deıin qalanyń barlyǵy 1 myń jas turǵyny baspa­naly bolady.

75 myń kásipkerdiń salyǵy keıinge qaldyryldy

Qalanyń 75 myń kásipkeri salyq boıynsha 23 mlrd teńgege jýyq bereshegi keıinge qaldyryldy. 2,9 myń kásipkerdiń 72 mlrd teńge somasyna nesıeleri keıinge qaldyryldy.

Prezıdent tapsyrmasyna sáıkes, 2020 jyldyń sońyna deıin kommý­naldyq menshik nysanyndaǵy aýmaq­tardy jalǵa alǵan 1,2 myń kásipker 376 mln teńge somasyndaǵy tólemnen bosatyldy.

200-den asa nysan (SOO, qoǵamdyq tamaqtandyrý, bazarlar) 20 myńǵa jýyq kásipkerdi 3 aıǵa deıingi merzimge jalaqy tóleýden bosatty. Qazir­gi ýaqytta jalǵa berýshiler jaldaý mólsherlemesin ortasha eseppen 20-30%-ǵa tómendetti.

Otandyq óndirýshilerdi qoldaý maqsatynda Jumyspen qamtýdyń jol kartasy aıasynda jasalǵan barlyq sharttar boıynsha taýarlar, jumystar men qyzmet túrleriniń 90%-y jergilikti taýar óndirýshilerden satyp alynady.

Qazirgi tańda kóp balaly analarǵa qoldaý kórsetý úshin óńirlik «Baqytty otbasy» ortalyqtarynyń bazasynda «Isker Ana» baǵdarlamasy da kóp is tyn­dyryp otyr. Munda olar­dy «Eńbek» memlekettik baǵdarlama­sy aıasyn­da kásipkerlik negizderine oqytady.

Kóp balaly otbasylardan 888 adam 555 myń teńgege deıin grant aldy. Sonymen qatar 406 mln teńge somasyna 203 kóp balaly ana 5 mln teńgege deıingi grantty ıelendi. Sol sııaqty «Shyńǵa órleý» áleýmettik klýby jobasy iske qosyldy.

Sondaı-aq múgedek jandardy áleýmettendirý jáne jumysqa ornalastyrý maqsatynda alǵash ret Ten Qogam áleýmettik qoldaý orta­lyǵy ashyldy. Ortalyq múgedek adamdarǵa jáne olardyń otbasylaryna aqparattyq, konsýltasııalyq, zańgerlik jáne psıhologııalyq qol­daý kórsetedi. Jumysqa ornala­sý­ǵa járdemdesedi, múgedek adam­dardy qoǵamǵa tıimdi beıimdeý úshin turmystyq jáne áleýmettik daǵdy­larǵa oqytady.

ALMATY